ਬਰਫ਼, ਰੱਦੀ, ਦੁਹਰਾਓ: ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਦਾ ਵਧ ਰਿਹਾ ਕੂੜਾ ਸੰਕਟ

ਨੇਪਾਲ-ਚੀਨ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ 8,849 ਮੀਟਰ ਉੱਚੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈ। ਐਵਰੈਸਟ ਟੂਡੇ ਦੁਆਰਾ ਮੁੜ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ 2024 ਵੀਡੀਓ ਕੈਂਪ IV ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੌਤ-ਜ਼ੋਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਜਿੱਥੇ ਪੂਰਕ ਆਕਸੀਜਨ ਇੱਕ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਹੈ, ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਥੈਲਿਆਂ, ਭੋਜਨ ਦੇ ਰੈਪਰਾਂ, ਫਟੇ ਕੱਪੜੇ, ਛੱਡੇ ਗਏ ਤੰਬੂ ਅਤੇ ਖਾਲੀ ਆਕਸੀਜਨ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਫੁਟੇਜ, ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਦਸੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਹੈ, ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਸੋਗ ਦੀ ਲਹਿਰ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ “ਦਿਲ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ” ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਹ ਜਿਹੜੇ ਬੇਸ ਕੈਂਪ ਲਈ ਗਏ ਸਨ। ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਵਿਚ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸਫਾਈ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਸਥਾਨਕ ਸ਼ੇਰਪਾ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਫੰਡ ਦੇਣ ਲਈ ਫੀਸਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਸਵਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੱਕ ਚੜ੍ਹਾਈ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਅਛੂਤੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਐਵਰੈਸਟ ਕੈਂਪ 4 ਦਾ ਕੂੜਾ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੀ ਪਹਾੜ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਾਨੂੰ ਬੁਲਾ ਰਹੇ ਹਨ?# ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ #ਹਿਮਾਲਿਆ # ਐਵਰੈਸਟ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ #ਕੁਦਰਤ ਬਚਾਓ #ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਭਾਵ pic.twitter.com/G0XopvwwfR

– Feedmile (@feedmileapp) 21 ਦਸੰਬਰ 2025

ਐਵਰੇਸਟ ਟੂਡੇ ਦੀ ਪੋਸਟ ਨੇ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ: ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਣ ਲਈ ਆਕਸੀਜਨ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਹਾੜ ਖੁਦ ਹੀ ਰੱਦੀ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ “ਦਮ ਘੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ”। ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮਾਂ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਚੜ੍ਹਾਈ ਅਭਿਆਸਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨੇ ਬਹਿਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਨੇਪਾਲ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਪਾਅ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ – ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 8 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਕੂੜਾ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀਆਂ ਲਈ $4,000 ਦੀ ਵਾਪਸੀਯੋਗ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮ, “ਕੈਰੀ ਮੀ ਬੈਕ” ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਜਿੱਥੇ ਟ੍ਰੈਕਰ ਨਾਮਚੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੱਕ 1 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਕੂੜੇ ਦਾ ਬੈਗ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਸਫ਼ਾਈ ਮੁਹਿੰਮਾਂ (ਪੋਲਥਾ ਨੇਪਾਲ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਪੋਲਮਾ ਕੰਟ੍ਰੋਲ ਕਮੇਟੀ ਸਾਏਸਪੀਸੀਸੀ)। ਫਿਰ ਵੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਅਸੰਗਤ ਹੈ; ਪੀਕ-ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਭੀੜ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਹਾਵੀ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਅਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਨਤੀਜੇ ਸੁਹਜ ਤੋਂ ਪਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ. ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦੇ ਪਿਘਲਣ ਨਾਲ ਦਹਾਕਿਆਂ ਪੁਰਾਣੇ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੇਠਲੇ ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕਸ ਬਰਫ਼ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜੇ ਗਏ ਹਨ। ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਟੋਏ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਅਤੇ ਅਣਸੋਧਿਆ ਮਨੁੱਖੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਤੋਂ ਸਿਹਤ ਦੇ ਜੋਖਮ ਵੀ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ।