ਪਟਿਆਲਾ ਨਿਊਜ਼ : ‘ਜਿਸ ਲਾਹੌਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਓ ਜਮਿਆ ਨਹੀਂ’ ਦੇ ਮੰਚਨ ਦੌਰਾਨ ਹਰਪਾਲ ਟਿਵਾਣਾ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਹੋਈ
‘ਮਾਈ’ (ਨਿਰਮਲ ਰਿਸ਼ੀ) ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਮਾਨ ਲੈ ਕੇ ਲਾਹੌਰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਪਟਿਆਲਾ, 28 ਸਤੰਬਰ (ਅਜੀਤ ਬਿਊਰੋ)-ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਹਰਪਾਲ ਟਿਵਾਣਾ ਸੈਂਟਰ ਆਫ਼ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਸ ਵਿਖੇ ‘ਜਿਸ ਲਾਹੌਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਓ ਜੰਮਿਆ ਨਹੀਂ’ ਨਾਟਕ ਦੇ ਮੰਚਨ ਦੌਰਾਨ ਮਰਹੂਮ ਥੀਏਟਰ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹਰਪਾਲ ਟਿਵਾਣਾ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਜੀਵੰਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਤੀਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੇ ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਈ ਹੈ | ਇਸ ਮੌਕੇ ਨਾਭਾ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦੇਵਮਾਨ ਨੇ ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ ਨਿਰਮਲ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
ਇਹ ਨਾਟਕ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਔਰਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ ਜੋ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਰ ਜੋ ਲਖਨਊ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਰਹਿਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਚਲੀ ਜਾਵੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਦੀਵਾਲੀ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਤਿਉਹਾਰ ਇਕੱਠੇ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਕੁਝ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਤੱਤ ਇਸ ਸਦਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹਨ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਮੌਲਵੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਾਟਕ ਨੇ ਉਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਵੁਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ‘ਮਾਈ’ (ਨਿਰਮਲ ਰਿਸ਼ੀ) ਆਪਣੇ ਸਮਾਨ ਨਾਲ ਲਾਹੌਰ ਛੱਡਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਜੋਹਰੀਆ ਮੁਹੱਲਾ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਤਮ ਪਲਾਂ ਤੱਕ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮਰਹੂਮ ਹਰਪਾਲ ਟਿਵਾਨਾ ਦੇ ਦੋ ਪੋਤੇ, ਅੰਗਦ ਟਿਵਾਨਾ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਹਰਪਾਲ ਟਿਵਾਨਾ ਨੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮਨਪਾਲ ਟਿਵਾਨਾ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਨਿਰਮਲ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮਹਿਲਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ।
ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ, ਨੀਨਾ ਅਤੇ ਹਰਪਾਲ ਟਿਵਾਣਾ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਕਦਮਾਂ ‘ਤੇ ਚੱਲਦਿਆਂ, ਜੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੋਢੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ, ਯਸ਼ ਹਰਪਾਲ ਟਿਵਾਨਾ ਵੀ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨਿਖਾਰਨ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਨਾਟਕ ਦੀਆਂ ਕਈ ਹੋਰ ਵਿਲੱਖਣ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਨਾਟਕ ਦੇ ਲੇਖਕ ਅਸਗਰ ਵਜਾਹਤ ਦੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ “ਬਟਵਾੜਾ 1947” ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਇਸ ਨਾਟਕ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਜੁਨੇਜਾ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਰੋਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਐਲਈਡੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਕਾਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ‘ਓਲਡ ਯਾਦਵਿੰਦਰੀਅਨਜ਼’ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਫਤਿਹ ਇੰਦਰ ਗਰਗ, ਦੇਵਨਾ ਮੰਗਲਾ, ਗੁਨਵੰਤ ਕੌਰ ਅਤੇ ਸੋਹਰਾਬ ਸਿੱਧੂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਲਾਕਾਰ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸੋਹੀ ਅਤੇ ਵਕੀਲਾ ਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।