ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ (2022-23) ਦੀ ਦੂਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ, ਭਾਵ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇ ਦੀ ਵੱਡੀ ਘਾਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟਾਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੁਲਾਈ-ਸਤੰਬਰ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇ ਦੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ 42.5 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਦੀ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਘਾਟਾ ਪਿਛਲੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 15 ਫੀਸਦੀ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਘਾਟ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਉੱਚ ਮੰਗ ਕਾਰਨ ਸੀ।
ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ‘ਚ ਪਿਛਲੇ 38 ਸਾਲਾਂ ‘ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਮੰਗ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਲੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹਨ।
ਗ਼ੌਰਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਕੋਲੇ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ‘ਤੇ ਖੁਦਾਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੋਲੇ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗੀ।
ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਕੋਲੇ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਲਈ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਲਾ ਨਿਰਯਾਤ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ ਕਈ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੋਲਾ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਦੋ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕੋਲਾ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਮੰਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਹਾਜ਼ਰ ਇੱਕ ਵਰਚੁਅਲ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਊਰਜਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
