ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਸੰਤੁਲਿਤ ਪਹੁੰਚ

ਭਾਸ਼ਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ. ਸਭ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਵਿਕਲਪ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਅਸਲ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਭਾਸ਼ਾਈ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਪਹਿਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ. ਇਹ ਇਕ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲੀ ਸੀ ਗੁਰੂਕੁਲ,

ਉਭਰ ਰਹੇ ਗਲੋਬਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ, ਤਰਜੀਹਾਂ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ. ਲਗਭਗ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਇੱਕ ਪਸੰਦੀਦਾ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ. ਇਹ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ (ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ) ਸੰਚਾਰ, ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ, ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ, ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਮਨੋਰੰਜਨ. ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਸਾਡੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ. ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਮੌਕੇ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ.

ਉਪਲਬਧ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਬਹੁਤੇ ਮਾਪੇ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ. ਇਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਦਰਮਿਆਨੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਉਭਾਰਨ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਸ਼ੱਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ. ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਦਬਾਅ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਦਜ਼ਤਾਂ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਦਰਮਿਆਨੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ.

ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀਆਂ

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਪੱਧਰ’ ਤੇ ਸੀਬੀਐਸਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀਬੀਐਸਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ. 2020 ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੋਰਸ ਫਰੇਮਵਰਕ 2023 ਦੇ ਦਰਸ਼ਣ ਨਾਲ ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ (ਨੇਪ) ਅਲੀਜਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ. ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਬਹੁਤ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਜਾਂ ਜਾਣੀ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹਨ.

ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਦੀ 2001 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੀ ਪਛਾਣ 10,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ 122 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਦਰਸ਼ਨ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ. ਸੰਵਿਧਾਨ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਇਕ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਚਾਰ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ‘ਸਹਿਯੋਗੀ’ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ. ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮੁ primary ਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੋਂ 1968 ਤੋਂ 1966 ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ.

ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ, ਮੈਂ ਪਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਜਾਂ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਧਿਆਪਕ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਿਖਲਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ. ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਹੁਨਰ ਹਨ. ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕੋਈ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ. ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾਪੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਗਲਤ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ-ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਭੇਜਦੇ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ.

ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਸਟੇਟ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (ਚੀਰਾਂ) ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ. ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਜਿੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਸਨੀਕ ਵਿਭਿੰਨ ਭਾਸ਼ਾਈ ਪਿਛੋਕੜ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ. ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਅਧਿਆਪਕ ਹੋਣਗੇ ਜੋ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਸਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੇ ਤਿੰਨ-ਲੰਗਰ ਫਾਰਮੂਲੇ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ.

ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਬਿਨਾਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰਕ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹਕੀਕਤ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ. ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਅਸੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਸਿਰਫ ਇਹ ਸਮਝਣ ਲਈ ਕਿ ਮਿਸ਼ਨ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ. ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਇਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਉੱਚਾ ਹੋਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਹੈ. ਪਰ ਇਹ ਉਦੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨਾਅਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਅਸਲ ਲੋੜਾਂ ‘ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ.

ਸਜਾ ਜੀਭ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ. ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਤੇ ਸਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ. ਸਾਡੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਸਾਡੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦਿੰਦੀ ਹੈ. ਸਾਡੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਮੁ basic ਲੇ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਸੌਖਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ ਕਿ ਸਿਖਾਉਣ ਦੀਆਂ ਉਚਿਤ ਸਮੱਗਰੀ ਉਪਲਬਧ ਹਨ. ਗਲੋਬਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਰਗੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵ ਲਈ ਵਿੰਡੋ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸਬਕ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਰੋਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ. ਸੰਤੁਲਿਤ ਦੋਭਾਸ਼ੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ ਜੇ ਅਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਹੁਨਰਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ.

ਲੇਖਕ ਅਨਿਲ ਸਰਵਲ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ.