ਘਟੀਆ ਦਵਾਈਆਂ ਕਾਰਨ 176 ਰਿਟੇਲਰਾਂ, 39 ਥੋਕ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਰੱਦ: ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਮੰਤਰੀ

ਫੂਡ ਐਂਡ ਡਰੱਗ ਐਡਮਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (ਐਫਡੀਏ) ਮੰਤਰੀ ਨਰਹਰੀ ਜ਼ੀਰਵਾਲ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ (10 ਦਸੰਬਰ, 2025) ਨੂੰ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਘਟੀਆ ਦਵਾਈਆਂ ਕਾਰਨ ਪੂਰੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ 176 ਰਿਟੇਲਰਾਂ ਅਤੇ 39 ਥੋਕ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਭਾਜਪਾ ਵਿਧਾਇਕ ਅਮਿਤ ਸਾਟਮ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਸਵਾਲ ਦੇ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਜ਼ੀਰਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਐਫਡੀਏ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਖੰਘ ਦੇ ਸ਼ਰਬਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “176 ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ 39 ਥੋਕ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 136 ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ 93 ਥੋਕ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਘਟੀਆ ਖੰਘ ਦੀ ਦਵਾਈ ਵੇਚਣ ਲਈ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਲਾਇਸੰਸ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।”

ਸ੍ਰੀ ਜ਼ੀਰਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਕਤੂਬਰ, 2024 ਵਿੱਚ ਐਫ.ਡੀ.ਏ. ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਸਟੋਰਾਂ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਕਲੀ ਕਫ਼ ਸੀਰਪ ਪਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਡਾਕਟਰਾਂ, ਕਲੀਨਿਕਲ ਅਦਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਪ੍ਰੈਨੋਲੋਲ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲਿਖਣ ਜਾਂ ਨਾ ਵੇਚਣ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।”

ਐਫਡੀਏ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁੰਬਈ, ਠਾਣੇ, ਪੁਣੇ, ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਅਤੇ ਨਾਗਪੁਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ 10 ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ 36 ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 34 ਘਟੀਆ ਪਾਏ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਸ਼ੂਗਰ, ਟੀਬੀ, ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਖੂਨ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖੰਘ ਦੇ ਸਿਰਪ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੇ ਛੇ ਨਮੂਨੇ ਵੀ ਘੱਟ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਪਾਏ ਗਏ।

ਸ੍ਰੀ ਜ਼ੀਰਵਾਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਬਦਲੇ ਗਏ ਸਨ ਜਾਂ ਮਿਲਾਏ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਡਰੱਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਨਾਮ ਹੇਠ ਵੇਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁਝ ਨਕਲੀ ਅਤੇ ਘਟੀਆ ਦਵਾਈਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਅਣ-ਅਧਿਕਾਰਤ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡਰੱਗ ਇੰਸਪੈਕਟਰਾਂ ਦੀਆਂ 176 ਅਸਾਮੀਆਂ ਖਾਲੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡਰੱਗ ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਦਾ ਕੰਮ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ, ਨਾਗਪੁਰ ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਟੈਸਟਿੰਗ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਹਨ।

ਸ੍ਰੀ ਜ਼ੀਰਵਾਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਡਰੱਗ ਇੰਸਪੈਕਟਰਾਂ ਦੀਆਂ 109 ਅਸਾਮੀਆਂ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਭਰੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।

ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਭਾਗ ਕੋਲ ਉਪਲਬਧ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤਾਂ ਨਾਲ ਡਰੱਗ ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਸਿਕ ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।