<h2 class="sub-title">à¨à© ਠਸà©à¨ ਮਨà©à©±à¨à© ਠਦਾਰਿà¨à¨ ਦ੠ਸਿਰà¨à¨£à¨¾ ਦ੠à¨à¨®à©à¨¦ à¨à¨°à¨¦à© ਹਾà¨, ਤਾਠਸਾਨà©à©° à¨à¨¹ ਵà©à¨à¨£à¨¾ ਸਿੱà¨à¨£à¨¾ ਸਿੱà¨à¨£à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹ੠à¨à¨¿ à¨à¨¸ ਨà©à©° ਬà¨à¨¾à¨à¨£ ਵਾਲ੠ਲà©à¨à¨¾à¨ ਨਾਲ ਠਦਿੱਠਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਹਨ à¨à© à¨à¨¸ ਦ੠ਰੱà¨à¨¿à¨ à¨à¨°à¨¦à© ਹà©à¨.</h2>
<p></p>
<div id="content-body-69886389" class="articlebodycontent col-xl-9 col-lg-12 col-md-12 col-sm-12 col-12">
<div class="schemaDiv" id="schemaDiv" itemprop="articleBody">
<p>13 ਠਪà©à¨°à©à¨², 1919 ਨà©à©°, 9 ਵà©à¨ à¨à©à¨°à¨à¨¾ ਦ੠ਬਸਤà©à¨µà¨¾à¨¦à© ਸਿਪਾਹ੠ਠੰਮà©à¨°à¨¿à¨¤à¨¸à¨° ਦ੠à¨à¨²à©à¨ ਨà©à¨µà¨¾à¨²à¨¾ ਬਾਠਦ੠ਪà©à¨°à¨µà©à¨¸à¨¼ ਦà©à¨à¨° ਤà©, à¨à©±à¨ ਸ਼ਾà¨à¨¤à¨®à¨ à¨à©à© ਨà©à©° ਸਥਾਪਤ à¨à¨° ਰਹ੠ਸਨ, ਨ੠à¨à©±à¨ ਸ਼ਾà¨à¨¤à¨®à¨ à¨à©à© ਨà©à©° ਠੱਠਲà¨à¨¾à¨ ਠਤ੠ਰà©à¨à¨²à¨ à¨à¨à¨ ਦਾ ਵਿਰà©à¨§ à¨à©à¨¤à¨¾. ਦਸ ਮਿੰਠਤà©à¨ ਵੱਧ ਮਿੰà¨à¨¾à¨ ਤà©à¨ ਵੱਧ, 1,650 ਤà©à¨ ਵੱਧ à¨à©à¨²à©à¨à¨ ਨà©à©° ਸਦਮ੠ਵਿਠ(ਨà©à¨ªà¨¾à¨² ਠਤ੠ਠਣਵੰਡ੠ਪੰà¨à¨¾à¨¬) ਦà©à¨à¨°à¨¾ women ਰਤਾਠਠਤ੠ਬੱà¨à¨¿à¨à¨ ਸਮà©à¨¤ ਸà©à¨à¨à©à© ਲà©à¨à¨¾à¨ ਦ੠ਹੱਤਿਠà¨à¨° ਦਿੱਤਾ à¨à¨¿à¨. à¨à¨¦à©à¨ à¨à¨¿ à¨à¨¨à¨°à¨² ਡਾà¨à¨° ਨà©à©° &#8220;ਰਿà¨à¨¾à¨à¨°à¨®à©à¨à¨ ਵਿੱਠਮà¨à¨¬à©à¨° à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¿à¨&#8221;, à¨à¨¾à¨µà¨¨à¨¾à¨¤à¨®à¨ ਤà©à¨° ਤ੠ਬਾਠਦ ਵਿੱਠਸਿਪਾਹà©à¨à¨ ਲਠਮà¨à¨¬à©à¨° à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¿à¨ à¨à© ਫਾà¨à¨°à¨¿à©°à¨ à¨à¨°à¨¨ ਵਾਲ੠ਸਨ. </p>
<p>ਫਿਰ, à¨à© à¨à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਨ੠à¨à¨ªà¨£à© ਮਨ ਠਤ੠ਦਿਲਾਠਦ੠ਠੰਦਰ ਮਹਿਸà©à¨¸ à¨à©à¨¤à¨¾, à¨à¨¿à¨à¨à¨à¨¿ à¨à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਨ੠ਨਾà¨à¨°à¨¿à¨ ਨਾà¨à¨°à¨¿à¨à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à©à¨²à© ਮਾਰ ਦਿੱਤà©? à¨à© ਦà©à¨¸à¨¼à© ਸà©? à¨à© à¨à©à¨ ਸ਼ਰਮ? à¨à¨¿à©°à¨¤à¨¾? à¨à¨¾à¨ à¨à© à¨à¨à¨ ਸਿਰਫ à¨à¨®à¨¾à¨à¨¡à¨¾à¨ ਦ੠ਲà©à© ਦ੠ਠੰਦਰ -reed ੰਠਨਾਲ à¨à¨® ਤà©à¨° ਤ੠à¨à¨® ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠à¨à©à¨ ਵ੠ਦਾà¨à¨¼ ਨਹà©à¨ à¨à©±à¨¡à¨¦à¨¾? à¨à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਦ੠ਠੰਦਰà©à¨¨à© ਸੰਸਾਰ ਨà©à©° ਦੱਸਣ ਲਠà¨à©à¨ à¨à¨µà¨¾à¨¹à©, ਪੱਤਰ à¨à¨¾à¨ ਮਾਨਸਿਠà¨à©à¨£à¨¾à¨ ਦ੠ਰਿà¨à¨¾à¨°à¨¡ ਨਹà©à¨ ਹਨ. ਦਹਾà¨à¨¿à¨à¨ ਤà©à¨, ਠà¨à¨¿à¨¹à© ਪà©à¨°à¨¸à¨¼à¨¨ ਨਹà©à¨ à¨à¨¾à¨£à¨¦à© ਸਨ. ਲà©à¨¾à¨à¨à¨ à¨à¨à¨à¨ ਠਤ੠ਦà©à¨¸à¨°à© ਵਿਸ਼ਵ ਯà©à©±à¨§, à¨à©à¨°à©à¨, ਵà©à¨ ਤਨਾਮ- ਹà©à¨£ ਤੱਠਦ੠ਮਨà©à¨µà¨¿à¨à¨¿à¨à¨¨à¨ à¨à©à¨²à¨ ਨ੠ਹਿੰਸਾ ਨà©à©° ਰà©à¨à¨¿à¨ ਸà©. </p>
<p>1980 ਦ੠ਦਹਾà¨à© ਵਿਠà¨à¨à¨¡à¨°à¨¿ r ਰਵਾà¨à¨¤à© à¨à©à¨®à©à¨à¨¨ ਨ੠&#8216;ਨà©à¨¤à¨¿à¨ ਸੰà¨à¨&#8217; ਦ੠ਧਾਰਣਾ ਪà©à¨¸à¨¼ à¨à©à¨¤à©, à¨à¨¼à¨¾à¨¸à¨à¨° ਸਿਹਤ ਸੰà¨à¨¾à¨² ਸà©à¨à¨¿à©°à¨à¨¾à¨ ਵਿà¨. 1990 ਦ੠ਦਹਾà¨à© ਵਿà¨, ਮਨà©à¨µà¨¿à¨à¨¿à¨à¨¨à¨à¨°à¨¿à¨¸à¨ à¨à©à¨¨à¨¾à¨¥à¨¨ ਨ੠ਵà©à¨ ਤਨਾਮ ਦ੠ਬà¨à¨¼à©à¨°à¨à¨¾à¨ ਦ੠ਪà¨à¨¾à¨£ à¨à©à¨¤à©, ਨਾ à¨à¨¿ ਡਰ ਨਾਲ, ਪਰ ਨà©à¨¤à¨¿à¨ ਧà©à¨à©à¨¬à¨¾à¨à¨¼ ਵਿਠਨਾ ਡਰà©. </p>
<div class="also-read print-hide" data-ga-label="AlsoReadArticle">
<div class="element">
<div class="title">
<p>										ਮਾਨਸਿਠਸਿਹਤ à¨à©±à¨ ਨà©à¨¤à¨¿à¨ ਠਤ੠ਨà©à¨¤à¨¿à¨ ਮà©à©±à¨¦à¨¾ ਹà©</p></div>
<div class="picture"></div>
</div>
</div>
<h4 class="sub_head">ਨà©à¨¤à¨¿à¨ &#8211; ਸੱਠà¨à¨¾à¨ ਸਦਮਾ?</h4>
<p>ਪà©à¨à©à¨à¨¸à¨¡à© ਦ੠à¨à¨²à¨ (à¨à©à¨°à©à¨à¨à¨¿à¨ ਤਣਾਠਤà©à¨ ਬਾਠਦ ਵਿà¨à¨¾à¨°), à¨à¨¿à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਦ੠ਲੱà¨à¨£ ਹà©à¨°à¨¾à¨¨ à¨à¨°à¨¨ ਵਾਲ੠ਫਲà©à¨¸à¨¼à¨¬à©à¨, à¨à©à¨µà¨¤, ਨਫ਼ਰਤ ਠਤ੠ਠਧਿà¨à¨¤à¨®à¨ ਸੰà¨à¨°à¨¸à¨¼ ਦ੠à¨à¨²à©°à¨à¨£à¨¾ à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ, à¨à© ਹਨà©à¨°à© ਧਾਰਠਬà©à¨²à¨¸ ਦ੠à¨à¨²à©°à¨à¨£à¨¾ à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ. à¨à¨¹ à¨à¨¸ ਬਾਰ੠ਹ੠à¨à¨¿ à¨à¨¿à¨¸à© ਨ੠à¨à© à¨à©à¨¤à¨¾ ਹà©, ਵà©à¨à¨¿à¨, ਰà©à¨à¨£ ਵਿੱਠਠਸਫਲ, à¨à¨¾à¨ ਹਿੱਸਾ ਲà©à¨£ ਦ੠à¨à¨¼à¨°à©à¨°à¨¤ ਹà©. ਨà©à¨¤à¨¿à¨ ਸੱਠਤਿੰਨ ਤੱਤਾਠਦà©à¨à¨°à¨¾ ਹà©à©°à¨¦à© ਹà©: à¨à© ਨà©à¨¤à¨¿à¨ ਤà©à¨° ਤ੠ਸਹà©, ਵਿਸ਼ਵਾਸà¨à¨¾à¨¤, ਬਹà©à¨¤ à¨à¨¼à¨¿à¨à¨¦à¨¾ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲ੠ਵਿਠà¨à¨¤à© ਦà©à¨à¨°à¨¾, à¨à©±à¨ ਵਿਠà¨à¨¤à© ਦà©à¨à¨°à¨¾, à¨à©±à¨ ਵਿਠà¨à¨¤à© ਦà©à¨à¨°à¨¾, ਬਹà©à¨¤ à¨à¨¼à¨¿à¨à¨¦à¨¾ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲ੠ਵਿਠà¨à¨¤à© ਦà©à¨à¨°à¨¾, à¨à©±à¨ ਵਿਠà¨à¨¤à© ਦà©à¨à¨°à¨¾, ਬਹà©à¨¤ ਮਹੱਤਵ ਦ੠ਸਥਿਤ੠ਵਿੱà¨. ਬਾਠਦ ਵਿà¨, ਸਾਲ 2009 ਵਿà¨, ਬਰà©à¨ ਲਿà¨à¨à¨¼ ਠਤ੠ਸਹਿà¨à¨£à¨¾à¨ ਨ੠à¨à¨¸ ਨà©à©° ਵਿਸ਼ਾਲ ਨà©à¨¤à¨¿à¨ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਠਨà©à©° ਬਦਲਣਾ ਸ਼ਾਮਲ à¨à©à¨¤à¨¾. </p>
<p>à¨à¨§à©à¨¨à¨¿à¨ ਪਰਿà¨à¨¾à¨¸à¨¼à¨¾ ਬà©à¨§à¨¿à¨ ਠਤ੠à¨à¨¾à¨µà¨¨à¨¾à¨¤à¨®à¨ à¨à¨¾à¨à¨¾à¨ ਤ੠à¨à¨¼à©à¨° ਦਿੰਦ੠ਹਨ: ਤà©à¨¬à¨° à¨à©à¨°à¨® à¨à¨¾à¨ ਸੰਸਥਾਵਾਠਦ੠ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਦ੠ਸੰà¨à¨, ਰà©à¨¹à¨¾à¨¨à© à¨à¨¾à¨ à¨à¨¾à¨µà¨¨à¨¾à¨¤à¨®à¨ ਸੰà¨à¨, à¨à¨¾à¨ ਹà©à¨à¨¦ ਦ੠ਠਰਥ à¨à¨¾à¨ à¨à¨¦à©à¨¸à¨¼ ਦ੠collapse ਹਿਣ. ਵਿà¨à¨¿à¨à¨¨à©à¨à¨ ਵਿਵਹਾਰ ਦ੠ਨਤà©à¨à¨¿à¨à¨ &#8216;ਤ੠ਵ੠ਧਿà¨à¨¨ ਦਿੰਦ੠ਹਨ: ਸਵà©-à¨à©à¨°à©à¨à¨, ਪਦਾਰਥ, ਵਿà¨à¨¾à©, ਠਤ੠à¨à©à¨¦à¨à©à¨¸à¨¼à© à¨à¨°à¨¨ ਦ੠à¨à©à¨à¨® ਨà©à©° ਵਧਾà¨à¨£à¨¾ ਵà©. ਮਨà©à¨µà¨¿à¨à¨¿à¨à¨¨à¨ à¨à©à¨à¨® ਦ੠à¨à¨¾à¨°à¨¾à¨ ਵਿਠਸ਼ਰਮ ਠਤ੠ਤੰਬਾà¨à¨µà¨¾à¨¦ ਸ਼ਾਮਲ ਹà©à©°à¨¦à© ਹਨ; ਸà©à¨°à©±à¨à¨¿à¨ ਦ੠à¨à¨¾à¨°à¨à¨¾à¨ ਵਿੱਠà¨à©à¨¦ ਨਿà¨à¨ ਠਤ੠ਮਾਫ੠ਵਿੱਠਵਿਸ਼ਵਾਸ ਠਤ੠ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹà©à©°à¨¦à¨¾ ਹà©.</p>
<p>ਵà©à¨à¨°à¨¨à¨à¨¼ ਵà©à¨à¨°à¨¨à¨à¨¼ ਦ੠ਠਧਿà¨à¨¨ ਵਿੱਠਮਾਨà¨à©à¨à¨°à¨£ ਦ੠ਸੰਦ ਦਿà¨à¨¾à¨à¨à¨¦à© ਹਨ (à¨à¨¿à¨µà©à¨ à¨à¨¿ ਨà©à¨¤à¨¿à¨ ਸੱਠਲੱà¨à¨£ ਦ੠ਲੱà¨à¨£) ਮਹੱਤਵਪà©à¨°à¨£ à¨à©±à¨² à¨à¨¹ ਪà©à¨¸à¨¼à¨à© à¨à¨°à¨¦à© ਹ੠à¨à¨¿ ਨà©à¨¤à¨¿à¨ ਸੱਠਪà©à¨à©à¨à¨¸à¨¡à© ਤà©à¨ ਵੱà¨à¨°à© ਹ੠&#8211; à¨à¨¾à¨µà©à¨ ਦà©à¨µà©à¨ ਮਾà©à© à¨à¨à¨°à¨¾à¨ ਦà©à¨à¨°à¨¾ ਬਣਾਠà¨à¨¼à¨à¨¼à¨® ਨà©à©° ਠà©à¨ à¨à¨°à¨¨ ਵਿੱਠਠà¨à¨¸à¨° à¨à¨¼à¨à¨¼à¨® ਵਿੱਠਠਸਫਲ ਰਹਿੰਦ੠ਹਨ. ਰਵਾà¨à¨¤à© ਪà©à¨à©à¨à¨¸à¨¡à© ਥà©à¨°à©à¨ªà© à¨à¨¿à¨à¨¨à¨ ਯਾਦਾਠਨà©à©° ਬਦਨਾਮ à¨à¨°à¨¦à© ਹà©, ਪਰ ਨà©à¨¤à¨¿à¨ ਸੱਠਨà©à©° à¨à¨® ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠&#8220;ਠੱà¨à© ਵਧਣਾ&#8221; à¨à¨¼à¨°à©à¨°à© ਤà©à¨° ਤ੠&#8220;ਵੱਧ-ਮੱà¨à©-ਮੱà¨à© ਪਾਲਣ ਦ੠ਮà¨à¨¸à¨¦ ਠਤ੠ਪà©à¨¨à¨°à¨à¨ ਨ à¨à¨°à¨¨ ਵਿੱਠਸਹਾà¨à¨¤à¨¾ à¨à¨°à¨¦à¨¾ ਹà©.</p>
<h4 class="sub_head">ਨà©à¨¤à¨¿à¨ à¨à©à¨¡ ਬà©à¨</h4>
<p>ਠà¨à¨¸à¨¤ 1945 ਵਿà¨, ਵਲà©à¨¨ ਪਾਲ à¨à¨µà© à¨à¨¿à©±à¨¬à¨à¨¼, à¨à¨¿à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਨ੠enla à¨à© à¨à© ਠਤ੠ਹà©à¨°à©à¨¸à¨¼à©à¨®à¨¾ &#8216;ਤ੠ਬੰਬ ਸà©à©±à¨à¨¿à¨, à¨à¨¸ à¨à©±à¨² ਦ੠ਠਫ਼ਸਿਠà¨à¨¿ à¨à¨¸à¨¦à¨¾ à¨à©°à¨® ਲà©à¨¾à¨ à¨à¨¼à¨¤à¨® ਹ੠à¨à¨¿à¨. à¨à¨¸ ਦ੠à¨à¨²à¨, ਸਮਰਾਠਠਸ਼à©à¨à¨¾ 3 ਵਿà¨<sup>ਤà©à¨à¨¾</sup> ਸਦ੠ਸਾ.ਯà©.ਪà©. ਨà©à©° à¨à¨²à¨¿à©°à¨à¨¾ ਯà©à©±à¨§ ਤà©à¨ ਬਾਠਦ ਠਫ਼ਸà©à¨¸ ਹà©à¨à¨ ਠਤ੠ਠਥਾਰà¨à© ਨà©à©° à¨à¨¼à¨¿à©°à¨®à©à¨µà¨¾à¨° ਹà©à¨£ ਦ੠ਬਾਵà¨à©à¨¦ ਡà©à©°à¨à© ਨà©à¨¤à¨¿à¨à¨¤à¨¾ ਦਾ ਪà©à¨°à¨¦à¨°à¨¸à¨¼à¨¨ à¨à©à¨¤à¨¾. à¨à¨¹ à¨à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à¨à¨¾à¨à¨° à¨à¨°à¨¦à¨¾ ਹ੠à¨à¨¿ ਨà©à¨¤à¨¿à¨ ਸੱਠਵਿਠà¨à¨¤à©à¨à¨¤ ਹà©, à¨à© ਸਿਰਫ à¨à¨à¨ ਵਿੱਠਹ੠ਨਹà©à¨ ਬਲà¨à¨¿ ਨਿੱà¨à© ਨà©à¨¤à¨¿à¨ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਠਵਿੱਠਹà©. </p>
<p>ਨà©à¨¤à¨¿à¨ ਮà©à¨à© ਦਾ à¨à©à¨à¨® ਵਿਠà¨à¨¤à©à¨à¨¤ ਠਤ੠ਸà¨à¨¿à¨à¨à¨¾à¨° ਤà©à¨ ਵੱà¨à¨°à© ਠਤ੠ਸà¨à¨¿à¨à¨à¨¾à¨° ਤà©à¨ ਵੱà¨à¨°à© ਵੱà¨à¨°à© ਹà©à©°à¨¦à© ਹਨ, à¨à¨¹ à¨à¨¸ à¨à©±à¨² ਤ੠ਨਿਰà¨à¨° à¨à¨°à¨¦à¨¾ ਹ੠à¨à¨¿ ਵਿਠà¨à¨¤à©à¨à¨¤ à¨à¨¾à¨ ਸੰਸਥਾà¨à¨¤ à¨à¨¦à¨°à¨¾à¨ à¨à©à¨®à¨¤à¨¾à¨ ਨਾਲ ਦà©à¨°à¨¿à©à¨¤à¨¾ ਨਾਲ à¨à¨à¨°à¨¾à¨à¨à¨¦à¨¾ ਹà©. à¨à¨¹ à¨à¨¸ ਬਾਰ੠ਹ੠à¨à¨¿ à¨à¨¹ à¨à©°à¨® à¨à¨¿à¨¸à© ਦ੠ਨਿੱà¨à© ਨà©à¨¤à¨¿à¨ structure ਾà¨à¨à© ਨਾਲ à¨à¨¿à¨µà©à¨ à¨à¨à¨°à¨¾à¨à¨à¨¦à¨¾ ਹà©. ਸਿੱà¨à© ਦਾ 19 ਮਹਾà¨à¨®à¨¾à¨°à© ਦà©à¨°à¨¾à¨¨, (ਬਹà©à¨¤ ਸਾਰà©, ਹਾਲਾà¨à¨à¨¿ ਸਾਰ੠ਨਹà©à¨) ਸਿਹਤ ਸੰà¨à¨¾à¨² à¨à¨°à¨¨ ਵਾਲ੠ਵਰà©à¨¹à¨£ ਦ੠ਵਰਦ੠ਠੰਦਰà©à¨¨à© à¨à¨à¨°à¨¾à¨ ਦਾ ਠਨà©à¨à¨µ à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ. à¨à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਨà©à©° ਠਸੰà¨à¨µ ਵਿà¨à¨²à¨ªà¨¾à¨ ਨਾਲ ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਪਹà©à©°à¨à¨¿à¨ ਸà©, à¨à¨¿à¨¸ ਨà©à©° à¨à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਨà©à©° ਸà©à¨µ à¨à¨°à¨¨à¨¾ ਹ੠ਠਤ੠à¨à¨¿à¨¸ ਨà©à©° ਦà©à¨° à¨à¨°à¨¨à¨¾ ਹà©. à¨à©à¨ ਲà©à¨à¨¾à¨ ਲਠਵਿਸ਼ਵਾਸà¨à¨¾à¨¤ ਦ੠à¨à¨¾à¨µà¨¨à¨¾, ਬà©à¨µà¨¸à© ਠਤ੠ਬਹà©à¨¤ ਸਾਰ੠ਪà©à¨°à¨£à¨¾à¨²à©à¨à¨ ਦà©à¨à¨°à¨¾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸ੠à¨à© à¨à¨¸à¨¨à© à¨à¨ªà¨£à© ਨà©à¨¤à¨¿à¨ ਫਰà¨à¨¼à¨¾à¨ ਨà©à©° ਪà©à¨°à¨¾ à¨à¨°à¨¨ ਵਿੱਠਠਸਮਰਥਤਾ ਦ੠à¨à¨¾à¨°à¨¨ ਸà©à¨µà¨¾ à¨à©à¨¤à©. </p>
<div class="also-read print-hide" data-ga-label="AlsoReadArticle">
<div class="element">
<div class="title">
<p>										ਡਾà¨à¨à¨°à¨¾à¨ ਦਾ &#8216;ਨà©à¨¤à¨¿à¨ ਸੰà¨à¨&#8217; ਨ੠ਸਾਨà©à©° ਸਿਹਤ ਸੰà¨à¨¾à¨² ਵਿਠਵਿਸ਼ਵਾਸ à¨à¨¤à¨® à¨à¨°à¨¨ ਲਠà¨à¨¿à¨¹à¨¾ ਹà©</p></div>
<div class="picture"><img src="" fifu-lazy="1" fifu-data-sizes="auto" fifu-data-srcset="https://i0.wp.com/th-i.thgim.com/public/incoming/b4xyhk/article69183172.ece/alternates/SQUARE_80/2025-01-29T100602Z_550514962_RC2N3CAAD71G_RTRMADP_3_ISRAEL-PALESTINIANS-JORDAN-INJURED.JPG?ssl=1&w=75&resize=75&ssl=1 75w, https://i0.wp.com/th-i.thgim.com/public/incoming/b4xyhk/article69183172.ece/alternates/SQUARE_80/2025-01-29T100602Z_550514962_RC2N3CAAD71G_RTRMADP_3_ISRAEL-PALESTINIANS-JORDAN-INJURED.JPG?ssl=1&w=100&resize=100&ssl=1 100w, https://i0.wp.com/th-i.thgim.com/public/incoming/b4xyhk/article69183172.ece/alternates/SQUARE_80/2025-01-29T100602Z_550514962_RC2N3CAAD71G_RTRMADP_3_ISRAEL-PALESTINIANS-JORDAN-INJURED.JPG?ssl=1&w=150&resize=150&ssl=1 150w, https://i0.wp.com/th-i.thgim.com/public/incoming/b4xyhk/article69183172.ece/alternates/SQUARE_80/2025-01-29T100602Z_550514962_RC2N3CAAD71G_RTRMADP_3_ISRAEL-PALESTINIANS-JORDAN-INJURED.JPG?ssl=1&w=240&resize=240&ssl=1 240w, https://i0.wp.com/th-i.thgim.com/public/incoming/b4xyhk/article69183172.ece/alternates/SQUARE_80/2025-01-29T100602Z_550514962_RC2N3CAAD71G_RTRMADP_3_ISRAEL-PALESTINIANS-JORDAN-INJURED.JPG?ssl=1&w=320&resize=320&ssl=1 320w, https://i0.wp.com/th-i.thgim.com/public/incoming/b4xyhk/article69183172.ece/alternates/SQUARE_80/2025-01-29T100602Z_550514962_RC2N3CAAD71G_RTRMADP_3_ISRAEL-PALESTINIANS-JORDAN-INJURED.JPG?ssl=1&w=500&resize=500&ssl=1 500w, https://i0.wp.com/th-i.thgim.com/public/incoming/b4xyhk/article69183172.ece/alternates/SQUARE_80/2025-01-29T100602Z_550514962_RC2N3CAAD71G_RTRMADP_3_ISRAEL-PALESTINIANS-JORDAN-INJURED.JPG?ssl=1&w=640&resize=640&ssl=1 640w, https://i0.wp.com/th-i.thgim.com/public/incoming/b4xyhk/article69183172.ece/alternates/SQUARE_80/2025-01-29T100602Z_550514962_RC2N3CAAD71G_RTRMADP_3_ISRAEL-PALESTINIANS-JORDAN-INJURED.JPG?ssl=1&w=800&resize=800&ssl=1 800w, https://i0.wp.com/th-i.thgim.com/public/incoming/b4xyhk/article69183172.ece/alternates/SQUARE_80/2025-01-29T100602Z_550514962_RC2N3CAAD71G_RTRMADP_3_ISRAEL-PALESTINIANS-JORDAN-INJURED.JPG?ssl=1&w=1024&resize=1024&ssl=1 1024w, https://i0.wp.com/th-i.thgim.com/public/incoming/b4xyhk/article69183172.ece/alternates/SQUARE_80/2025-01-29T100602Z_550514962_RC2N3CAAD71G_RTRMADP_3_ISRAEL-PALESTINIANS-JORDAN-INJURED.JPG?ssl=1&w=1280&resize=1280&ssl=1 1280w, https://i0.wp.com/th-i.thgim.com/public/incoming/b4xyhk/article69183172.ece/alternates/SQUARE_80/2025-01-29T100602Z_550514962_RC2N3CAAD71G_RTRMADP_3_ISRAEL-PALESTINIANS-JORDAN-INJURED.JPG?ssl=1&w=1600&resize=1600&ssl=1 1600w" fifu-data-src="https://i0.wp.com/th-i.thgim.com/public/incoming/b4xyhk/article69183172.ece/alternates/SQUARE_80/2025-01-29T100602Z_550514962_RC2N3CAAD71G_RTRMADP_3_ISRAEL-PALESTINIANS-JORDAN-INJURED.JPG?ssl=1" data-original="https://i0.wp.com/th-i.thgim.com/public/incoming/b4xyhk/article69183172.ece/alternates/SQUARE_80/2025-01-29T100602Z_550514962_RC2N3CAAD71G_RTRMADP_3_ISRAEL-PALESTINIANS-JORDAN-INJURED.JPG?ssl=1" alt="" data-device-variant="SQUARE~SQUARE~SQUARE~SQUARE" class="media-object lazy adaptive placeholder lazy" width="100%" height="100%"></div>
</div>
</div>
<h4 class="sub_head">à¨à¨¹ ਸਥਾਨਠਤà©à¨° &#8216;ਤ੠à¨à¨¿à¨µà©à¨ ਮਾà¨à¨¨à© ਰੱà¨à¨¦à¨¾ ਹà©</h4>
<p>ਹਾਲਾà¨à¨à¨¿ à¨à¨¹ ਸ਼ਬਦ ਵ੠à¨à¨¾à¨°à¨¤ ਵਿਠà¨à¨¾à¨£à¨¿à¨ à¨à¨¾à¨à¨¦à¨¾ ਹà©, ਪਰ à¨à¨à© à¨à¨¿à¨¹à© ਨà©à¨¤à¨¿à¨ ਸੰà¨à¨°à¨¸à¨¼ ਹਰ ਰà©à¨à¨¼ ਪà©à¨²à¨¿à¨¸ ਵਿਠà¨à¨à¨à¨¦à¨¾ ਹà©, ਮà©à¨¡à©à¨à¨² ਠਤ੠ਪੱਤਰà¨à¨¾à¨°à© ਦ੠ਦਫਤਰਾਠਠਤ੠ਨà©à¨à¨°à¨¸à¨¼à¨¾à¨¹à¨¾à¨ ਦ੠ਸà©à¨à¨¿à©°à¨ ਨà©à©° ਰà©à¨à¨¼à¨¾à¨¨à¨¾ ਮਿਲਦਾ ਹà©. à¨à©±à¨ à¨à©à¨¨à©à¨ ਰ ਪà©à¨²à¨¿à¨¸ ਠਧਿà¨à¨¾à¨°à© ਨ੠à¨à©±à¨ ਠਣਪà¨à¨¾à¨¤à© ਹà©à¨à¨à©à¨°à©à¨¡à©à¨ ਲ ਮà©à¨¤ ਵਿੱਠà¨à¨¾à¨¸à¨¼à¨£ ਨà©à©° ਸਾਬਤ à¨à¨°à¨¨ ਲਠਮà¨à¨¼à¨¬à©à¨° à¨à©à¨¤à¨¾, à¨à©±à¨ ਪੱਤਰà¨à¨¾à¨° ਨ੠à¨à©±à¨ à¨à¨à¨¡à¨°à©à¨¸à¨¼à¨¨ à¨à©à¨°à¨¾à¨à¨¸à¨®à©à¨ à¨à¨¾à¨ à¨à©à¨°à¨¿à¨¸à¨¼à¨à¨¾à¨à¨¾à¨° ਦ੠ਦà©à¨¸à¨¼à¨¾à¨ ਨà©à©° ਰà©à¨à¨£ ਲਠà¨à©±à¨ ਪੱਤਰ ਨà©à©° ਮà©à© ਲਿà¨. ਸਾਰ੠ਨà©à¨¤à¨¿à¨ ਸੱਠਲੱà¨à¨£ ਦ੠ਧਮà¨à© ਹà©. à¨à¨¹ ਲà©à¨à¨¡à¨¸à¨à©à¨ª ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਠਪਰਿà¨à¨¾à¨¸à¨¼à¨¿à¨¤ à¨à¨¾à¨à¨¾à¨ ਨà©à©° ਦਰਸਾà¨à¨à¨¦à© ਹਨ: ਡà©à©°à¨à© ਸੰà¨à¨ ਿਤ ਨà©à¨¤à¨¿à¨ à¨à©à¨¡, ਠਧਿà¨à¨¾à¨° ਨਾਲ ਧà©à¨à¨¾ ਦà©à¨£à¨¾, ਠੰਦਰà©à¨¨à© ਨà©à¨¤à¨¿à¨ ਠਸਪਸ਼à¨à¨¤à¨¾ ਠਤ੠à¨à¨¾à¨µà¨¨à¨¾à¨¤à¨®à¨ à¨à¨²à¨à¨£ ਦ੠ਲਾà¨. ਪਰ à¨à¨à¨¨à¨¾ ਬਹà©à¨¤ à¨à©±à¨ ਹ੠à¨à¨¨à¨¤à¨ ਵਿà¨à¨¾à¨° ਵà¨à¨¾à¨à¨¦à¨°à© ਵਿਠਦਾà¨à¨² ਹà©à©°à¨¦à© ਹ੠&#8211; ਨà©à¨¤à¨¿à¨ ਸੱਠਲੱà¨à¨£ &#8216;ਤ੠à¨à¨¾à¨°à¨¤ ਵਿਠà¨à©à¨ à¨à©±à¨ ਹà©.</p>
<h4 class="sub_head">ਨà©à¨¤à¨¿à¨ à¨à¨¼à¨à¨¼à¨® ਨà©à©° à¨à©°à¨à¨¾ à¨à¨°à¨¨à¨¾</h4>
<p>ਹਾਲਾà¨à¨à¨¿ ਨà©à¨¤à¨¿à¨ ਸੱਠà¨à©±à¨ ਠਧਿà¨à¨¾à¨°à¨¤ ਮਾਨਸਿਠਰà©à¨à¨¾à¨ ਦਾ ਨਿਦਾਨ ਨਹà©à¨ ਹà©à©°à¨¦à¨¾, à¨à¨¹ ਮਾਨਸਿਠਸਿਹਤ à¨à©à¨¤à¨°à¨¾à¨ ਵਿੱਠà¨à©°à¨à©à¨°à¨¤à¨¾ ਨਾਲ à¨à¨²à¨¾à¨ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¾à¨à¨¦à¨¾ ਹà©. ਨà©à¨¤à¨¿à¨ ਸੱਠਦਾ ਸਰਵ ਵਿà¨à¨ªà¨ à¨à¨²à¨¾à¨ ਨਹà©à¨ ਹà©; ਪà©à¨°à¨¤à©à¨à¨°à¨® ਵਿà¨à¨ªà¨ ਤà©à¨° ਤ੠ਵੱà¨à¨°à© ਹà©à©°à¨¦à© ਹਨ. à¨à©±à¨¥à©à¨ ਤੱਠà¨à¨¿ ਬà©à¨§à¨µà¨¾à¨¦à© ਵਿਵਹਾਰ ਥà©à¨°à©à¨ªà© ਦà©à¨à¨ ਸà©à¨®à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਹਨ. ਪà¨à¨¾à¨£ ਪà©à¨°à¨à¨¾à¨µà¨¸à¨¼à¨¾à¨²à© ਹà©à¨£ ਦ੠ਨਾਲ ਪà©à¨°à¨à¨¾à¨µà¨¸à¨¼à¨¾à¨²à©, ਨਿੱà¨à© ਦà¨à¨² ਦ੠ਲਠਪਹਿਲਾ à¨à¨¦à¨® ਹà©. à¨à©°à¨à©à¨°à¨¤à¨¾ ਨਾਲ, ਸੰਸਥਾà¨à¨¤ ਪà©à¨°à¨µà¨¾à¨¨à¨à© ਦ੠ਮਾਮਲà©: ਨà©à¨¤à¨¿à¨ ਸੱਠਸਿਰਫ à¨à¨¦à©à¨ ਸ਼à©à¨°à© ਹà©à©°à¨¦à© ਹ੠à¨à¨¦à©à¨ à¨à¨²à¨¤à©à¨à¨ ਨà©à©° ਬà©à¨²à¨¾à¨à¨ à¨à¨¾à¨à¨¦à¨¾ ਹà©, à¨à¨¼à¨¿à©°à¨®à©à¨µà¨¾à¨°à© ਸਵà©à¨à¨¾à¨° à¨à¨° ਲਠà¨à¨¾à¨à¨¦à© ਹà©, ਠਤ੠ਸਹਾà¨à¨¤à¨¾ ਦ੠ਪà©à¨¸à¨¼à¨à¨¸à¨¼ à¨à©à¨¤à© à¨à¨¾à¨à¨¦à© ਹà©; ਫà©à¨¸à¨²à¨¾ à¨à¨¾à¨ ਠਸਥਿਰਤਾ ਨਹà©à¨.</p>
<h4 class="sub_head">ਮਾਨਤਾ à¨à¨¿à¨à¨ ਮਦਦ à¨à¨°à¨¦à¨¾ ਹà©</h4>
<p>à¨à¨¨à¨¤à¨ ਧਿà¨à¨¨ ਠà¨à¨¸à¨° ਪà©à©à¨¤ &#8216;ਤ੠à¨à¨²à¨¾à¨ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¾à¨à¨¦à¨¾ ਹà©, ਠਤ੠ਠà©à¨ ਹà©. ਪਰ ਸਿਸà¨à¨® ਦ੠ਠੰਦਰ à¨à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਦà©à¨à¨°à¨¾ ਮਨà©à¨µà¨¿à¨à¨¿à¨à¨¨à¨ ਸੱਠਲੱà¨à¨£ ਤà©à¨ ਬਿਨਾਠ&#8211; à¨à¨¼à¨¾à¨¸à¨à¨° à¨à© à¨à¨¿ à¨à©à©°à¨à¨²à¨¦à¨¾à¨°à¨¤à¨¾ ਨਾਲ à¨à©à©à¨¿à¨ à¨à¨¿à¨ &#8211; ਠਸà©à¨ à¨à¨¹à¨¾à¨£à© ਦਾ ਹਿੱਸਾ à¨à©à¨à¨à¨à¨¦à© ਹਾà¨. ਨà©à¨¤à¨¿à¨ ਸੱà¨à©°à¨¤, ਪà©à¨¸à¨¼à©à¨µà¨°à¨¾à¨ ਨà©à©° ਹਮਦਰਦà©, à¨à©°à¨ à¨à¨¾à¨ ਸà©à©°à¨¨ à¨à¨° ਦਿੰਦ੠ਹਨ à¨à¨¾à¨ ਸà©à©°à¨¨ ਸà©à©°à¨¨ à¨à¨¾à¨ ਸà©à©°à¨¨ à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ à¨à© ਨà©à¨¤à¨¿à¨ ਸਮà¨à©à¨¤à© ਨà©à©° ਸਹਿਣ à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ. à¨à© ਬà©à¨à¨¾à¨¬à©, à¨à¨¹ ਵਿਵà©à¨, à¨à¨µà¨¾à¨¬à¨¦à©à¨¹à© ਠਤ੠ਸੰਸਥਾà¨à¨¤ ਨà©à¨¤à¨¿à¨ à¨à¨®à¨¾à¨¨à¨¦à¨¾à¨°à© ਨà©à©° à¨à¨¤à¨® à¨à¨°à¨¦à¨¾ ਹà©. ਦà©à¨¸à¨¼à© ਵਿੱਠਠੰਦਰà©à¨¨à© ਸੱਠਸà©à¨£ ਵਿੱਠਰà©à¨à¨¾à¨µà¨ ਪਾ ਸà¨à¨¦à© ਹà©, à¨à©°à¨® ਤ੠à¨à¨²à¨¤à©à¨à¨ ਨà©à©° ਧਿà¨à¨¨ ਵਿੱਠਰੱਠਸà¨à¨¦à© ਹ੠ਠਤ੠ਵਧ ਸà¨à¨¦à© ਹà©. ਸਮà©à¨ ਦ੠ਨਾਲ, ਨà©à¨¤à¨¿à¨ ਸੱਠਤà©à¨ ਪà©à©à¨¤ ਲà©à¨ ਨਸ਼ਾ ਦਰਸਾ ਸà¨à¨¦à© ਹਨ, à¨à©à©±à¨ª-ਸੰà¨à¨°à¨¸à¨¼ ਨà©à©° ਦਰਸਾ ਸà¨à¨¦à© ਹਨ à¨à© ਰà©à¨à¨¼à¨¾à¨¨à¨¾ à¨à©°à¨® ਠਤ੠à¨à¨¾à¨µà¨¨à¨¾à¨¤à¨®à¨ à¨à¨²à¨¾à¨ ਦà©à¨µà¨¾à¨ ਨà©à©° ਬਦਲਦਾ ਹà©.</p>
<p>à¨à¨¾à¨°à¨¤ ਨà©à©° à¨à¨µà¨¾à¨¬à¨¦à©à¨¹à© ਲਠਪà©à¨°à¨£à¨¾à¨²à©à¨à¨¤ ਸà©à¨§à¨¾à¨°à¨¾à¨ ਦ੠ਲà©à© ਹà©à©°à¨¦à© ਹ੠ਠਤ੠ਵਿਠà¨à¨¤à©à¨à¨ ਦà©à¨à¨°à¨¾ à¨à¨ à¨à¨¿à¨¸à¨® ਦ੠ਨà©à¨¤à¨¿à¨ à¨à¨°à¨à© ਪà©à¨¦à¨¾ ਹà©à©°à¨¦à© ਹਨ. ਠਸà©à¨ à¨à¨¿à¨¸à© ਠà¨à¨¿à¨¹à© ਵਿਠà¨à¨¤à© ਦ੠ਦਰਦ ਨà©à©° à¨à¨¿à¨µà©à¨ ਸਮà¨à¨¦à© ਹਾਠà¨à© à¨à©à¨ à¨à©à©°à¨à¨²à¨¦à¨¾à¨° ਠਤ੠à¨à¨¼à¨à¨®à© ਹà©? ਠਸà©à¨ à¨à¨¿à¨µà©à¨ ਸਵà©à¨à¨¾à¨° ਸà¨à¨¦à© ਹਾਠà¨à¨¿ ਠਸà©à¨ ਵà©à¨à¨¦à© ਹਾਠà¨à¨¿ ਬà©à¨°à¨¹à¨¿à¨®à© ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ à¨à¨¼à¨¬à¨°à¨¦à¨¸à¨¤ ਨਾਲ ਨਹà©à¨, ਬਲà¨à¨¿ ਬਾਰ ਬਾਰ ਨà©à¨¤à¨¿à¨ ਸੱਠਲੱà¨à¨£ ਨਾਲ à¨à¨à¨° ਸà¨à¨¦à¨¾ ਹà©? </p>
<p>à¨à© ਠਸà©à¨ ਮਨà©à©±à¨à© ਠਦਾਰਿà¨à¨ ਨà©à©° ਬਣਾà¨à¨£ ਦ੠à¨à¨®à©à¨¦ à¨à¨°à¨¦à© ਹਾà¨, ਸਾਨà©à©° à¨à¨¹ ਵà©à¨à¨£à¨¾ ਸਿੱà¨à¨£à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹ੠à¨à¨¿ ਨਾ ਸਿਰਫ ਪà©à©à¨¤à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à©à¨¤à© à¨à¨ ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨, à¨à© à¨à¨¿ à¨à¨¸ ਦ੠ਰੱà¨à¨¿à¨ à¨à¨°à¨¦à¨¿à¨à¨ à¨à¨ªà¨£à© à¨à¨ª ਨà©à©° à¨à¨ªà¨£à© à¨à¨ª ਨà©à©° à¨à©à¨à¨à¨£ ਵਾਲ੠ਹਨ. ਬਾਹਰ੠ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠à¨à¨à¨¾à¨° à¨à¨¾à¨ ਬਰਨà¨à¨à¨ ਦ੠ਤà©à¨° ਤ੠à¨à©à¨°à¨µà¨¾à¨¹à© ਨਾਲ ਲੱà¨à¨¦à¨¾ ਹà©, à¨à¨¸ ਦਾ à¨à©à¨°-ਸਿਹਤਮੰਦ ਨà©à¨¤à¨¿à¨ à¨à¨¼à¨à¨¼à¨® ਦਾ ਲੰਮਾ-ਮà©à¨à¨°à¨ ਪà©à¨°à¨à¨¾à¨µ ਪ੠ਸà¨à¨¦à¨¾ ਹà©.</p>
<p><i>,</i></p>
</div>
<div class="articleblock-container" id="arthardpv"></div>
<div class="update-publish-time article-published-time-end"></div>
<div class="comments-shares share-page flex print-hide" data-artid="69886389" data-title="The silent toll of institutional complicity - moral injuries" data-url="https://www.thehindu.com/sci-tech/health/the-silent-toll-of-institutional-complicity-moral-injuries/article69886389.ece">
<div class="left">
<div class="share">
<ul class="share-list bottom" style="display: none;">
<li class="copy-link" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; copytext('https://www.thehindu.com/sci-tech/health/the-silent-toll-of-institutional-complicity-moral-injuries/article69886389.ece');" data-cf-modified-d40d33edd89949addb5ca4e2-="">
<p> à¨à¨¾à¨ªà© à¨à¨°à© ਲਿੰਠ</p>
</li>
<li class="email">
<p> à¨à¨®à©à¨² </p>
</li>
<li class="facebook" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Fsci-tech%2Fhealth%2Fthe-silent-toll-of-institutional-complicity-moral-injuries%2Farticle69886389.ece&;t=The%20silent%20toll%20of%20institutional%20complicity%20-%20moral%20injuries')" data-cf-modified-d40d33edd89949addb5ca4e2-="">
<p> ਫà©à¨¸à¨¬à©à©±à¨ </p>
</li>
<li class="twitter" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://twitter.com/intent/tweet?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Fsci-tech%2Fhealth%2Fthe-silent-toll-of-institutional-complicity-moral-injuries%2Farticle69886389.ece&;text=The%20silent%20toll%20of%20institutional%20complicity%20-%20moral%20injuries')" data-cf-modified-d40d33edd89949addb5ca4e2-="">
<p> à¨à¨µà¨¿à©±à¨à¨° </p>
</li>
<li class="telegram" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://t.me/share/url?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Fsci-tech%2Fhealth%2Fthe-silent-toll-of-institutional-complicity-moral-injuries%2Farticle69886389.ece&;text=The%20silent%20toll%20of%20institutional%20complicity%20-%20moral%20injuries')" data-cf-modified-d40d33edd89949addb5ca4e2-="">
<p> ਤਾਰ </p>
</li>
<li class="in" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://www.linkedin.com/shareArticle?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Fsci-tech%2Fhealth%2Fthe-silent-toll-of-institutional-complicity-moral-injuries%2Farticle69886389.ece&;title=The%20silent%20toll%20of%20institutional%20complicity%20-%20moral%20injuries')" data-cf-modified-d40d33edd89949addb5ca4e2-="">
<p> ਲਿੰà¨à¨¡à¨à¨¨ </p>
</li>
<li class="whatsapp" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://api.whatsapp.com//send?text=The%20silent%20toll%20of%20institutional%20complicity%20-%20moral%20injuries%20-%20https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Fsci-tech%2Fhealth%2Fthe-silent-toll-of-institutional-complicity-moral-injuries%2Farticle69886389.ece')" data-cf-modified-d40d33edd89949addb5ca4e2-="">
<p> ਵà¨à¨¸à¨à¨ª</p>
</li>
<li class="reddit" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://reddit.com/submit?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Fsci-tech%2Fhealth%2Fthe-silent-toll-of-institutional-complicity-moral-injuries%2Farticle69886389.ece&;title=The%20silent%20toll%20of%20institutional%20complicity%20-%20moral%20injuries')" data-cf-modified-d40d33edd89949addb5ca4e2-="">
<p> reddit </p>
</li>
</ul>
</div>
</div>
<div class="right">
<div class="read-later"><button class="btn read-later-btn" data-articleid="69886389" style="display:none" data-ga-labelclick="ReadLater"><span>ਬਾਠਦ ਵਿਠਪà©à©à¨¹à©</span></button></p>
<div class="delete-tool-tip" style="display: none;"><span class="delete bookmarkdelete"></p>
<p> ਹà¨à¨¾à¨à¨£<br />
 </span><br />
 ਸਾਰ੠ਵà©à¨à©
 </div>
</div>
</div>
</div>
<div class="spliter pt-0 mb-0 print-hide"></div>
<div class="article-ad two-side text-ad print-hide">
<div class="ad-text" id="artproduct2" style="display: none;"></div>
</div>
<p><script data-cfasync="false">var totalPcount = document.querySelectorAll(".articlebodycontent>.schemaDiv>p")
if(totalPcount.length > 1)
 insertElementEnd(totalPcount[1],createElementScript("div","","artmeterpv"))
else
 insertElementbegin(document.querySelector(".articlebodycontent .schemaDiv"),createElementScript("div","","artmeterpv"))
</script></p>
<div class="d-none d-lg-block d-xl-block"><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("large")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid01", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[1 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid01, publisher: The Hindu --><script type="d40d33edd89949addb5ca4e2-text/javascript">userIdentify.then(function() if(isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid01'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("large")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_Inarticle_1x1", minHeight: '250px'));
 insertElementEnd(totalPcount[3 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/Hindu_Desktop_Inarticle_1x1, publisher: The Hindu --><script type="d40d33edd89949addb5ca4e2-text/javascript">userIdentify.then(function() if(isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_Inarticle_1x1'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/Hindu_Desktop_Inarticle_1x1, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid02", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[6 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid02, publisher: The Hindu --><script type="d40d33edd89949addb5ca4e2-text/javascript">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) 
 googletag.cmd.push(function() googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid02', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid02').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid02'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid02, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid03", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[9 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid03, publisher: The Hindu --><script type="d40d33edd89949addb5ca4e2-text/javascript">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) 
 googletag.cmd.push(function() googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid03', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid03').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid03'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid03, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid04", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[12 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid04, publisher: The Hindu --><script type="d40d33edd89949addb5ca4e2-text/javascript">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) 
 googletag.cmd.push(function() googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid04', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid04').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid04'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid04, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid05", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[15 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid05, publisher: The Hindu --><script type="d40d33edd89949addb5ca4e2-text/javascript">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) 
 googletag.cmd.push(function() googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid05', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid05').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid05'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid05, publisher: The Hindu --></div>
<div class="d-block d-sm-none "><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("small")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle01", minHeight: '280px'));
 insertElementEnd(totalPcount[1 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle01, publisher: The Hindu --><script type="d40d33edd89949addb5ca4e2-text/javascript">userIdentify.then(function() if(isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle01'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("small")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Mweb_Inarticle_1x1", minHeight: '250px'));
 insertElementEnd(totalPcount[3 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Mweb_Inarticle_1x1, publisher: The Hindu --><script type="d40d33edd89949addb5ca4e2-text/javascript">userIdentify.then(function() if(isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Mweb_Inarticle_1x1'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Mweb_Inarticle_1x1, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle02", minHeight: '280px'));
 insertElementEnd(totalPcount[6 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle02, publisher: The Hindu --><script type="d40d33edd89949addb5ca4e2-text/javascript">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) 
 googletag.cmd.push(function() googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle02', [[300, 250], [336, 280]], 'MWeb_AT_Middle02').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle02'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle02, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle03", minHeight: '280px'));
 insertElementEnd(totalPcount[9 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle03, publisher: The Hindu --><script type="d40d33edd89949addb5ca4e2-text/javascript">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) 
 googletag.cmd.push(function() googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle03', [[300, 250], [336, 280]], 'MWeb_AT_Middle03').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle03'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle03, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle04", minHeight: '280px'));
 insertElementEnd(totalPcount[12 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle04, publisher: The Hindu --><script type="d40d33edd89949addb5ca4e2-text/javascript">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) 
 googletag.cmd.push(function() googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle04', [[300, 250], [336, 280]], 'MWeb_AT_Middle04').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle04'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle04, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle05", minHeight: '280px'));
 insertElementEnd(totalPcount[15 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle05, publisher: The Hindu --><script type="d40d33edd89949addb5ca4e2-text/javascript">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) 
 googletag.cmd.push(function() googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle05', [[300, 250], [336, 280]], 'MWeb_AT_Middle05').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle05'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle05, publisher: The Hindu --></div>
</div>
<p><script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script></p>

ਸੰਸਥਾਗਤ ਜਟਿਲਤਾ ਦਾ ਚੁੱਪ – ਨੈਤਿਕ ਸੱਟਾਂ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ

