<h2 class="sub-title" style="font-family: 'Merriweather', serif; font-weight: bold;">ਠਧਿà¨à¨ªà¨ à¨à¨¦à¨¾à¨¸à©à¨¨ ਨਹà©à¨ ਹਨ; à¨à¨¹ ਬà©à¨µà©±à¨¸ ਹਨ। ਫਿਰ ਵ੠ਸà©à¨®à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਦ੠ਠੰਦਰ, à¨à©à¨ ਠà¨à¨¿à¨à¨¸à¨¾à¨ ਵਿੱਠਫ਼ਰਠਪà©à¨à¨¦à¨¾ ਹà©; ਬਿਨਾਠà¨à¨¿à¨¸à© ਦà©à¨¸à¨¼ ਦ੠ਹਿਦਾà¨à¨¤ ਦ੠à¨à¨¤à© ਨà©à©° ਹà©à¨²à© à¨à¨°à¨¨à¨¾, à¨à©±à¨à© à¨à¨µà¨¾à¨à¨¼ ਵਿੱਠਸà©à¨à¨£à¨¾, ਰਣਨà©à¨¤à©à¨à¨ ਨà©à©° ਸਾà¨à¨à¨¾ à¨à¨°à¨¨ ਲਠਪà©à¨ ਰ ਨਿਰà©à¨à¨£ ਦ੠ਵਰਤà©à¨ à¨à¨°à¨¨à¨¾, ਬੱà¨à© ਨà©à©° ਲà©à¨¬à¨² ਲà¨à¨¾à¨à¨£ ਤà©à¨ ਪਹਿਲਾਠਸਿੱà¨à¨£ ਵਿੱਠਰà©à¨à¨¾à¨µà¨ ਦ੠ਪà¨à¨¾à¨£ à¨à¨°à¨¨à¨¾à¥¤ à¨à¨¦à©à¨ ਠਧਿà¨à¨ªà¨à¨¾à¨ &#8216;ਤ੠ਪà©à¨¸à¨¼à©à¨µà¨°à¨¾à¨ ਵà¨à©à¨ à¨à¨°à©à¨¸à¨¾ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¾à¨à¨¦à¨¾ ਹà©, ਤਾਠਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਠਸà©à¨§à¨¾à¨° ਹà©à©°à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ </h2>
<p></p>
<div id="content-body-70595154" class="articlebodycontent col-xl-9 col-lg-12 col-md-12 col-sm-12 col-12">
<div class="schemaDiv" id="schemaDiv" itemprop="articleBody">
<p>à¨à¨¾à¨°à¨¤ ਦਾ ਸà¨à©à¨² ਸੰà¨à¨ &#8216;à¨à¨®à¨à¨¼à©à¨° ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨&#8217; ਬਾਰ੠ਨਹà©à¨ ਹà©à¥¤ à¨à¨¹ à¨à¨®à¨à¨¼à©à¨° ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਸ਼ਾਸਤਰ ਠਤ੠à¨à¨²à¨¤ ਪà©à¨°à¨£à¨¾à¨²à©à¨à¨ ਬਾਰ੠ਹ੠&#8211; ਠà¨à¨¿à¨¹à© à¨à©à¨à¨¼ à¨à© ਹਰ ਸਾਲ ਫਰਵਰ੠ਠਤ੠ਮਾਰਠਵਿੱਠਸਪੱਸ਼ਠਤà©à¨° &#8216;ਤ੠ਦਿà¨à¨¾à¨ ਦਿੰਦ੠ਹà©à¥¤ à¨à¨¦à©à¨ ਸਿੱà¨à¨£ ਵਿੱਠਰà©à¨à¨¾à¨µà¨ à¨à¨à¨à¨¦à© ਹà©, ਤਾਠਸਾਡਾ à¨à¨µà¨¾à¨¬ ਬੱà¨à¨¿à¨à¨ ਨà©à©° ਸ਼à©à¨°à©à¨£à©à¨¬à©±à¨§ à¨à¨°à¨¨à¨¾ ਹà©à©°à¨¦à¨¾ ਹ੠ਨਾ à¨à¨¿ à¨à¨¹ à¨à¨¾à¨à¨à¨£ ਦ੠à¨à¨¿ ਠਸà©à¨ à¨à¨¿à¨µà©à¨ ਸਿà¨à¨¾à¨à¨à¨¦à© ਹਾà¨, ਠਸà©à¨ ਸਿੱà¨à¨£ ਵਿੱਠà¨à¨¿à¨µà©à¨ ਤà©à¨à¨¼à© ਲਿà¨à¨à¨à¨¦à© ਹਾà¨, ਠਤ੠ਸਾਡà©à¨à¨ ਪà©à¨°à¨£à¨¾à¨²à©à¨à¨ à¨à¨à¨°à¨¾à¨ ਪà©à¨°à¨¤à© à¨à¨¿à¨µà©à¨ ਪà©à¨°à¨¤à©à¨à¨¿à¨°à¨¿à¨ à¨à¨°à¨¦à©à¨à¨ ਹਨ। </p>
<p>à¨à©±à¨ ਸ਼ਹਿਰ੠ਸà¨à©à¨² ਵਿੱਠ6ਵà©à¨ à¨à¨®à¨¾à¨¤ ਦ੠ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à¨£ ਰà©à¨ (ਬਦਲਿਠਹà©à¨à¨ ਨਾਮ) &#8216;ਤ੠à¨à©à¨° à¨à¨°à©à¥¤ à¨à©à¨¡ ਦ੠ਮà©à¨¦à¨¾à¨¨ &#8216;ਤ੠à¨à¨¤à¨®-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਠਤ੠ਸà©à¨à¨¾à¨ ਦà©à¨à¨°à¨¾ ਠਨà©à¨¸à¨¼à¨¾à¨¸à¨¿à¨¤, à¨à¨¸à¨¨à© à¨à¨ªà¨£à© ਪà©à©à¨¹à¨¾à¨ ਵਿੱਠà¨à¨¾à¨«à¨¼à© à¨à©°à¨à© ਤਰà©à¨¹à¨¾à¨ ਪà©à¨°à¨¬à©°à¨§à¨¿à¨¤ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¦à©à¨ ਤੱਠà¨à¨¸à¨¦à© à¨à¨¾à¨°à¨à©à¨à¨¼à¨¾à¨°à© ਵਿੱਠà¨à¨¿à¨°à¨¾à¨µà¨ ਨਹà©à¨ à¨à¨à¨£ ਲੱà¨à©à¥¤ ਠà¨à¨¾à¨¨à¨ ਨਹà©à¨, ਪਰ ਲà¨à¨¾à¨¤à¨¾à¨°. ਠਧਿà¨à¨ªà¨à¨¾à¨ ਨ੠à¨à¨¸ ਦ੠à¨à©à©±à¨ª ਦਾ ਨà©à¨à¨¿à¨¸ ਲਿà¨à¥¤ ਮਾਪਿà¨à¨ ਨà©à©° à¨à¨¿à¨à¨¸à¨¼à¨¨ ਦ੠ਸਲਾਹ ਦਿੱਤ੠à¨à¨ ਸà©à¥¤ ਵਰà¨à¨¸à¨¼à©à¨à¨¾à¨ ਵਧਦà©à¨à¨ ਹਨ। ਦਬਾਠਪਾà¨à¨ à¨à¨¿à¨à¥¤ ਫਿਰ ਵà©, à¨à©à¨ ਨਹà©à¨ ਬਦਲਿà¨, à¨à¨¦à©à¨ ਤੱਠà¨à©±à¨ ਠਧਿà¨à¨ªà¨ ਨ੠ਦà©à¨°à¨¿à¨¸à¨¼à¨à©à¨à©à¨£ ਨਹà©à¨ ਬਦਲਿà¨à¥¤ à¨à¨¸à¨¨à© ਹà©à¨²à© à¨à©à¨¤à©, à¨à©±à¨à© à¨à¨µà¨¾à¨à¨¼ ਵਿੱਠਸà©à¨à¨£ ਦਾ ਮਾਡਲ ਬਣਾà¨à¨, ਨਿਰਦà©à¨¸à¨¼à¨¿à¨¤ ਠà¨à¨¿à¨à¨¸ ਦ੠ਪà©à¨¸à¨¼à¨à¨¸à¨¼ à¨à©à¨¤à©, ਠਤ੠ਬੱà¨à© ਲਠਬà©à¨§à¨¾à¨¤à¨®à¨ ਬà©à¨ ਨà©à©° à¨à¨à¨¾ ਦਿੱਤਾ, ਸ਼ਮà©à¨²à©à¨ ਤ ਵਾਪਸ ਠà¨à¨à¥¤ </p>
<p>ਰà©à¨ ਨਾਲ à¨à© ਹà©à¨à¨, à¨à¨¹ ਹਰ ਮਾਰਠਵਿੱਠà¨à¨¾à¨°à¨¤ à¨à¨° ਵਿੱਠਹà¨à¨¼à¨¾à¨°à¨¾à¨ à¨à¨²à¨¾à¨¸à¨°à©à¨®à¨¾à¨ ਵਿੱਠਵਾਪਰਦਾ ਹà©à¥¤ ਸਵਾਲ à¨à¨¹ ਨਹà©à¨ ਹ੠à¨à¨¿ ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਨà©à©° ਵੱਠà¨à¨¿à¨à¨ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¾ ਰਿਹਾ ਹà©&#8230; ਪਰ ਸਵਾਲ à¨à¨¹ ਹ੠à¨à¨¿ ਸਾਡਾ ਸਿਸà¨à¨® ਵਿà¨à©à©à© ਦ੠ਠਰਥਾਠਨà©à©° à¨à¨¿à¨à¨ à¨à¨²à¨¤ ਸਮਠਰਿਹਾ ਹà©à¥¤ </p>
<h4 class="sub_head">à¨à¨¿à¨µà©à¨ ਸà¨à©à¨² à¨à©à©±à¨ª ਠਤ੠à¨à©±à¨ à¨à¨¾à¨°à¨à©à¨à¨¼à¨¾à¨°à© ਨà©à©° à¨à¨²à¨¤ ਸਮà¨à¨¦à© ਹਨ </h4>
<p>ਬਹà©à¨¤ ਸਾਰ੠ਸà¨à©à¨²à¨¾à¨ ਵਿੱà¨, à¨à©à©±à¨ª ਨà©à©° à¨à©à¨¸à¨¼à¨¿à¨¸à¨¼à¨¾à¨ ਦ੠à¨à¨¾à¨ ਵà¨à©à¨ ਸਮà¨à¨¿à¨ à¨à¨¾à¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ ਮਾà©à© à¨à¨¾à¨°à¨à©à¨à¨¼à¨¾à¨°à© ਨà©à©° ਠਯà©à¨à¨¤à¨¾ ਵà¨à©à¨ ਪà©à©à¨¹à¨¿à¨ à¨à¨¾à¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ ਸਾਲ ਦ੠ਠੰਤ ਵਿੱਠਠà¨à¨¾à¨¦à¨®à¨¿à¨ ਸਮà©à¨à¨¿à¨ à¨à¨¹ ਫà©à¨¸à¨²à¨¾ à¨à¨°à¨¨ ਲਠà¨à©±à¨ ਠà¨à¨¿à¨à¨¸ ਬਣ à¨à¨¾à¨à¨¦à© ਹ੠à¨à¨¿ à¨à¨¿à¨¸ ਨà©à©° ਬਰà¨à¨°à¨¾à¨° ਰੱà¨à¨¿à¨ à¨à¨¾à¨µà©à¨à¨¾, ਸ਼ਰਤ ਠਨà©à¨¸à¨¾à¨° ਤਰੱà¨à© ਦਿੱਤ੠à¨à¨¾à¨µà©à¨à©, ਰà©à¨¡à¨¾à¨à¨°à©à¨à¨ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¾à¨µà©à¨à¨¾ à¨à¨¾à¨ à¨à©à©±à¨ªà¨à¨¾à¨ª ਬਾਹਰ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¾à¨µà©à¨à¨¾à¥¤ à¨à¨¹ ਪਹà©à©°à¨ à¨à©±à¨ ਬà©à¨¨à¨¿à¨à¨¦à© ਸੱà¨à¨¾à¨ ਨà©à©° ਨà¨à¨¼à¨°à¨ ੰਦਾà¨à¨¼ à¨à¨°à¨¦à© ਹà©, ਸੰà¨à¨°à¨¸à¨¼ ਠਸਫਲਤਾ ਨਹà©à¨ ਹà©; à¨à¨¹ ਡਾà¨à¨¾ ਹà©à¥¤ à¨à¨¹ ਬਿਹਤਰ ਲਠà¨à¨¾à¨°à¨µà¨¾à¨à¨¯à©à¨ ਹà©.</p>
<p>ਫਿਰ ਵ੠à¨à¨¼à¨¿à¨à¨¦à¨¾à¨¤à¨° ਸਮà©à¨à¨¿à¨ ਮà©à¨à¨¿à©°à¨à¨¾à¨ à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਦ੠à¨à¨¾à¨°à¨¨à¨¾à¨ ਦ੠ਬà¨à¨¾à¨ ਨਤà©à¨à¨¿à¨à¨ &#8216;ਤ੠ਧਿà¨à¨¨ à¨à©à¨à¨¦à¨°à¨¤ à¨à¨°à¨¦à©à¨à¨ ਹਨ। ਠੰà¨à¨¾à¨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲà©à¨¸à¨¼à¨£ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¾à¨à¨¦à¨¾ ਹà©, ਪਰ ਠਧਿà¨à¨ªà¨¨ ਦà©à¨à¨ ਰਣਨà©à¨¤à©à¨à¨ ਦਾ ਨਹà©à¨à¥¤ ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਨਾਲ ਵਿà¨à¨¾à¨°-ਵà¨à¨¾à¨à¨¦à¨°à¨¾ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¾à¨à¨¦à¨¾ ਹà©, ਪਰ ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਸੰਬੰਧ੠ਡਿà¨à¨¼à¨¾à¨à¨¨ &#8216;ਤ੠à¨à©±à¨ ਹ੠à¨à¨°à¨à¨¾ à¨à©à¨¤à© à¨à¨¾à¨à¨¦à© ਹà©à¥¤ ਨਤà©à¨à¨¾ ਨਿਦਾਨ ਤà©à¨ ਬਿਨਾਠਫà©à¨¸à¨²à¨¾ ਲà©à¨£à¨¾ ਹà©à¥¤ </p>
<p>ਰਾਸ਼à¨à¨°à© ਠੰà¨à©à© à¨à¨¸ à¨à¨¿à©°à¨¤à¨¾ ਨà©à©° ਹà©à¨° ਮà¨à¨¼à¨¬à©à¨¤ ​​à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ। ASER 2023 ਦ੠ਰਿਪà©à¨°à¨ ਨ੠à¨à¨ ਸਾਲਾਠਦ੠ਸà¨à©à¨²à© ਪà©à©à¨¹à¨¾à¨ ਦ੠ਬਾਠਦ ਵ੠ਬà©à¨¨à¨¿à¨à¨¦à© ਸਾà¨à¨°à¨¤à¨¾ ਠਤ੠ਸੰà¨à¨¿à¨ ਵਿੱਠਲà¨à¨¾à¨¤à¨¾à¨° ਠੰਤਰ ਦਿà¨à¨¾à¨à¨ ਹà©; ਹਾਲਾà¨à¨à¨¿ 2024 ਦà©à¨à¨ ਰਿਪà©à¨°à¨à¨¾à¨ ਵਿੱਠਮਾਮà©à¨²à© ਸà©à¨§à¨¾à¨° ਦਿà¨à¨¾à¨à¨ à¨à¨¿à¨ ਹà©, ਪਰ ਮਹੱਤਵਪà©à¨°à¨¨ ਨਹà©à¨ ਹà©à¥¤ ਰਾਸ਼à¨à¨°à© ਪà©à¨°à¨¾à¨ªà¨¤à© ਸਰਵà©à¨à¨£à¨¾à¨ ਨ੠ਵਾਰ-ਵਾਰ à¨à©à¨°à©à¨¡à¨¾à¨ ਵਿੱਠਠਸਮਾਨ ਸੰà¨à¨²à¨ªà¨¿à¨ ਸਮਠਨà©à©° à¨à¨à¨¾à¨à¨° à¨à©à¨¤à¨¾ ਹà©à¥¤ à¨à¨¹ ਵਿਠà¨à¨¤à©à¨à¨¤ ਠਸਫਲਤਾਵਾਠਨਹà©à¨ ਹਨ; à¨à¨¹ ਪà©à¨°à¨£à¨¾à¨²à©à¨à¨¤ ਸੰà¨à©à¨¤ ਹਨ. </p>
<h4 class="sub_head">ਠਸਲ ਵਿੱਠà¨à¨²à¨¾à¨¸à¨°à©à¨® ਵਿੱਠà¨à© ਹ੠ਰਿਹਾ ਹ੠</h4>
<p>ਤਿੰਨ à¨à¨ªà¨¸ ਵਿੱਠà¨à©à©à©à¨à¨ ਹà¨à©à¨à¨¤à¨¾à¨ ਠੱਠਦ੠à¨à¨²à¨¾à¨¸à¨°à©à¨®à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à¨à¨¾à¨° ਦਿੰਦà©à¨à¨ ਹਨ। ਪਹਿਲà©, ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨ੠ਸਿà¨à¨¿à¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਨਾਲ ਤਾਲਮà©à¨² ਨਹà©à¨ ਰੱà¨à¨¿à¨ ਹà©à¥¤ </p>
<p>ਦਹਾà¨à¨¿à¨à¨ ਦ੠à¨à©à¨ ਦਰਸਾà¨à¨à¨¦à© ਹ੠à¨à¨¿ ਬੱà¨à© ਸਠਤà©à¨ ਵਧà©à¨ ਸਿੱà¨à¨¦à© ਹਨ à¨à¨¦à©à¨ ਸਿੱà¨à¨£ ਦ੠ਰਫ਼ਤਾਰ à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਦ੠ਵਿà¨à¨¾à¨¸ ਦ੠ਪà©à¨¾à¨ &#8216;ਤ੠ਹà©à©°à¨¦à© ਹ੠ਠਤ੠ਨਿਰਦà©à¨¸à¨¼à¨¿à¨¤ ਠà¨à¨¿à¨à¨¸ ਠਤ੠ਫà©à¨¡à¨¬à©à¨ ਨਾਲ ਸਮਰਥਤ ਹà©à©°à¨¦à© ਹà©, ਨਾ à¨à¨¿ à¨à¨¾à¨¹à¨²à© ਠਤ੠ਦà©à¨¹à¨°à¨¾à¨à¥¤ ਲà©à¨µ ਵਿà¨à©à¨à¨¸à¨à© ਵਰà¨à© à¨à¨¿à©°à¨¤à¨à¨¾à¨ ਨ੠ਤà©à¨°à©°à¨¤ à¨à¨µà¨°à©à¨ ਦ੠ਬà¨à¨¾à¨ ਢਾà¨à¨à¨¾à¨à¨¤ ਸਹਾà¨à¨¤à¨¾ ਦà©à¨à¨°à¨¾ ਸਿੱà¨à¨£ &#8216;ਤ੠à¨à¨¼à©à¨° ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਵ੠à¨à©à¨°à¨¸ ਪà©à¨°à¨¾ à¨à¨°à¨¨à¨¾ ਠà¨à¨¸à¨° ਸਿੱà¨à¨£ ਦ੠à¨à¨à©à¨à¨°à¨¨ ਨਾਲà©à¨ ਪਹਿਲ ਲà©à¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ </p>
<p>ਦà©à¨à¨¾, ਨà©à¨à¨µà¨¾à¨¨ ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਵਿੱਠਬà©à¨§à¨¾à¨¤à¨®à¨ ਥà¨à¨¾à¨µà¨ ਪਹਿਲਾਠਹ੠ਵਿà¨à¨¸à¨¤ ਹ੠ਰਹ੠ਹà©à¥¤ à¨à¨¾à¨°à¨¤à© ਠਤ੠à¨à¨²à©à¨¬à¨² ਠਧਿà¨à¨¨ ਬੱà¨à¨¿à¨à¨ ਵਿੱਠਧਿà¨à¨¨ à¨à©à¨à¨¦à¨°à¨¿à¨¤ à¨à¨°à¨¨ ਵਿੱਠਵੱਧ ਰਹà©à¨à¨ ਮà©à¨¸à¨¼à¨à¨²à¨¾à¨ ਵੱਲ à¨à¨¸à¨¼à¨¾à¨°à¨¾ à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ ਠਤ੠à¨à¨¹ ਬਹà©à¨¤ à¨à¨¼à¨¿à¨à¨¦à¨¾ ਸà¨à©à¨°à©à¨¨ à¨à¨à¨¸à¨ªà©à¨à¨° ਨਾਲ à¨à©à©à¨¿à¨ ਹ੠ਸà¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ NFHS-5 ਠਤ੠ਹਾਲ ਹ੠ਦ੠ਬਾਲ à¨à¨¿à¨à¨¿à¨¤à¨¸à¨ à¨à©à¨à¨¾à¨ ਦ੠ਠੰà¨à©à© ਦਰਸਾà¨à¨à¨¦à© ਹਨ à¨à¨¿ ਪà©à¨°à©à¨¸à¨à©à¨² ਦ੠à¨à¨®à¨° ਦ੠ਬੱà¨à¨¿à¨à¨ ਵਿੱਠਵ੠ਸà¨à©à¨°à©à¨¨ ਸਮਾਠਵਧਿਠਹà©à¥¤ ਠਧਿà¨à¨ªà¨à¨¾à¨ ਨ੠ਧਿà¨à¨¨ ਦ੠ਮਿà¨à¨¦ ਵਿੱਠà¨à¨®à©, à¨à©°à¨® à¨à¨°à¨¨ ਦ੠ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ à¨à¨µà¨°à¨²à©à¨¡, ਠਤ੠ਨਿਰੰਤਰ ਯਤਨਾਠਲਠà¨à©±à¨ ਸਹਿਣਸ਼à©à¨²à¨¤à¨¾ ਦ੠ਰਿਪà©à¨°à¨ à¨à©à¨¤à© ਹ੠à¨à© ਠà¨à¨¸à¨° à¨à¨¦à¨¾à¨¸à©à¨¨à¨¤à¨¾ ਵà¨à©à¨ à¨à¨²à¨¤ ਨਿਦਾਨ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¾à¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ </p>
<p>ਤà©à¨à¨¾, à¨à¨¿à¨à¨¸à¨¼à¨¨ à¨à©±à¨ ਡਿਫਾਲਠà¨à¨µà¨¾à¨¬ ਬਣ à¨à¨¿à¨ ਹà©à¥¤ à¨à¨¿à©°à¨¤à¨¤ ਠਤ੠ਨà©à¨ à¨à¨°à¨¾à¨¦à© ਵਾਲ੠ਮਾਪ੠à¨à¨¿à¨à¨¸à¨¼à¨¨ ਵੱਲ ਮà©à©à¨¦à© ਹਨ। ਪਰ à¨à¨¿à¨à¨¸à¨¼à¨¨ ਠà¨à¨¸à¨° à¨à©±à¨ ਤà©à¨à¨¼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਵੱਡ੠ਪੱਧਰ &#8216;ਤ੠ਹਦਾà¨à¨¤à¨¾à¨ ਨà©à©° ਦà©à¨¹à¨°à¨¾à¨à¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ ਬੱà¨à© ਦ੠à¨à¨¾à¨¸ ਸਿੱà¨à¨£ ਦ੠à¨à¨¾à¨ ਨà©à©° ਹੱਲ ਨਹà©à¨ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¿à¨ ਹà©. à¨à¨²à¨¾à¨¸à¨°à©à¨® ਸੰà¨à¨°à¨¸à¨¼, à¨à¨¿à¨à¨¸à¨¼à¨¨, ਥà¨à¨¾à¨µà¨, à¨à¨à©±à¨²à¨¤à¨¾ ਲà©à¨ª ਵਿੱਠà¨à¨¾à¨°à© ਹà©. </p>
<p>ਰà©à¨ ਦ੠ਮਾਮਲ੠ਵਿੱà¨, ਤਰੱà¨à© à¨à¨¼à¨¿à¨à¨¦à¨¾ ਠà¨à¨¿à¨à¨¸ ਤà©à¨ ਨਹà©à¨, ਸà¨à©à¨ ਬਿਹਤਰ ਮਾਰà¨à¨¦à¨°à¨¸à¨¼à¨¨ ਤà©à¨ à¨à¨ ਹà©à¥¤ </p>
<h4 class="sub_head">ਸà¨à©à¨² ਮà©à¨à©à¨à¨ ਨà©à©° ਹà©à¨£ à¨à© ਬਦਲਣਾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹà©? </h4>
<p>ਸਾਲ-ਠੰਤ ਦà©à¨à¨ ਸਮà©à¨à¨¿à¨ ਮà©à¨à¨¿à©°à¨à¨¾à¨ ਵਿੱਠਢਾà¨à¨à¨¾à¨à¨¤ ਪà©à¨¨à¨°-ਵਿà¨à¨¾à¨° ਦ੠ਲà©à© ਹà©à¥¤ ਸਿਰਫ਼ à¨à¨¹ ਪà©à©±à¨à¨£ ਦ੠ਬà¨à¨¾à¨ à¨à¨¿ à¨à¨¿à¨¸à¨¨à© ਮਾà©à¨¾ ਪà©à¨°à¨¦à¨°à¨¸à¨¼à¨¨ à¨à©à¨¤à¨¾, ਸà¨à©à¨² ਦ੠ਨà©à¨¤à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਨà©à©° ਪà©à©±à¨à¨£à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹà©: </p>
<p>â ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à© ਵਿà¨à¨¾à¨°à¨§à¨¾à¨°à¨ ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠à¨à¨¿à©±à¨¥à© ਦà©à¨° ਹ੠à¨à¨? </p>
<p>â à¨à© ਹਿਦਾà¨à¨¤ à¨à©°à¨à© ਤਰà©à¨¹à¨¾à¨ ਤਿà¨à¨° à¨à©à¨¤à© à¨à¨ ਸà©? </p>
<p>â à¨à© ਪਾਠà¨à©à¨°à¨® ਨà©à©° ਦà©à¨°à© à¨à¨°à¨¨ ਦ੠ਡਰ ਤà©à¨ ਬਿਨਾਠà¨à¨¸ ਨà©à©° ਹà©à¨²à© à¨à¨°à¨¨ ਵਿੱਠਠਧਿà¨à¨ªà¨à¨¾à¨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¿à¨ ਸà©? </p>
<p>à¨à¨¸ ਲਠਸਾਰਥਠਠਤ੠ਠà©à¨¸ ਤਬਦà©à¨²à©à¨à¨ ਵਿੱਠਨਤà©à¨à¨¾ ਵਿਸ਼ਲà©à¨¸à¨¼à¨£ (à¨à© à¨à©°à¨® à¨à©à¨¤à¨¾, à¨à© ਨਹà©à¨) ਦ੠ਨਾਲ-ਨਾਲ ਠà¨à¨¾à¨¦à¨®à¨¿à¨ ਸਮà©à¨à¨¿à¨ ਵ੠ਸ਼ਾਮਲ ਹà©à¨£à© à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à© ਹà©à¥¤ ਲਾà¨à¨¼à¨®à© à¨à¨¨-ਸਰਵਿਸ à¨à¨¾à¨à¨à¨¸à¨²à¨¿à©°à¨ ਹਦਾà¨à¨¤à¨¾à¨ ਦà©à¨à¨ ਰਣਨà©à¨¤à©à¨à¨ &#8216;ਤ੠à¨à©à¨à¨¦à©à¨°à¨¤ à¨à¨°à¨¦à© ਹà©, ਪਾਲਣਾ ਨਹà©à¨à¥¤ ਠà¨à¨¾à¨¦à¨®à¨¿à¨ ਫà©à¨¸à¨²à¨¿à¨à¨ ਦ੠ਰà©à¨ª ਵਿੱਠà¨à©à¨¸ ਵਿੱਠਬà©à¨¦à¨à¨²à© ਠà¨à¨¿à¨à¨¸à¨¾à¨ ਵਿਰà©à©±à¨§ ਸਪਸ਼ਠਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦà©à¨¸à¨¼à¥¤ ਧਾਰਨਾ à¨à¨à¨°à© à¨à¨ªà¨¾à¨ ਦਾ ਵਿਦਿਠਠਦà¨à¨² ਹà©à¨£à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹ੠ਨਾ à¨à¨¿ ਪà©à¨°à¨¬à©°à¨§à¨à© ਸਹà©à¨²à¨¤à¥¤ </p>
<h4 class="sub_head">ਸà¨à©à¨²à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à¨¿à¨à¨¸à¨¼à¨¨ ਤà©à¨ à¨à¨²à¨¾à¨µà¨¾ ਮਾਪਿà¨à¨ ਨà©à©° à¨à© ਦੱਸਣਾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹà©? </h4>
<p>ਸà¨à©à¨²à¨¾à¨ ਨà©à©° ਲਾà¨à¨¼à¨®à© ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠ਮਾਪਿà¨à¨ ਦ੠à¨à©±à¨²à¨¬à¨¾à¨¤ ਨà©à©° ਪà©à¨¨à¨¿à¨ ਤà©à¨ à¨à¨¾à¨à¨µà¨¾à¨²à© ਵੱਲ ਤਬਦà©à¨² à¨à¨°à¨¨à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ à¨à¨¿à¨à¨¸à¨¼à¨¨ &#8216;ਤ੠ਡਿਫਾਲਠਹà©à¨£ ਦ੠ਬà¨à¨¾à¨, ਸà¨à©à¨²à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à¨¹ ਪà©à¨¸à¨¼à¨à¨¸à¨¼ à¨à¨°à¨¨à© à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à© ਹà©: </p>
<p>â à¨à¨¸ ਬਾਰ੠ਸਪਸ਼à¨à¨¤à¨¾ à¨à¨¿ ਬੱà¨à¨¾ à¨à¨¿à¨µà©à¨ ਸਿੱà¨à¨¦à¨¾ ਹà©</p>
<p>â ਮà©à¨¡à©à¨à©à¨¸à¨¼à¨¨ ਰà©à¨à©à¨¨ ਠਤ੠ਸà¨à©à¨°à©à¨¨ ਸà©à¨®à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਬਾਰ੠ਮਾਰà¨à¨¦à¨°à¨¸à¨¼à¨¨</p>
<p>â ਸà¨à©à¨² ਦ੠ਸਮà©à¨ ਦ੠ਠੰਦਰ ਥà©à©à©à¨¹à© ਸਮà©à¨ ਲਠਹਿਦਾà¨à¨¤ ਸੰਬੰਧ੠ਸਹਾà¨à¨¤à¨¾ ਯà©à¨à¨¨à¨¾à¨µà¨¾à¨</p>
<p>ਮਾਪ੠ਸਿà¨à¨²à¨¾à¨ ਦ੠à¨à© ਠਧਿà¨à¨ªà¨ ਨਹà©à¨ ਹà©à©°à¨¦à©à¥¤ à¨à¨¹ ਸਮਠਲਠਸà¨à©à¨²à¨¾à¨ &#8216;ਤ੠ਨਿਰà¨à¨° à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ, ਤਰੱà¨à© ਲਠਨਹà©à¨à¥¤ </p>
<h4 class="sub_head">ਨà©à¨¤à© ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਠਨà©à©° à¨à© ਤਰà¨à©à¨¹ ਦà©à¨£à© à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à© ਹà©? </h4>
<p>ਨà©à¨¤à© ਸà©à¨§à¨¾à¨° ਲà¨à¨¾à¨¤à¨¾à¨° ਪਾਠà¨à©à¨°à¨® ਵਿਵਸਥਾ ਤà©à¨ ਠੱà¨à© ਵਧਣਾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ </p>
<p><b>ਤਿੰਨ ਤਰà¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਮਹੱਤਵਪà©à¨°à¨¨ ਹਨ</b></p>
<p>1. ਠਧਿà¨à¨ªà¨à¨¾à¨ ਦ੠ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਠਨਿਵà©à¨¸à¨¼ à¨à¨°à¨¨à¨¾, ਨਾ à¨à¨¿ ਸਿਰਫ਼ à¨à¨à¨¼à¨¾à¨°à¨¾à¨ ਵਿੱà¨, ਫੰਡਡ ਸਲਾਹ, ਹਿਦਾà¨à¨¤à© à¨à©à¨à¨¿à©°à¨, ਠਤ੠à¨à¨²à¨¾à¨¸à¨°à©à¨® ਪà©à¨°à¨¤à©à¨¬à¨¿à©°à¨¬ ਲਠਸà©à¨°à©±à¨à¨¿à¨ ਤ ਸਮਾਠਦà©à¨à¨°à¨¾à¥¤ </p>
<p>2. ਸ਼à©à¨°à©à¨à¨¤à© ਡਿà¨à©à¨à¨² à¨à¨à¨¸à¨ªà©à¨à¨¼à¨° &#8216;ਤ੠ਰਾਸ਼à¨à¨°à© ਮਾਰà¨à¨¦à¨°à¨¸à¨¼à¨¨, ਬਾਲ-ਵਿà¨à¨¾à¨¸ à¨à©à¨ ਦ੠ਨਾਲ à¨à¨à¨¸à¨¾à¨°, ਸà¨à©à¨²à¨¾à¨ ਠਤ੠ਮਾਪਿà¨à¨ ਨà©à©° ਸਪਸ਼ਠਤà©à¨° &#8216;ਤ੠ਸੰà¨à¨¾à¨°à¨¿à¨¤ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¿à¨à¥¤ </p>
<p>3. ਲà¨à¨à¨¤à¨¾ ਦ੠à¨à© ਵਿੱਠਠà¨à¨¾à¨¦à¨®à¨¿à¨ à¨à¨ à©à¨°à¨¤à¨¾ ਨà©à©° à¨à¨®à¨à¨¼à©à¨° à¨à¨°à¨¨ ਵਾਲ੠ਸà©à¨§à¨¾à¨°à¨¾à¨ ਨà©à©° ਲਾà¨à© à¨à¨°à¨¨ ਤà©à¨ ਪਹਿਲਾਠਤà¨à¨°à¨¬à©à¨à¨¾à¨° ਠਧਿà¨à¨ªà¨à¨¾à¨ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ à¨à¨°à¨¨à¨¾à¥¤ ਤà¨à¨¨à¨¾à¨²à©à¨à© ਸਿੱà¨à¨£ ਵਿੱਠਮਦਦ à¨à¨° ਸà¨à¨¦à© ਹà©à¥¤ à¨à¨¹ ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਦ੠ਥਾਠਨਹà©à¨ ਲ੠ਸà¨à¨¦à¨¾à¥¤ </p>
<h4 class="sub_head">ਠਧਿà¨à¨ªà¨à¨¾à¨ ਦ੠à¨à¨à©°à¨¸à© ਰà©à¨à¨¾à¨µà¨à¨¾à¨ ਦ੠ਬਾਵà¨à©à¨¦ ਮਾà¨à¨¨à© ਰੱà¨à¨¦à© ਹ੠</h4>
<p>ਠਧਿà¨à¨ªà¨ à¨à¨¦à¨¾à¨¸à©à¨¨ ਨਹà©à¨ ਹਨ; à¨à¨¹ ਬà©à¨µà©±à¨¸ ਹਨ। ਫਿਰ ਵ੠ਸà©à¨®à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਦ੠ਠੰਦਰ, à¨à©à¨ ਠà¨à¨¿à¨à¨¸à¨¾à¨ ਵਿੱਠਫ਼ਰਠਪà©à¨à¨¦à¨¾ ਹà©; ਬਿਨਾਠà¨à¨¿à¨¸à© ਦà©à¨¸à¨¼ ਦ੠ਹਿਦਾà¨à¨¤ ਦ੠à¨à¨¤à© ਨà©à©° ਹà©à¨²à© à¨à¨°à¨¨à¨¾, à¨à©±à¨à© à¨à¨µà¨¾à¨à¨¼ ਵਿੱਠਸà©à¨à¨£à¨¾, ਰਣਨà©à¨¤à©à¨à¨ ਨà©à©° ਸਾà¨à¨à¨¾ à¨à¨°à¨¨ ਲਠਪà©à¨ ਰ ਨਿਰà©à¨à¨£ ਦ੠ਵਰਤà©à¨ à¨à¨°à¨¨à¨¾, ਬੱà¨à© ਨà©à©° ਲà©à¨¬à¨² ਲà¨à¨¾à¨à¨£ ਤà©à¨ ਪਹਿਲਾਠਸਿੱà¨à¨£ ਵਿੱਠਰà©à¨à¨¾à¨µà¨ ਦ੠ਪà¨à¨¾à¨£ à¨à¨°à¨¨à¨¾à¥¤ à¨à¨¦à©à¨ ਠਧਿà¨à¨ªà¨à¨¾à¨ &#8216;ਤ੠ਪà©à¨¸à¨¼à©à¨µà¨°à¨¾à¨ ਵà¨à©à¨ à¨à¨°à©à¨¸à¨¾ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¾à¨à¨¦à¨¾ ਹà©, ਤਾਠਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਠਸà©à¨§à¨¾à¨° ਹà©à©°à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ </p>
<p><b>ਪਹਿਲ੠ਸਿਧਾà¨à¨¤à¨¾à¨ &#8216;ਤ੠ਵਾਪਸ à¨à¨¾à¨ </b></p>
<p>à¨à¨¹ ਨਵà©à¨¨à¨¤à¨¾ ਦਾ ਠਸਵà©à¨à¨¾à¨° ਨਹà©à¨ ਹà©. à¨à¨¹ ਵਿਦਿਠਠਬà©à¨¨à¨¿à¨à¨¦ ਵਿੱਠਨਵà©à¨¨à¨¤à¨¾ ਨà©à©° à¨à¨¤à¨¸à¨¼à¨¾à¨¹à¨¿à¨¤ à¨à¨°à¨¨ ਲਠà¨à©±à¨ à¨à¨¾à¨² ਹà©à¥¤ </p>
<p>à¨à¨¦à©à¨ ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਨà©à©° à¨à©à©±à¨ª à¨à¨°à¨¾à¨à¨ à¨à¨¾à¨à¨¦à¨¾ ਹà©, ਤਾਠਬਾà¨à¨à¨¾à¨ à¨à¨°à¨¨à¨¾ à¨à©à¨ ਹੱਲ ਨਹà©à¨ ਹà©à¥¤ </p>
<p>à¨à¨¦à©à¨ à¨à¨¾à¨°à¨à©à¨à¨¼à¨¾à¨°à© à¨à©±à¨ à¨à¨¾à¨à¨¦à© ਹà©, ਤਾਠਪà©à¨°à¨µà©à¨ ਹੱਲ ਨਹà©à¨ ਹà©à©°à¨¦à¨¾à¥¤ </p>
<p>ਸਿਸà¨à¨® ਨà©à©° ਰà©à¨à¨£à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹà©, à¨à¨ªà¨£à©à¨à¨ ਧਾਰਨਾਵਾਠਦ੠ਮà©à© à¨à¨¾à¨à¨ à¨à¨°à¨¨à© à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à© ਹà©, ਠਤ੠à¨à¨²à¨¾à¨¸à¨°à©à¨®à¨¾à¨, ਠਧਿà¨à¨ªà¨à¨¾à¨ ਠਤ੠ਬੱà¨à¨¿à¨à¨ ਨà©à©° ਸà©à¨£à¨¨à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ </p>
<p><i>(à¨à©.à¨à¨°. ਮਾਲਤ੠à¨à¨°à© à¨à¨à©à¨à©à¨¸à¨¼à¨¨à¨² ਸਰਵਿਸਿà¨à¨¼ ਦ੠ਸੰਸਥਾਪਠਠਤ੠ਸà©.à¨.à¨. ਹà©à¥¤ à¨à¨¹ à¨à¨¾à¨°à¨¤, ਮੱਧ ਪà©à¨°à¨¬ ਠਤ੠ਠਫ਼ਰà©à¨à¨¾ ਦ੠à¨à¨ ਸà¨à©à¨²à¨¾à¨ ਵਿੱਠà¨à©±à¨ ਠਧਿà¨à¨ªà¨, ਸà¨à©à¨² ਮà©à¨à©, à¨à©à¨°à©à¨¨à¨°, ਸਲਾਹà¨à¨¾à¨°, ਸਲਾਹà¨à¨¾à¨° ਠਤ੠ਹà©à¨° ਬਹà©à¨¤ ਸਾਰà©à¨à¨ à¨à©à¨®à¨¿à¨à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਵà¨à©à¨ ਤਿੰਨ ਦਹਾà¨à¨¿à¨à¨ ਤà©à¨ ਵੱਧ ਸਮà©à¨ ਤà©à¨ ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਦ੠à¨à©à¨¤à¨° ਵਿੱਠà¨à©°à¨® à¨à¨° ਰਹ੠ਹà©à¥¤)</i></p>
<p>(ਦ ਹਿੰਦ੠ਦ੠ਹਫਤਾਵਾਰ੠ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਨਿà¨à¨à¨¼à¨²à©à¨à¨°, ਦ ਹਿੰਦ੠ਲਠਸਾà¨à¨¨ ਠੱਪ à¨à¨°à©à¥¤)</p>
</div>
<div class="articleblock-container" id="arthardpv"></div>
<div class="update-publish-time article-published-time-end"></div>
<div class="comments-shares share-page flex print-hide" data-artid="70595154" data-title="Learning crisis isn’t student failure, it’s pedagogical failure — and it’s fixable" data-url="https://www.thehindu.com/education/learning-crisis-isnt-student-failure-its-pedagogical-failure-and-its-fixable/article70595154.ece">
<div class="left">
<div class="share">
<ul class="share-list bottom" style="display: none;">
<li class="copy-link" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; copytext('https://www.thehindu.com/education/learning-crisis-isnt-student-failure-its-pedagogical-failure-and-its-fixable/article70595154.ece');" data-cf-modified-9500cad05bad40f1882cc8db-="">
<p> ਲਿੰਠà¨à¨¾à¨ªà© à¨à¨°à© </p>
</li>
<li class="email">
<p> à¨à¨®à©à¨² </p>
</li>
<li class="facebook" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Feducation%2Flearning-crisis-isnt-student-failure-its-pedagogical-failure-and-its-fixable%2Farticle70595154.ece&;t=Learning%20crisis%20isn%E2%80%99t%20student%20failure%2C%20it%E2%80%99s%20pedagogical%20failure%20%E2%80%94%20and%20it%E2%80%99s%20fixable')" data-cf-modified-9500cad05bad40f1882cc8db-="">
<p> ਫà©à¨¸à¨¬à©à©±à¨ </p>
</li>
<li class="twitter" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://twitter.com/intent/tweet?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Feducation%2Flearning-crisis-isnt-student-failure-its-pedagogical-failure-and-its-fixable%2Farticle70595154.ece&;text=Learning%20crisis%20isn%E2%80%99t%20student%20failure%2C%20it%E2%80%99s%20pedagogical%20failure%20%E2%80%94%20and%20it%E2%80%99s%20fixable')" data-cf-modified-9500cad05bad40f1882cc8db-="">
<p> à¨à¨µà¨¿à©±à¨à¨° </p>
</li>
<li class="telegram" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://t.me/share/url?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Feducation%2Flearning-crisis-isnt-student-failure-its-pedagogical-failure-and-its-fixable%2Farticle70595154.ece&;text=Learning%20crisis%20isn%E2%80%99t%20student%20failure%2C%20it%E2%80%99s%20pedagogical%20failure%20%E2%80%94%20and%20it%E2%80%99s%20fixable')" data-cf-modified-9500cad05bad40f1882cc8db-="">
<p> à¨à©à¨²à©à¨à©à¨°à¨¾à¨® </p>
</li>
<li class="in" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://www.linkedin.com/shareArticle?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Feducation%2Flearning-crisis-isnt-student-failure-its-pedagogical-failure-and-its-fixable%2Farticle70595154.ece&;title=Learning%20crisis%20isn%E2%80%99t%20student%20failure%2C%20it%E2%80%99s%20pedagogical%20failure%20%E2%80%94%20and%20it%E2%80%99s%20fixable')" data-cf-modified-9500cad05bad40f1882cc8db-="">
<p> ਲਿੰà¨à¨¡à¨à¨¨ </p>
</li>
<li class="whatsapp" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://api.whatsapp.com//send?text=Learning%20crisis%20isn%E2%80%99t%20student%20failure%2C%20it%E2%80%99s%20pedagogical%20failure%20%E2%80%94%20and%20it%E2%80%99s%20fixable%20-%20https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Feducation%2Flearning-crisis-isnt-student-failure-its-pedagogical-failure-and-its-fixable%2Farticle70595154.ece')" data-cf-modified-9500cad05bad40f1882cc8db-="">
<p> ਵà¨à¨¸à¨à¨ª</p>
</li>
<li class="reddit" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://reddit.com/submit?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Feducation%2Flearning-crisis-isnt-student-failure-its-pedagogical-failure-and-its-fixable%2Farticle70595154.ece&;title=Learning%20crisis%20isn%E2%80%99t%20student%20failure%2C%20it%E2%80%99s%20pedagogical%20failure%20%E2%80%94%20and%20it%E2%80%99s%20fixable')" data-cf-modified-9500cad05bad40f1882cc8db-="">
<p> reddit </p>
</li>
</ul>
</div>
</div>
<div class="right">
<div class="read-later"><button class="btn read-later-btn" data-articleid="70595154" style="display:none" data-ga-labelclick="ReadLater"><span>ਬਾਠਦ ਵਿੱਠਪà©à©à¨¹à©</span></button></p>
<div class="delete-tool-tip" style="display: none;">
<p> ਸਾਰ੠ਦà©à¨à©<br />
 <span class="delete bookmarkdelete"><br />
 ਹà¨à¨¾à¨à¨£à¨¾<br />
 </span></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="spliter pt-0 mb-0 print-hide"></div>
<div class="article-ad two-side text-ad print-hide">
<div class="ad-text" id="artproduct2" style="display: none;"></div>
</div>
<p><script data-cfasync="false">var totalPcount = document.querySelectorAll(".articlebodycontent>.schemaDiv>p")
if(totalPcount.length > 1)
 insertElementEnd(totalPcount[1],createElementScript("div","","artmeterpv"))
else
 insertElementbegin(document.querySelector(".articlebodycontent .schemaDiv"),createElementScript("div","","artmeterpv"))
</script></p>
<div class="d-none d-lg-block d-xl-block"><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("large")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid01", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[1 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">userIdentify.then(function() if(isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid01'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("large")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_Inarticle_1x1", minHeight: '250px'));
 insertElementEnd(totalPcount[3 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/Hindu_Desktop_Inarticle_1x1, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">userIdentify.then(function() if(isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_Inarticle_1x1'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/Hindu_Desktop_Inarticle_1x1, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid02", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[6 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid02, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid02', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid02').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid02'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid02, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid03", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[9 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid03, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid03', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid03').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid03'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid03, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid04", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[12 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid04, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid04', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid04').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid04'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid04, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid05", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[15 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid05, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid05', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid05').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid05'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid05, publisher: The Hindu --></div>
<div class="d-block d-sm-none "><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("small")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle01", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[1 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">userIdentify.then(function() if(isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle01'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("small")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad ", "Mweb_AT_Bottom01", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[3 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Mweb_AT_Bottom01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">userIdentify.then(function() if(isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Mweb_AT_Bottom01'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Mweb_AT_Bottom01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle02", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[6 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle02, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle02', [[300,250],[336,280],[200,200],[250,250],[300,300]], 'MWeb_AT_Middle02').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle02'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle02, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle03", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[9 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle03, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle03', [[300,250],[336,280],[200,200],[250,250],[300,300]], 'MWeb_AT_Middle03').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle03'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle03, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle04", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[12 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle04, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle04', [[300,250],[336,280],[200,200],[250,250],[300,300]], 'MWeb_AT_Middle04').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle04'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle04, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle05", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[15 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle05, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle05', [[300,250],[336,280],[200,200],[250,250],[300,300]], 'MWeb_AT_Middle05').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle05'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle05, publisher: The Hindu --></div>
</div>
<p><script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script></p>

ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਸੰਕਟ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਸਫਲਤਾ ਹੈ – ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਹੈ।

