<h2 class="sub-title">à¨à¨¾à¨°à¨¤ ਦ੠ਹà©à¨¨à¨° ਦ੠ਪਾà©à© ਨà©à©° ਪà©à¨°à¨¾ à¨à¨°à¨¨ ਠਤ੠à¨à¨µà¨¿à©±à¨ ਦà©à¨à¨ ਨà©à¨à¨°à©à¨à¨ ਲਠਰà©à¨à¨¼à¨à¨¾à¨°à¨¯à©à¨à¨¤à¨¾ ਵਧਾà¨à¨£ ਲਠਠà¨à¨¾à¨¦à¨®à¨¿à¨ ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਦ੠ਨਾਲ à¨à¨¿à©±à¨¤à¨¾à¨®à©à¨à© ਸਿà¨à¨²à¨¾à¨ ਦ੠à¨à¨à©à¨à¨°à¨¨ ਦ੠ਪà©à¨à©à¨² à¨à¨°à©à¥¤</h2>
<p></p>
<div id="content-body-70220160" class="articlebodycontent col-xl-9 col-lg-12 col-md-12 col-sm-12 col-12">
<div class="schemaDiv" id="schemaDiv" itemprop="articleBody">
<p>à¨à¨¾à¨°à¨¤ ਨà©à©° à¨à©±à¨ &#8216;ਨà©à¨à¨µà¨¾à¨¨&#8217; ਦà©à¨¸à¨¼ ਵà¨à©à¨ ਮਨà©à¨¨à©à¨¤ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¿à¨ ਹà©, à¨à¨¸à¨¦à© 75% à¨à¨¬à¨¾à¨¦à© à¨à©°à¨®à¨à¨¾à¨à© à¨à¨®à¨° ਸਮà©à¨¹ ਵਿੱਠਹà©à¥¤ ਸਮà©à©±à¨à© à¨à¨°à¨¥à¨¿à¨à¨¤à¨¾ ਮਹੱਤਵਪà©à¨°à¨¨ ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠à¨à¨°à¨®à¨à¨¾à¨°à©à¨à¨ ਦ੠à¨à¨¸ ਨà©à¨à¨µà¨¾à¨¨ ਸਮà©à¨¹ ਦà©à¨à¨°à¨¾ à¨à¨²à¨¾à¨ à¨à¨¾à¨à¨¦à© ਹà©à¥¤ ਹਾਲਾà¨à¨à¨¿, ਹà©à¨¨à¨° ਮà©à¨²à¨¾à¨à¨à¨£ ਦਾ ਠੰਦਾà¨à¨¼à¨¾ ਹ੠à¨à¨¿ ਸਿਰਫ 51.25% ਨà©à¨à¨µà¨¾à¨¨ ਰà©à¨à¨¼à¨à¨¾à¨° ਯà©à¨ ਹਨ। à¨à¨¸ ਤà©à¨ à¨à¨²à¨¾à¨µà¨¾, ਸਿਰਫ 4.4% ਨà©à¨à¨µà¨¾à¨¨à¨¾à¨ ਨ੠ਰਸਮ੠à¨à¨¿à©±à¨¤à¨¾à¨®à©à¨à© ਸਿà¨à¨²à¨¾à¨ ਪà©à¨°à¨¾à¨ªà¨¤ à¨à©à¨¤à© ਹà©, à¨à¨¦à©à¨ à¨à¨¿ ਲà¨à¨à¨ 16.6% ਨ੠à¨à©à¨° ਰਸਮ੠ਸਿà¨à¨²à¨¾à¨ ਪà©à¨°à¨¾à¨ªà¨¤ à¨à©à¨¤à© ਹà©à¥¤ </p>
<p>ਹਰ ਸਾਲ, ਲà¨à¨à¨ 12 ਮਿਲà©à¨ ਨ ਨਵà©à¨ ਲà©à¨à¨¾à¨ ਦ੠à¨à¨¾à¨°à¨¤à© à¨à¨°à¨®à¨à¨¾à¨°à©à¨à¨ ਵਿੱਠਸ਼ਾਮਲ ਹà©à¨£ ਦ੠à¨à¨®à©à¨¦ ਹà©à¥¤ ਹਾਲਾà¨à¨à¨¿, à¨à¨ªà¨²à¨¬à¨§ ਸਿà¨à¨²à¨¾à¨ ਸਮਰੱਥਾ ਬਹà©à¨¤ à¨à©±à¨ ਹ੠&#8211; ਲà¨à¨à¨ 4.3 ਮਿਲà©à¨ ਨ &#8211; à¨à©±à¨ ਮਹੱਤਵਪà©à¨°à¨¨ ਹà©à¨¨à¨° ਠੰਤਰ ਨà©à©° ਦਰਸਾà¨à¨à¨¦à© ਹà©à¥¤</p>
<p>à¨à©°à¨à¨°à¨¨à©à¨¸à¨¼à¨¨à¨² ਲà©à¨¬à¨° à¨à¨°à¨à©à¨¨à¨¾à¨à¨à¨¼à©à¨¸à¨¼à¨¨ (à¨à¨à¨à¨²à¨) ਦ੠à¨à©±à¨ ਰਿਪà©à¨°à¨ ਦ੠ਠਨà©à¨¸à¨¾à¨°, à¨à¨¾à¨°à¨¤ ਵਿੱਠ2030 ਤੱਠਲà¨à¨à¨ 29 ਮਿਲà©à¨ ਨ ਹà©à¨¨à¨°à¨®à©°à¨¦ à¨à¨¾à¨®à¨¿à¨à¨ ਦ੠à¨à¨¾à¨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ à¨à¨°à¨¨ ਦਾ ਠਨà©à¨®à¨¾à¨¨ ਹà©à¥¤ 2019 ਵਿੱà¨, à¨à¨à¨¸à©à¨à¨à¨° ਨ੠à¨à¨µà¨¿à©±à¨à¨¬à¨¾à¨£à© à¨à©à¨¤à© ਹ੠à¨à¨¿ à¨à©à¨à¨° à¨à¨¾à¨°à¨¤ ਸਮà©à¨ ਸਿਰ à¨à¨¾à¨°à¨µà¨¾à¨ ਨਹà©à¨ à¨à¨°à¨¦à¨¾ &#8211; à¨à¨¿à¨µà©à¨ à¨à¨¿ ਨਵà©à¨ ਤà¨à¨¨à¨¾à¨²à©à¨à© ਵਿੱਠਨਿਵà©à¨¸à¨¼ à¨à¨°à¨¨à¨¾ ਠਤ੠à¨à¨¦à¨¯à©à¨ ਲਠਤਿà¨à¨° ਹà©à¨¨à¨°à¨¾à¨ ਨà©à©° ਵਿà¨à¨¸à¨¤ à¨à¨°à¨¨à¨¾ &#8211; ਤਾਠਦà©à¨¸à¨¼ ਨà©à©° ਠà¨à¨²à© ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਵਿੱਠਸà¨à¨¿à¨² ਡਿਫਸ੠ਵਿੱਠUS$ 1.97 ਦਾ ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਹ੠ਸà¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ à¨à¨¸ ਤà©à¨ à¨à¨²à¨¾à¨µà¨¾, ਸà©à¨à¨à¨° ਫਾਰ ਮਾਨà©à¨à¨°à¨¿à©°à¨ à¨à©°à¨¡à©à¨ ਨ à¨à¨à¨¾à¨¨à¨®à© (CMIE) ਦ੠ਠੰà¨à©à© ਦਰਸਾà¨à¨à¨¦à© ਹਨ à¨à¨¿ ਰਿਡੰਡà©à¨à¨¸à© ਦਰ ਦਸੰਬਰ 2020 ਵਿੱਠ9.1% ਤà©à¨ à¨à¨ à¨à© 2024 ਵਿੱਠ4.9% ਰਹਿ à¨à¨ ਹà©à¥¤</p>
<p>à¨à¨¸ ਦà©à¨°à¨¿à¨¸à¨¼à¨à©à¨à©à¨£ ਨà©à©° ਧਿà¨à¨¨ ਵਿੱਠਰੱà¨à¨¦à© ਹà©à¨, à¨à©à¨à¨¦à¨°à© ਮੰਤਰ੠ਮੰਡਲ ਨ੠PMKVY 4.0, NAPS (ਠਪà©à¨°à©à¨à¨à¨¿à¨¸à¨¸à¨¼à¨¿à¨ª), ਠਤ੠ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਸਿੱà¨à¨¿à¨ (ਸੰਸਥਾਨ) ਯà©à¨à¨¨à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਨà©à©° ਮਿਲਾ à¨à© â¹ 8,800 à¨à¨°à©à© (2022-23 ਤà©à¨ 2025-26) ਦ੠à¨à¨°à¨à© ਨਾਲ 2026 ਤੱਠਸà¨à¨¿à©±à¨² à¨à©°à¨¡à©à¨ ਪà©à¨°à©à¨à¨°à¨¾à¨® ਨà©à©° à¨à¨¾à¨°à© ਰੱà¨à¨£ ਠਤ੠ਪà©à¨¨à¨°à¨à¨ ਨ ਨà©à©° ਮਨà¨à¨¼à©à¨°à© ਦ੠ਦਿੱਤ੠ਹà©à¥¤</p>
<p>à¨à¨¸ ਪਿà¨à©à¨à© ਦ੠ਨਾਲ, à¨à©±à¨ ਵਿਦਿਠਠਸੰਸਥਾਵਾਠਤà©à¨ à¨à¨®à©à¨¦ à¨à©à¨¤à© à¨à¨¾à¨à¨¦à© ਹ੠à¨à¨¿ à¨à¨¹ à¨à¨¾à¨²à¨à¨¾à¨ ਠਤ੠ਯà©à¨¨à©à¨µà¨°à¨¸à¨¿à¨à©à¨à¨ ਤà©à¨ à¨à©à¨°à©à¨à©à¨à¨ ਹà©à¨£ ਵਾਲ੠ਨà©à¨à¨µà¨¾à¨¨à¨¾à¨ ਵਿੱਠਹà©à¨¨à¨° ਵਿà¨à¨¾à¨¸ ਦ੠ਸਹà©à¨²à¨¤ ਲਠਰਾਸ਼à¨à¨°à© à¨à©à¨°à©à¨¡à¨¿à¨ ਫਰà©à¨®à¨µà¨°à¨ ਦ੠ਤਹਿਤ ਪਰਸਪਰ à¨à©à¨°à©à¨¡à¨¿à¨ ਪà©à¨°à¨à©à¨¬à¨¿à¨²à¨à© ਦà©à¨à¨°à¨¾ à¨à¨¿à©±à¨¤à¨¾à¨®à©à¨à© ਠਤ੠ਮà©à©±à¨ ਧਾਰਾ ਦ੠ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਨà©à©° à¨à©à©à¨¨à¨à©à¥¤ </p>
<p>à¨à©à¨ ਾਰ੠à¨à¨®à¨¿à¨¸à¨¼à¨¨ ਤà©à¨ ਲ੠à¨à©, ਵਪਾਰà©à¨à¨°à¨¨ ਦ੠ਵਿà¨à¨¾à¨° ਨà©à©° à¨à¨¦à¨¯à©à¨ ਠਤ੠ਠà¨à¨¾à¨¦à¨®à¨¿à¨à¨¤à¨¾ ਦ੠ਵਿà¨à¨à¨¾à¨° ਪਾà©à© ਨà©à©° ਪà©à¨°à¨¾ à¨à¨°à¨¨ ਦ੠à¨à©±à¨ ਤਰà©à¨à© ਵà¨à©à¨ ਵਿà¨à¨¾à¨°à¨¿à¨ à¨à¨¿à¨ ਹà©, ਫਿਰ ਵ੠à¨à¨¸à¨¨à©à©° ਠà¨à¨¾à¨¦à¨®à¨¿à¨ ਸੰਸਥਾਵਾਠਦ੠ਠੰਦਰ à¨à¨¾à¨µà¨¨à¨¾ ਠਤ੠ਠà¨à¨¿à¨à¨¸ ਦà©à¨µà¨¾à¨ ਵਿੱਠà¨à©±à¨ ਹ੠ਲਾà¨à© à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¿à¨ ਹà©à¥¤ à¨à©±à¨ ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਸੰਸਥਾਵਾਠਦà©à¨à¨°à¨¾ ਪà©à¨°à¨¦à¨¾à¨¨ à¨à©à¨¤à©à¨à¨ ਡਿà¨à¨°à©à¨à¨ ਨà©à©° à¨à¨¦à¨¯à©à¨à¨¾à¨ ਦà©à¨à¨°à¨¾ ਠà¨à¨¸à¨° ਠਪà©à¨°à¨¸à©°à¨à¨¿à¨ ਮੰਨਿਠà¨à¨¾à¨à¨¦à¨¾ ਹà©, à¨à¨¿à¨à¨à¨à¨¿ à¨à¨¹ à¨à©°à¨® ਵਾਲ੠ਥਾਠ&#8216;ਤ੠à¨à¨®à©à¨¦ à¨à©à¨¤à© ਪà©à¨¸à¨¼à©à¨µà¨° ਮਿà¨à¨°à¨¾à¨ ਦ੠ਠਨà©à¨à©à¨² ਨਹà©à¨ ਹà©à©°à¨¦à©à¨à¨ ਹਨ। ਨਤà©à¨à© ਵà¨à©à¨, ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਨà©à©° à¨à¨¦à¨¯à©à¨ ਦà©à¨à¨ à¨à¨®à©à¨¦à¨¾à¨ ਨà©à©° ਪà©à¨°à¨¾ à¨à¨°à¨¨ ਲਠਠà¨à¨¸à¨° ਠà¨à¨¾à¨¦à¨®à¨¿à¨ à¨à¨¿à¨à¨¨ ਨà©à©° à¨à©±à¨¡à¨£à¨¾ ਪà©à¨à¨¦à¨¾ ਹ੠ਠਤ੠à¨à¨¸à¨¨à©à©° ਦà©à¨¬à¨¾à¨°à¨¾ ਸਿੱà¨à¨£à¨¾ ਪà©à¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤</p>
<p>à¨à¨¿à¨à¨¾à¨ à¨à¨¿à©±à¨¤-à¨à¨¿à©±à¨¤ ਮਾਡਲ ਰਾਹà©à¨ à¨à¨¦à¨¯à©à¨à¨¾à¨ ਨà©à©° ਠà¨à¨¾à¨¦à¨®à¨¿à¨à¨¤à¨¾ ਨਾਲ à¨à©à©à¨¨ ਤà©à¨ à¨à© ਰà©à¨à¨¦à¨¾ ਹà©? à¨à© ਠਸà©à¨ à¨à¨¦à¨¯à©à¨ ਨਾਲà©à¨ ਵੱà¨à¨°à© à¨à¨¾à¨¸à¨¼à¨¾ ਬà©à¨²à¨¦à© ਹਾà¨, à¨à¨¿à¨¸ ਨਾਲ ਠਸà©à¨ à¨à©°à¨® ਦ੠ਦà©à¨¨à©à¨ ਤà©à¨ ਦà©à¨° ਹ੠à¨à¨¾à¨à¨¦à© ਹਾà¨? à¨à© à¨à¨¦à¨¯à©à¨ ਠਤ੠ਠà¨à¨¾à¨¦à¨®à¨¿à¨ ਵੱà¨-ਵੱਠਪੰਨਿà¨à¨ &#8216;ਤ੠ਹਨ? ਹà©à¨¨à¨° ਦ੠à¨à¨¾à¨ ਨà©à©° ਦà©à¨° à¨à¨°à¨¨ ਠਤ੠à¨à¨°à¨¥à¨¿à¨à¨¤à¨¾ ਵਿੱਠਯà©à¨à¨¦à¨¾à¨¨ ਪਾà¨à¨£ ਲਠਠਸà©à¨ à¨à©±à¨ ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਵਿੱਠਹà©à¨¨à¨° ਵਿà¨à¨¾à¨¸ ਪà©à¨°à©à¨à¨°à¨¾à¨®à¨¾à¨ ਨà©à©° ਸਾਰਥਠਰà©à¨ª ਵਿੱਠà¨à¨¿à¨µà©à¨ ਲਾà¨à© à¨à¨° ਸà¨à¨¦à© ਹਾà¨? à¨à¨¹ ਲà©à¨ à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਸਵਾਲਾਠਦ੠ਪà©à¨à©à¨² à¨à¨°à¨¨ ਦ੠à¨à©à¨¸à¨¼à¨¿à¨¸à¨¼ à¨à¨°à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤</p>
<p>ਹà©à¨¨à¨° ਵਿà¨à¨¾à¨¸ ਪà©à¨°à©à¨à¨°à¨¾à¨® à¨à© ਠਸà©à¨ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਠਪà©à¨¸à¨¼ à¨à¨°à¨¦à© ਹਾਠà¨à¨¹ ਠà¨à¨¸à¨° ਪà©à¨¸à¨¼à©à¨µà¨° ਮਿà¨à¨°à¨¾à¨ ਦ੠ਠਨà©à¨¸à¨¾à¨° ਨਹà©à¨ ਹà©à©°à¨¦à© ਹਨ। ਤਾਠਫਿਰ, à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਪà©à¨°à©à¨à¨°à¨¾à¨®à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à¨¿à¨µà©à¨ ਤਿà¨à¨° à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¾à¨£à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹà©?</p>
<p>2003 ਵਿੱਠUGC ਦà©à¨à¨°à¨¾ ਪà©à¨¸à¨¼ à¨à©à¨¤à© à¨à¨ à¨à©à¨à¨à¨¸ ਬà©à¨¸à¨¡ à¨à©à¨°à©à¨¡à¨¿à¨ ਸਿਸà¨à¨® (CBCS), ਠਤ੠ਹਾਲà©à¨ ਨਤà©à¨à¨¾-à¨à¨§à¨¾à¨°à¨¿à¨¤ ਸਿੱà¨à¨¿à¨ (OBE) ਫਰà©à¨®à¨µà¨°à¨ ਦà©à¨µà©à¨ ਹà©à¨¨à¨° ਵਿà¨à¨¾à¨¸ &#8216;ਤ੠à¨à¨¼à©à¨° ਦਿੰਦ੠ਹਨ। ਹਾਲਾà¨à¨à¨¿, à¨à¨¦à©à¨ à¨à¨¿ CBCS ਢਾà¨à¨à© ਵਿੱਠਹà©à¨¨à¨°-ਨਿਰਮਾਣ ਦ੠ਹਿੱਸ੠ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਸਰà¨à¨¾à¨° ਦà©à¨à¨°à¨¾ ਪà©à¨°à¨à¨¾à¨µà¨¸à¨¼à¨¾à¨²à© ਲਾà¨à© à¨à¨°à¨¨ ਲਠà¨à©à¨ ਸਪੱਸ਼ਠSOP ਪà©à¨°à¨¦à¨¾à¨¨ ਨਹà©à¨ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¿à¨ ਸà©à¥¤ à¨à¨¸à© ਤਰà©à¨¹à¨¾à¨, ਹਾਲਾà¨à¨à¨¿ OBE ਸਪਸ਼ਠਤà©à¨° &#8216;ਤ੠ਹà©à¨¨à¨° ਵਿà¨à¨¾à¨¸ &#8216;ਤ੠à¨à¨¼à©à¨° ਦਿੰਦਾ ਹà©, ਰਾਠਸਰà¨à¨¾à¨°à¨¾à¨ ਨà©à©° ਠà¨à¨¸à¨° à¨à¨¾à¨°à¨ªà©à¨°à©à¨à¨¾à¨ ਠਤ੠à¨à¨¦à¨¯à©à¨à¨¾à¨ ਦ੠ਸਹਿਯà©à¨ ਨਾਲ à¨à¨ªà¨£à©à¨à¨ ਯà©à¨à¨¨à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਤਿà¨à¨° à¨à¨°à¨¨ ਲਠà¨à©±à¨¡ ਦਿੱਤਾ à¨à¨¾à¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ ਮà©à©±à¨ à¨à©à¨£à©à¨¤à© ਠà¨à¨¾à¨¦à¨®à¨¿à¨ ਠਤ੠à¨à¨¦à¨¯à©à¨ ਦ੠ਵਿà¨à¨à¨¾à¨° ਸੱà¨à© ਸਹਿਯà©à¨ ਦà©à¨à¨°à¨¾ ਸਪੱਸ਼ਠਡਿਲà©à¨µà¨°à©à¨¬à¨² ਦ੠ਨਾਲ à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਸà¨à©à¨®à¨¾à¨ ਨà©à©° ਲਾà¨à© à¨à¨°à¨¨ ਵਿੱਠਹà©à¥¤ </p>
<p>à¨à¨ ਸਪੱਸ਼ਠਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦà©à¨¸à¨¼à¨¾à¨ à¨à¨¾à¨ ਮਾਪਦੰਡਾਠਦ੠ਠਣਹà©à¨à¨¦ ਵਿੱਠਹà©à¨¨à¨° ਵਿà¨à¨¾à¨¸ ਪà©à¨°à©à¨à¨°à¨¾à¨®à¨¾à¨ ਨà©à©° ਲਾà¨à© à¨à¨°à¨¨ ਵਿੱਠਸ਼ਾਮਲ à¨à©à¨ ਸà©à¨à¨®à¨¤à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਦ੠à¨à¨¾à¨à¨ à¨à¨°à©à¨à¥¤</p>
<h4 class="sub_head">ਵਪਾਰਠਤੱਤਾਠਨà©à©° à¨à¨à©à¨à©à¨°à¨¿à¨¤ à¨à¨°à¨¨ ਲਠà¨à©±à¨ ਰà©à¨¡à¨®à©à¨ª</h4>
<p>ਪਹਿਲਾ ਮà©à©±à¨¦à¨¾ ਪਾਠà¨à©à¨°à¨® ਡਿà¨à¨¼à¨¾à¨à¨¨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹà©à¥¤ ਹà©à¨¨à¨° ਵਿà¨à¨¾à¨¸ ਦ੠ਸੱà¨à¨¿à¨à¨à¨¾à¨° ਨà©à©° ਬਣਾà¨à¨£ ਦ੠à¨à¨ªà¨£à© ਯਤਨਾਠਵਿੱà¨, à¨à©±à¨ ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਸੰਸਥਾਵਾਠਠà¨à¨¸à¨° ਸੰਬੰਧਿਤ à¨à¨¦à¨¯à©à¨ ਪà©à¨°à¨à¨«à©à¨²à©à¨ ਦ੠ਬਿਨਾਠਪਾਠà¨à©à¨°à¨® ਤਿà¨à¨° à¨à¨°à¨¦à©à¨à¨ ਹਨ। ਤà¨à¨¨à©à¨à© ਠਤ੠ਸਮਾà¨à¨¿à¨-ਰਾà¨à¨¨à©à¨¤à¨¿à¨ ਤਬਦà©à¨²à©à¨à¨ ਤà©à¨ à¨à©±à¨à¨° ਰਹ੠ਨਵà©à¨ ਯà©à©±à¨ ਦ੠ਠਹà©à¨¦à¨¿à¨à¨ ਠਤ੠à¨à©à¨®à¨¿à¨à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਨਾਲ ਪਾਠà¨à©à¨°à¨® ਦ੠ਡਿà¨à¨¼à¨¾à¨à¨¨ ਨà©à©° à¨à¨à¨¸à¨¾à¨° à¨à¨°à¨¨à¨¾ ਮਹੱਤਵਪà©à¨°à¨¨ ਹà©à¥¤ à¨à¨¹ ਦà©à¨à¨¦à© ਹà©à¨ à¨à¨¿ ਬਹà©à¨¤ ਸਾਰ੠ਠà¨à¨¾à¨¦à¨®à¨¿à¨ ਮà©à¨à©à¨¦à¨¾ à¨à¨¦à¨¯à©à¨à¨¿à¨ ਵਿà¨à¨¾à¨¸ ਨਾਲ ਨà©à©à¨¿à¨à¨ à¨à¨¾à¨£à© ਨਹà©à¨ ਹਨ, ਪà©à¨°à©à¨à¨à¨¿à¨¸ ਦ੠ਪà©à¨°à©à¨«à©à¨¸à¨° (ਪà©.à¨.ਪà©.) &#8211; à¨à¨¦à¨¯à©à¨ ਦ੠ਮਾਹਿਰਾਠਦ੠ਨਿਯà©à¨à¨¤à©, à¨à¨¦à¨°à¨¸à¨¼à¨ ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠ਸੰਸਥਾ ਦ੠ਸਾਬà¨à¨¾ ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਤà©à¨ ਤਿà¨à¨° à¨à©à¨¤à© à¨à¨ ਹ੠&#8211; à¨à¨¹ ਯà¨à©à¨¨à© ਬਣਾà¨à¨£ ਵਿੱਠਮਦਦ à¨à¨° ਸà¨à¨¦à© ਹ੠à¨à¨¿ ਡਿà¨à¨°à© ਪà©à¨°à©à¨à¨°à¨¾à¨®à¨¾à¨ ਠਤ੠ਪਾਠà¨à©à¨°à¨® ਨà©à©° ਸਮà¨à¨¾à¨²à© ਪà©à¨¸à¨¼à©à¨µà¨° ਪà©à¨°à¨à¨«à©à¨²à©à¨ ਨਾਲ ਪà©à¨°à¨®à¨¾à¨£à¨¿à¨¤ ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠ਮà©à¨ª à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¿à¨ ਹà©à¥¤</p>
<p>ਦà©à¨à¨¾, à¨à©±à¨ ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਸੰਸਥਾਵਾਠਨà©à©° ਪਾਠà¨à©à¨°à¨® ਦਾ ਮà©à¨²à¨¾à¨à¨à¨£ à¨à¨°à¨¦à© ਸਮà©à¨ ਪà©à¨¸à¨¼à©à¨µà¨° à¨à¨¾à¨ ਵਪਾਰਠਮਾਪਦੰਡਾਠਨà©à©° ਸਮà¨à¨£à¨¾ ਠਤ੠ਠਪਣਾà¨à¨£à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ ਵਪਾਰਠਮਿà¨à¨°à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à¨¾à¨¸ à¨à©°à¨® à¨à¨°à¨¨ ਲਠà¨à©à¨¨à©à¨¨à©à¨à¨² à¨à¨¦à¨¯à©à¨ ਠà¨à¨¿à¨à¨¸à¨¾à¨ à¨à¨¾à¨ ਸà¨à©à¨à¨¡à¨°à¨¡ à¨à¨ªà¨°à©à¨à¨¿à©°à¨ ਪà©à¨°à¨à¨¿à¨°à¨¿à¨à¨µà¨¾à¨ (SOPs) ਵà¨à©à¨ ਸਮà¨à¨¿à¨ à¨à¨¾ ਸà¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ ਨà©à¨¸à¨¼à¨¨à¨² ਸà¨à¨¿à©±à¨² ਡਿਵà©à¨²à¨ªà¨®à©à¨à¨ à¨à¨¾à¨°à¨ªà©à¨°à©à¨¸à¨¼à¨¨ (NSDC) ਦà©à¨à¨°à¨¾ ਵਿà¨à¨¸à¨¤ ਨà©à¨¸à¨¼à¨¨à¨² ਸà¨à¨¿à©±à¨² à¨à©à¨à¨²à©à¨«à¨¿à¨à©à¨¸à¨¼à¨¨ ਫਰà©à¨®à¨µà¨°à¨ (NSQF), à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਮਿà¨à¨°à¨¾à¨ ਦ੠ਨਾਲ à¨à©à¨°à¨¸à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à¨à¨¸à¨¾à¨° à¨à¨°à¨¨ ਲਠà¨à©±à¨ ਸੰਦਰਠਵà¨à©à¨ à¨à©°à¨® à¨à¨° ਸà¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ à¨à¨¿à¨à¨à¨à¨¿ à¨à¨¦à¨¯à©à¨ ਪà©à¨°à©à¨à¨à©à¨¸à¨¼à¨¨à¨° (POPs) OBE ਫਰà©à¨®à¨µà¨°à¨ ਦ੠ਠਧà©à¨¨ ਪਾਠà¨à©à¨°à¨® ਡਿà¨à¨¼à¨¾à¨à¨¨ ਤà©à¨ à¨à¨¾à¨£à© ਨਹà©à¨ ਹ੠ਸà¨à¨¦à© ਹਨ, ਠà¨à¨¾à¨¦à¨®à¨¿à¨ ਫà©à¨à¨²à¨à© ਨà©à©° à¨à©à¨°à©à¨à©à¨à¨, ਪà©à¨°à©à¨à¨°à¨¾à¨®, ਪà©à¨°à©à¨à¨°à¨¾à¨®-ਵਿਸ਼à©à¨¸à¨¼ ਠਤ੠ਪਾਠà¨à©à¨°à¨® ਦ੠ਨਤà©à¨à¨¿à¨à¨ ਨà©à©° à¨à¨à¨¿à¨¤ ਢੰਠਨਾਲ ਮà©à¨ª à¨à¨°à¨à© OBE ਵਿੱਠà¨à¨¦à¨¯à©à¨à¨¿à¨ ਠà¨à¨¿à¨à¨¸à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à¨à©à¨à©à¨°à¨¿à¨¤ à¨à¨°à¨¨ ਲਠà¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਨਾਲ ਸਹਿਯà©à¨ à¨à¨°à¨¨à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤</p>
<p>ਤà©à¨à¨¾, ਪà©à¨°à¨®à¨¾à¨£à¨¿à¨ ​​ਲਾà¨à© à¨à¨°à¨¨ ਲà¨, ਹਰà©à¨ ਹà©à¨¨à¨° ਵਿà¨à¨¾à¨¸ ਮà©à¨¡à©à¨à¨² ਨà©à©° ਸਪਸ਼ਠਤà©à¨° &#8216;ਤ੠ਪà©à¨°à¨¦à¨°à¨¸à¨¼à¨¨ ਸà©à¨à¨à¨¾à¨, à¨à©°à¨® ਵਾਲ੠ਥਾਠਦ੠à¨à©°à¨®à¨¾à¨ ਠਤ੠ਮà©à¨²à¨¾à¨à¨à¨£ ਰà©à¨¬à¨°à¨¿à¨à¨¸ ਨà©à©° ਪਰਿà¨à¨¾à¨¸à¨¼à¨¿à¨¤ à¨à¨°à¨¨à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ POPs ਮà©à¨²à¨¾à¨à¨à¨£à¨¾à¨, à¨à¨¦à¨¯à©à¨à¨¿à¨ ਸੰਪਰà¨, à¨à©à¨ªà¨¸à¨à©à¨¨ ਪà©à¨°à©à¨à©à¨à¨à¨¾à¨ ਦ੠ਨਿà¨à¨°à¨¾à¨¨à© à¨à¨°à¨¨, ਮਾਰà¨à¨¦à¨°à¨¸à¨¼à¨¨ ਦ੠ਪà©à¨¸à¨¼à¨à¨¸à¨¼ à¨à¨°à¨¨, ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à© à¨à©à¨°à©à¨ ਰ ਪà©à¨°à¨à¨«à©à¨²à©à¨ ਬਣਾà¨à¨£, ਰà©à¨à¨¼à¨à¨¾à¨°à¨¦à¨¾à¨¤à¨¾ ਫà©à¨¡à¨¬à©à¨ à¨à¨à©±à¨ ਾ à¨à¨°à¨¨ ਠਤ੠ਸਮà©à¨-ਸਮà©à¨ &#8216;ਤ੠ਲà©à¨¬à¨° ਮਾਰà¨à©à¨ ਸਿà¨à¨¨à¨²à¨¾à¨ ਨà©à©° ਠà©à¨ à¨à¨°à¨¨ ਵਿੱਠਮਹੱਤਵਪà©à¨°à¨£ à¨à©à¨®à¨¿à¨à¨¾ ਨਿà¨à¨¾ ਸà¨à¨¦à© ਹਨ।</p>
<p>à¨à©à¨¥à¨¾, ਵਿਹਾਰਠà¨à©°à¨®à¨¾à¨, ਸਿਮà©à¨²à©à¨¸à¨¼à¨¨à¨¾à¨ à¨à¨¾à¨ ਠਸਲ-ਸਮà©à¨ ਦ੠ਸਮੱਸਿà¨-ਹੱਲ à¨à¨°à¨¨ ਵਾਲ੠ਠà¨à¨¿à¨à¨¸à¨¾à¨ ਦà©à¨à¨°à¨¾ ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਦ੠ਪà©à¨°à©à¨à¨°à¨¾à¨®à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਦ੠ਹà©à¨¨à¨°, ਰà©à¨à©à¨à¨ ਠਤ੠à¨à¨¨à©à©°à¨¨ ਦ੠ਨਾਲ ਮà©à¨ª à¨à¨°à¨¨ ਲਠà¨à©±à¨ ਮà¨à¨¼à¨¬à©à¨¤ ​​AI-ਸਮਰੱਥ ਹà©à¨¨à¨° ਪà©à¨°à©à¨«à¨¾à¨à¨²à¨¿à©°à¨ ਸਿਸà¨à¨® ਵਿà¨à¨¸à¨¿à¨¤ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¾à¨£à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ à¨à¨¹ ਹਰà©à¨ ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à© ਦ੠ਯà©à¨à¨¤à¨¾ ਸà©à¨à© ਦਾ à¨à©±à¨ ਸਨà©à¨ªà¨¸à¨¼à¨¾à¨ ਤਿà¨à¨° à¨à¨°à©à¨à¨¾, à¨à©à¨°à¨¸ ਮà©à¨¡à¨¿à¨à¨² ਦ੠à¨à©à¨£ à¨à¨°à¨¦à© ਸਮà©à¨ ਸà©à¨à¨¿à¨¤ ਫà©à¨¸à¨²à© ਲà©à¨£ ਵਿੱਠà¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਦ੠ਮਦਦ à¨à¨°à©à¨à¨¾à¥¤ à¨à¨¸ ਤà©à¨ à¨à¨²à¨¾à¨µà¨¾, ਯà©à¨à¨¤à¨¾ ਦ੠ਮà©à¨²à¨¾à¨à¨à¨£ &#8211; ਸੰà¨à¨¿à¨ ਠਤ੠ਸਥਾਨਿਠਤਰਠਸਮà©à¨¤ &#8211; ਪà©à¨°à¨µ ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਠਤ੠à¨à¨°à©à¨ ਰ ਦà©à¨à¨ à¨à©±à¨à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਦ੠ਸਮà©à¨à¨¿à¨ ਦ੠ਨਾਲ, ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਨà©à©° à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਦ੠à¨à©à¨à¨¿à¨à¨ ਦ੠ਨਾਲ à¨à¨à¨¸à¨¾à¨° à¨à¨¦à©à¨¸à¨¼-ਸੰà¨à¨¾à¨²à¨¿à¨¤ ਮਾਡਿà¨à¨²à¨¾à¨ ਵੱਲ ਸà©à¨§ ਦà©à¨£à¨à©à¥¤</p>
<p>ਪੰà¨à¨µà¨¾à¨, ਹà©à¨¨à¨° ਵਿà¨à¨¾à¨¸ ਪà©à¨°à©à¨à¨°à¨¾à¨®à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à¨°à©à¨ ਰ, ਵਿਦਿਠਠਠਤ੠à¨à©±à¨¦à¨®à¨¤à¨¾ ਦ੠ਮਾਰà¨à¨¾à¨ ਨਾਲ ਮà©à¨ª à¨à¨°à¨¨à¨¾ ਪਹਿਲà¨à¨¦à¨®à© ਨà©à©° ਵਧà©à¨°à© ਪà©à¨°à¨à¨¾à¨µà¨¸à¨¼à¨¾à¨²à© ਬਣਾà¨à¨à¨¾à¥¤</p>
<p>à¨à¨°à©à¨ ਰ ਦ੠ਮਾਰà¨à¨¾à¨ ਵਿੱਠਯà©à¨ ਪਾਠà¨à©à¨°à¨® ਮਾਡਿà¨à¨² ਡਿà¨à¨¼à¨¾à¨à¨¨ à¨à¨°à¨¨ ਲਠà¨à¨à¨à¨°à©, à¨à©°à¨à¨°à¨®à©à¨¡à©à¨à¨ ਠਤ੠ਸà©à¨¨à©à¨ ਰ ਪੱਧਰਾਠ&#8216;ਤ੠ਨà©à¨à¨°à© ਦà©à¨à¨ à¨à©à¨®à¨¿à¨à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਲਠਯà©à¨à¨¤à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਦ੠ਮà©à¨ªà¨¿à©°à¨ ਸ਼ਾਮਲ ਹà©à¥¤</p>
<p>ਠà¨à¨¾à¨¦à¨®à¨¿à¨ ਮਾਰਠਠੰਤਰ-ਠਨà©à¨¸à¨¼à¨¾à¨¸à¨¨à© à¨à¨¾à¨ ਠੰਤਰ-ਮà©à©±à¨ ਪà©à¨°à¨à¨¤à© ਦਾ ਸਮਰਥਨ à¨à¨°à¨¨ ਲਠਸਿà¨à¨¿à¨à¨°à¨¥à© ਵਿਸ਼ਲà©à¨¸à¨¼à¨£ ਨà©à©° ਲਾà¨à© à¨à¨°à¨à© à¨à©±à¨ ਠਧਿà¨à¨¨ ਲਠਬà©à¨¨à¨¿à¨à¨¦à© ਹà©à¨¨à¨° ਵਿà¨à¨¸à¨¿à¨¤ à¨à¨°à¨¨ &#8216;ਤ੠à¨à©à¨à¨¦à©à¨°à¨¤ à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ।</p>
<p>à¨à©±à¨¦à¨®à¨¤à¨¾ ਮਾਰਠà¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਲਠਡਿà¨à¨¼à¨¾à¨à¨¨ à¨à©à¨¤à© à¨à¨¾à¨£à© à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à© ਹਨ à¨à© à¨à©±à¨¦à¨®à© ਯà©à¨à¨¤à¨¾ ਦਾ ਪà©à¨°à¨¦à¨°à¨¸à¨¼à¨¨ à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ, à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਨà©à©° ਦਰਦ ਦ੠ਬਿੰਦà©à¨à¨ ਦ੠ਪà¨à¨¾à¨£ à¨à¨°à¨¨, ਦਿਮਾà¨à© ਹੱਲ à¨à¨°à¨¨, ਪਿੱਠਡà©à©±à¨ ਬਣਾà¨à¨£, à¨à¨¾à¨°à©à¨¬à¨¾à¨°à© ਮਾਡਲਿੰà¨, à¨à¨®à¨à¨¼à©à¨° ਸ਼à©à¨°à©à¨à¨¤à© ਪà©à¨°à¨à¨¿à¨°à¨¿à¨à¨µà¨¾à¨, ਠਤ੠à¨à¨¾à¨¨à©à©°à¨¨à© ਪਾਲਣਾ ਦà©à¨à¨°à¨¾ ਮਾਰà¨à¨¦à¨°à¨¸à¨¼à¨¨ à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ &#8211; à¨à¨¸ ਤਰà©à¨¹à¨¾à¨ à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਨà©à©° ਵਪਾਰਠà¨à¨¤à©à¨µà¨¿à¨§à©à¨à¨ ਲਠਤਿà¨à¨° à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ।</p>
<p>ਠੰਤ ਵਿੱà¨, à¨à¨¦à©à¨ à¨à¨¿ ਲਰਨਿੰਠà¨à¨à¨¡ ਡਿਵà©à¨²à¨ªà¨®à©à¨à¨ (L&#038;D) ਵਰà¨à©à¨à¨² ਦ੠ਠਧà©à¨¨ à¨à¨¦à¨¯à©à¨ ਦà©à¨à¨°à¨¾ ਹà©à¨¨à¨° ਵਿà¨à¨¾à¨¸ ਦਾ ਪà©à¨°à¨¬à©°à¨§à¨¨ ਵਧਦਾ à¨à¨¾ ਰਿਹਾ ਹà©, ਹà©à¨¨à¨° ਵਿà¨à¨¾à¨¸, ਨਵà©à¨¨à¨¤à¨¾ ਠਤ੠à¨à©±à¨¦à¨®à¨¤à¨¾ ਨà©à©° ਸਮਰਪਿਤ ਠà¨à¨¾à¨¦à¨®à¨¿à¨ à¨à©à¨à¨ªà¨¸à¨¾à¨ ਵਿੱਠà¨à©±à¨¤à¨®à¨¤à¨¾ à¨à©à¨à¨¦à¨°à¨¾à¨ ਦ੠ਸਥਾਪਨਾ ਮਹੱਤਵਪà©à¨°à¨¨ ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠ਲਾà¨à© à¨à¨°à¨¨ ਵਿੱਠਤà©à¨à¨¼à© ਲਿਠਸà¨à¨¦à© ਹ੠ਠਤ੠ਨਿਰੰਤਰ ਪà©à¨°à¨à¨¾à¨µ ਨà©à©° ਯà¨à©à¨¨à© ਬਣਾ ਸà¨à¨¦à© ਹà©à¥¤</p>
<p><i>(ਲà©à¨à¨ à¨à¨¸ ਸਮà©à¨ ਪà©à¨°à¨¿à©°à¨¸à©à¨ªà¨² ਠਤ੠ਸà¨à©±à¨¤à¨°, ਮਦਰਾਸ à¨à©à¨°à¨¿à¨¸à¨à©à¨ ਨ à¨à¨¾à¨²à¨, à¨à©à¨¨à¨, à¨à¨¾à¨°à¨¤ ਵà¨à©à¨ ਸà©à¨µà¨¾ ਨਿà¨à¨¾ ਰਿਹਾ ਹà©)</i></p>
</div>
<div class="articleblock-container" id="arthardpv"></div>
<div class="update-publish-time article-published-time-end"></div>
<div class="comments-shares share-page flex print-hide" data-artid="70220160" data-title="India’s skill gap: Why blending academic education with vocational training is key to future jobs" data-url="https://www.thehindu.com/education/indias-skill-gap-why-blending-academic-education-with-vocational-training-is-key-to-future-jobs/article70220160.ece">
<div class="left">
<div class="share">
<ul class="share-list bottom" style="display: none;">
<li class="copy-link" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; copytext('https://www.thehindu.com/education/indias-skill-gap-why-blending-academic-education-with-vocational-training-is-key-to-future-jobs/article70220160.ece');" data-cf-modified-86705b6eda033087d0328d48-="">
<p> ਲਿੰਠà¨à¨¾à¨ªà© à¨à¨°à© </p>
</li>
<li class="email">
<p> à¨à¨®à©à¨² </p>
</li>
<li class="facebook" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Feducation%2Findias-skill-gap-why-blending-academic-education-with-vocational-training-is-key-to-future-jobs%2Farticle70220160.ece&;t=India%E2%80%99s%20skill%20gap%3A%20Why%20blending%20academic%20education%20with%20vocational%20training%20is%20key%20to%20future%20jobs')" data-cf-modified-86705b6eda033087d0328d48-="">
<p> ਫà©à¨¸à¨¬à©à©±à¨ </p>
</li>
<li class="twitter" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://twitter.com/intent/tweet?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Feducation%2Findias-skill-gap-why-blending-academic-education-with-vocational-training-is-key-to-future-jobs%2Farticle70220160.ece&;text=India%E2%80%99s%20skill%20gap%3A%20Why%20blending%20academic%20education%20with%20vocational%20training%20is%20key%20to%20future%20jobs')" data-cf-modified-86705b6eda033087d0328d48-="">
<p> à¨à¨µà¨¿à©±à¨à¨° </p>
</li>
<li class="telegram" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://t.me/share/url?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Feducation%2Findias-skill-gap-why-blending-academic-education-with-vocational-training-is-key-to-future-jobs%2Farticle70220160.ece&;text=India%E2%80%99s%20skill%20gap%3A%20Why%20blending%20academic%20education%20with%20vocational%20training%20is%20key%20to%20future%20jobs')" data-cf-modified-86705b6eda033087d0328d48-="">
<p> à¨à©à¨²à©à¨à©à¨°à¨¾à¨® </p>
</li>
<li class="in" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://www.linkedin.com/shareArticle?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Feducation%2Findias-skill-gap-why-blending-academic-education-with-vocational-training-is-key-to-future-jobs%2Farticle70220160.ece&;title=India%E2%80%99s%20skill%20gap%3A%20Why%20blending%20academic%20education%20with%20vocational%20training%20is%20key%20to%20future%20jobs')" data-cf-modified-86705b6eda033087d0328d48-="">
<p> ਲਿੰà¨à¨¡à¨à¨¨ </p>
</li>
<li class="whatsapp" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://api.whatsapp.com//send?text=India%E2%80%99s%20skill%20gap%3A%20Why%20blending%20academic%20education%20with%20vocational%20training%20is%20key%20to%20future%20jobs%20-%20https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Feducation%2Findias-skill-gap-why-blending-academic-education-with-vocational-training-is-key-to-future-jobs%2Farticle70220160.ece')" data-cf-modified-86705b6eda033087d0328d48-="">
<p> ਵà¨à¨¸à¨à¨ª</p>
</li>
<li class="reddit" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://reddit.com/submit?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Feducation%2Findias-skill-gap-why-blending-academic-education-with-vocational-training-is-key-to-future-jobs%2Farticle70220160.ece&;title=India%E2%80%99s%20skill%20gap%3A%20Why%20blending%20academic%20education%20with%20vocational%20training%20is%20key%20to%20future%20jobs')" data-cf-modified-86705b6eda033087d0328d48-="">
<p> reddit </p>
</li>
</ul>
</div>
</div>
<div class="right">
<div class="read-later"><button class="btn read-later-btn" data-articleid="70220160" style="display:none" data-ga-labelclick="ReadLater"><span>ਬਾਠਦ ਵਿੱਠਪà©à©à¨¹à©</span></button></p>
<div class="delete-tool-tip" style="display: none;">
<p> ਸਾਰ੠ਦà©à¨à©<br />
 <span class="delete bookmarkdelete"><br />
 ਹà¨à¨¾à¨à¨£à¨¾<br />
 </span></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="spliter pt-0 mb-0 print-hide"></div>
<div class="article-ad two-side text-ad print-hide">
<div class="ad-text" id="artproduct2" style="display: none;"></div>
</div>
<p><script data-cfasync="false">var totalPcount = document.querySelectorAll(".articlebodycontent>.schemaDiv>p")
if(totalPcount.length > 1)
 insertElementEnd(totalPcount[1],createElementScript("div","","artmeterpv"))
else
 insertElementbegin(document.querySelector(".articlebodycontent .schemaDiv"),createElementScript("div","","artmeterpv"))
</script></p>
<div class="d-none d-lg-block d-xl-block"><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("large")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid01", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[1 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">userIdentify.then(function() 
 if(isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid01'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("large")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_Inarticle_1x1", minHeight: '250px'));
 insertElementEnd(totalPcount[3 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/Hindu_Desktop_Inarticle_1x1, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">userIdentify.then(function() 
 if(isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_Inarticle_1x1'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/Hindu_Desktop_Inarticle_1x1, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid02", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[6 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid02, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid02', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid02').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() 
 if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid02'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid02, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid03", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[9 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid03, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid03', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid03').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() 
 if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid03'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid03, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid04", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[12 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid04, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid04', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid04').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() 
 if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid04'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid04, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid05", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[15 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid05, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid05', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid05').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() 
 if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid05'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid05, publisher: The Hindu --></div>
<div class="d-block d-sm-none "><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("small")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle01", minHeight: '280px'));
 insertElementEnd(totalPcount[1 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">userIdentify.then(function() 
 if(isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle01'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("small")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Mweb_Inarticle_1x1", minHeight: '250px'));
 insertElementEnd(totalPcount[3 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Mweb_Inarticle_1x1, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">userIdentify.then(function() 
 if(isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Mweb_Inarticle_1x1'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Mweb_Inarticle_1x1, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle02", minHeight: '280px'));
 insertElementEnd(totalPcount[6 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle02, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle02', [[300,250],[336,280],[200,200],[250,250]], 'MWeb_AT_Middle02').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() 
 if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle02'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle02, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle03", minHeight: '280px'));
 insertElementEnd(totalPcount[9 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle03, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle03', [[300,250],[336,280],[200,200],[250,250]], 'MWeb_AT_Middle03').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() 
 if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle03'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle03, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle04", minHeight: '280px'));
 insertElementEnd(totalPcount[12 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle04, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle04', [[300,250],[336,280],[200,200],[250,250]], 'MWeb_AT_Middle04').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() 
 if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle04'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle04, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle05", minHeight: '280px'));
 insertElementEnd(totalPcount[15 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle05, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle05', [[300,250],[336,280],[200,200],[250,250]], 'MWeb_AT_Middle05').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() 
 if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle05'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle05, publisher: The Hindu --></div>
</div>
<p><script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script></p>

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੁਨਰ ਦਾ ਪਾੜਾ: ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸਿਖਲਾਈ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਣਾ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਉਂ ਹੈ

