<p> <br />
</p>
<p>			à¨à¨à¨¾à¨à¨° ਸਿੰਠਬਰਤਾਨਵ੠ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠ਬà©à¨°à¨¿à¨¸ à¨à©à¨¹à¨¨à¨¸à¨¨ ਠਤ੠ਲਿà¨à¨¼ à¨à¨°à¨¸ ਵੱਲà©à¨ à¨à¨°à¨¥à¨¿à¨ ਮਾà©à© ਹਾਲਤ à¨à¨¾à¨°à¨¨ ਠਸਤà©à¨«à¨¼à© ਦà©à¨£ ਤà©à¨ ਬਾਠਦ 42 ਸਾਲਾ à¨à¨¾à¨°à¨¤à© ਮà©à¨² ਦ੠ਪੰà¨à¨¾à¨¬à© ਰਿਸ਼੠ਸà©à¨¨à¨ ਨà©à©° à¨à©°à¨à¨¼à¨°à¨µà©à¨à¨¿à¨µ ਪਾਰà¨à© ਦ੠ਸੰਸਦ ਮà©à¨à¨¬à¨°à¨¾à¨ ਨ੠ਸਰਬਸੰਮਤ੠ਨਾਲ ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠ਦ੠ਠਹà©à¨¦à© ਲਠਨਾਮà¨à¨¼à¨¦ à¨à©à¨¤à¨¾ ਹà©à¥¤ à¨à¨à© à¨à©à¨£à© à¨à¨¾à¨à¨¦à© ਹਨ। à¨à¨¹ 1812 ਤà©à¨ ਬਾਠਦ ਬà©à¨°à¨¿à¨à¨¿à¨¸à¨¼ à¨à¨¤à¨¿à¨¹à¨¾à¨¸ ਵਿੱਠਪਹਿਲ੠ਨà©à¨à¨µà¨¾à¨¨ ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠ਹà©à¨£à¨à© ਠਤ੠ਬà¨à¨¿à©°à¨à¨® ਪà©à¨²à©à¨¸ ਦ੠ਪਹਿਲ੠ਰਾà¨à© ਨਾਲà©à¨ ਸਠਤà©à¨ ਠਮà©à¨° ਹà©à¨£à¨à©à¥¤ ਬà©à¨°à¨¿à¨à¨¿à¨¸à¨¼ ਠਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨà©à©° ਲà©à¨¹ &#8216;ਤ੠ਲਿà¨à¨à¨£à¨¾ ਰਿਸ਼੠ਸà©à¨¨à¨ ਲਠਵੱਡ੠à¨à©à¨£à©à¨¤à© ਹà©à¨µà©à¨à©à¥¤ à¨à¨¸ ਤà©à¨ à¨à¨²à¨¾à¨µà¨¾ à¨à©°à¨à¨¼à¨°à¨µà©à¨à¨¿à¨µ ਪਾਰà¨à© ਦ੠ਸੰਸਦ ਮà©à¨à¨¬à¨°à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à¨à¨à©à©±à¨ ਰੱà¨à¨£ ਠਤ੠ਮਹਿੰà¨à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à¨¾à¨¬à© à¨à¨°à¨¨ ਲਠਵ੠à¨à¨¼à¨°à©à¨°à© ਹ੠à¨à¨¿à¨à¨à¨à¨¿ ਪਾਰà¨à© ਵਿਠਹਫà©à¨¾-ਦਫà©à© ਦਾ ਮਾਹà©à¨² ਹà©à¥¤ à¨à©à¨à¨° ਰਿਸ਼੠ਸà©à¨¨à¨ à¨à¨°à¨¥à¨¿à¨à¨¤à¨¾ ਨà©à©° ਮà¨à¨¼à¨¬à©à¨¤ ​​à¨à¨°à¨¨ &#8216;ਠà¨à¨¾à¨®à¨¯à¨¾à¨¬ ਹ੠à¨à¨¾à¨à¨¦à© ਹਨ ਤਾਠ2025 ਦà©à¨à¨ à¨à©à¨£à¨¾à¨ à¨à©°à¨à¨¼à¨°à¨µà©à¨à¨¿à¨µ ਪਾਰà¨à© à¨à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਦ੠ਠà¨à¨µà¨¾à¨ &#8216;ਠਠਤ੠ਸੰà¨à¨¾à¨µà© ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠ਦ੠ਰà©à¨ª &#8216;ਠਲà©à©à¨à©à¥¤ à¨à©à¨à¨° ਸਫਲ ਨਾ ਹà©à¨ ਤਾਠà¨à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਦਾ ਸਿà¨à¨¸à© à¨à¨°à©à¨ ਰ ਸਿà¨à¨° &#8216;ਤ੠ਪਹà©à©°à¨à¨¦à© ਹ੠à¨à¨¤à¨® ਹ੠à¨à¨¾à¨µà©à¨à¨¾à¥¤ à¨à¨¹ ਬà©à¨°à¨¿à¨à¨¿à¨¸à¨¼ ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠à¨à©à¨£à© à¨à¨¾à¨£ ਵਾਲ੠ਨਸਲ੠à¨à©±à¨ à¨à¨¿à¨£à¨¤à© ਵਿੱà¨à©à¨ ਦà©à¨à© ਵਿਠà¨à¨¤à© ਹਨ। à¨à¨¸ ਤà©à¨ ਪਹਿਲਾਠਯਹà©à¨¦à© à¨à¨¾à¨à¨à¨¾à¨°à© ਦ੠ਬà©à¨à¨à¨¾à¨®à¨¿à¨¨ ਡਿਸਰਾà¨à¨²à© 27 ਫਰਵਰ੠1868 ਤà©à¨ ਦਸੰਬਰ 1868 ਠਤ੠1874 ਤà©à¨ 1880 ਤੱਠਦ੠ਵਾਰ ਬਰਤਾਨà©à¨ ਦ੠ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠ਰਹਿ à¨à©à©±à¨à© ਹਨ।à¨à¨¹ ਹà©à¨°à¨¾à¨¨à© ਦ੠à¨à©±à¨² ਹ੠à¨à¨¿ à¨à¨¦à© à¨à¨¸à¨¼à©à¨ ਨਾਠਨà©à©° ਨਫ਼ਰਤ à¨à¨°à¨¨ ਵਾਲ੠à¨à©°à¨à¨¼à¨°à¨µà©à¨à¨¿à¨µ ਪਾਰà¨à© ਨ੠à¨à¨¾à¨°à¨¤à© ਮà©à¨² ਦ੠ਪੰà¨à¨¾à¨¬à© ਨà©à©° ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠ਦ੠ਰà©à¨ª ਵਿੱà¨. à¨à©±à¨¥à© à¨à¨¹ ਦੱਸਣਾ ਵ੠à¨à¨¼à¨°à©à¨°à© ਹ੠à¨à¨¿ ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠à¨à©à¨®à¨°à©à¨¨ ਨ੠à¨à©±à¨ ਵਾਰ à¨à¨¿à¨¹à¨¾ ਸ੠à¨à¨¿ à¨à¨¹ ਸਮਾਠਦà©à¨° ਨਹà©à¨ à¨à¨¦à©à¨ ਬà©à¨°à¨¿à¨à¨¿à¨¸à¨¼ ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠à¨à¨¾à¨°à¨¤à© ਮà©à¨² ਦ੠ਹà©à¨£à¨à©? à¨à¨¦à©à¨ ਹਰ à¨à©à¨ à¨à©à¨®à¨°à¨¨ ਦਾ ਮà¨à¨¼à¨¾à¨ à¨à¨¡à¨¾ ਰਿਹਾ ਸà©à¥¤ ਰਿਸ਼੠ਸà©à¨¨à¨ ਦ੠ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠ਬਣਨ ਨਾਲ à¨à¨¾à¨°à¨¤ ਦ੠à¨à¨¤à¨¿à¨¹à¨¾à¨¸ ਵਿੱਠà¨à©±à¨ ਸà©à¨¨à¨¹à¨¿à¨°à© ਪੰਨਾ à¨à©à© à¨à¨¿à¨ ਹà©à¥¤ à¨à©±à¨ ਸਮਾਠਸ੠à¨à¨¦à©à¨ ਦà©à¨¨à©à¨à¨ ਵਿੱਠਬਰਤਾਨਵ੠ਰਾਠਦਾ ਸà©à¨°à¨ ਨਹà©à¨ ਡà©à©±à¨¬à¨¦à¨¾ ਸà©, ਠੱਠà¨à©±à¨ à¨à¨¾à¨°à¨¤à© ਮà©à¨² ਦਾ ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠ਬਣ à¨à¨¿à¨ ਹà©à¥¤ ਰਿਸ਼੠ਸà©à¨¨à¨ à¨à¨ªà¨£à© à¨à¨¾à¨¬à¨²à©à¨ ਤ ਸਦà¨à¨¾ ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠ਬਣ੠ਹਨ। ਲਿà¨à¨¼ à¨à¨°à¨¸ ਬà©à¨°à¨¿à¨à¨¿à¨¸à¨¼ à¨à¨¤à¨¿à¨¹à¨¾à¨¸ ਵਿੱਠ45 ਦਿਨਾਠਦਾ ਸਠਤà©à¨ à¨à©à¨à¨¾ à¨à¨¾à¨°à¨à¨à¨¾à¨² à¨à¨°à¨¨ ਵਾਲ੠ਪਹਿਲ੠ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠ਹà©à¥¤ à¨à¨¹ 5 ਸਤੰਬਰ 2022 ਨà©à©° à¨à©à¨£à© à¨à¨ ਸਨ ਠਤ੠6 ਸਤੰਬਰ ਨà©à©° ਠਹà©à¨¦à¨¾ ਸੰà¨à¨¾à¨²à¨¿à¨ ਸà©à¥¤ à¨à¨¸ ਨ੠ਸਿੱਧ੠ਮà©à¨à¨¾à¨¬à¨²à© ਵਿੱਠਰਿਸ਼੠ਸà©à¨¨à¨ ਨà©à©° ਹਰਾà¨à¨à¥¤ ਬà©à¨°à¨¿à¨¸ à¨à©à¨¨à¨¸à¨¨ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਠਤà©à¨ ਬà©à¨°à¨¿à¨à©à¨¨ ਦ੠ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠ਰਹ੠ਹਨ। à¨à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਦਾ à¨à¨¾à¨°à¨à¨à¨¾à¨² à¨à©à¨£à©à¨¤à©à¨à¨ à¨à¨°à¨¿à¨ ਰਿਹਾ ਹà©à¥¤ à¨à¨¹ à¨à©à¨¨ 2020 ਵਿੱਠà¨à¨ªà¨£à© ਸਰà¨à¨¾à¨°à© ਰਿਹਾà¨à¨¸à¨¼ 10 ਡਾà¨à¨¨à¨¿à©°à¨ ਸà¨à©à¨°à©à¨ ਵਿà¨à© à¨à¨¯à©à¨à¨¿à¨¤ à¨à©à¨¤à©à¨à¨ à¨à¨à¨à¨ ਪਾਰà¨à©à¨à¨ ਵਿੱਠà¨à©à¨µà¨¿à¨¡ -19 à¨à¨²à©°à¨à¨£à¨¾à¨µà¨¾à¨ à¨à¨¾à¨°à¨¨ ਠਤ੠ਹਾਲ ਹ੠ਵਿੱਠਬà©à¨°à¨¿à¨¸ ਦ੠ਨà¨à¨¼à¨¦à©à¨à© à¨à©°à¨à¨¼à¨°à¨µà©à¨à¨¿à¨µ ਪਾਰà¨à© ਵà©à¨¹à¨¿à¨ª à¨à©à¨°à¨¿à¨¸ ਪਿਨà¨à¨° ਦ੠à¨à¨¿à¨²à¨¾à¨« à¨à¨¿à¨¨à¨¸à© ਸ਼à©à¨¸à¨¼à¨£ ਦ੠ਦà©à¨¸à¨¼à¨¾à¨ ਤà©à¨ ਠੱà¨à¨¾à¨ ਬੰਦ à¨à¨°à¨¨ ਲਠਵ੠à¨à¨¬à¨°à¨¾à¨ ਵਿੱਠਰਿਹਾ ਹà©à¥¤ à¨à¨¾à¨¨à¨¸à¨¨à¥¤ à¨à©à¨µà¨¿à¨¡ ਦà©à¨°à¨¾à¨¨ ਲà©à¨à¨¡à¨¾à¨à¨¨ à¨à¨¾à¨°à¨¨ ਦà©à¨¸à¨¼ ਦ੠à¨à¨°à¨¥à¨¿à¨à¨¤à¨¾ à¨à©°à¨à©à¨° ਸੰà¨à¨ ਵਿੱਠਸà©à¥¤ à¨à¨°à¨¥à¨¿à¨ ਵਿà¨à¨¾à¨¸ ਦਰ ਨà©à©° 2.09 ਤà©à¨ 2.7 ਤੱਠà¨à¨à¨¾ à¨à© 1.7 à¨à¨° ਦਿੱਤਾ à¨à¨¿à¨ ਸà©à¥¤ à¨à¨¦à©à¨ ਬà©à¨°à¨¿à¨à©à¨¨ ਯà©à¨°à¨ªà© ਸੰਠਤà©à¨ ਬਾਹਰ à¨à¨à¨ ਤਾਠਬà©à¨°à¨¿à¨¸ ਨ੠à¨à¨¿à¨¹à¨¾ à¨à¨¿ à¨à¨¿à¨°à¨¤à© ਲà©à¨à¨¾à¨ ਨà©à©° ਸਿà¨à¨¸à© ਫà©à¨¸à¨²à© ਲà©à¨£ ਦ੠ਵਧà©à¨°à© à¨à¨à¨¼à¨¾à¨¦à© ਹà©à¨µà©à¨à©, ਪਰ ਬà©à¨°à¨¿à¨à¨¿à¨¸à¨¼ ਲà©à¨à¨¾à¨ ਦ੠à¨à¨°à¨¥à¨¿à¨ ਹਾਲਤ ਬਦ ਤà©à¨ ਬਦਤਰ ਹ੠à¨à¨à¥¤ à¨à©-7 ਦà©à¨¸à¨¼à¨¾à¨ ਦ੠ਸਮà©à¨¹ ਵਿੱà¨, ਬà©à¨°à¨¿à¨à¨¿à¨¸à¨¼ ਦ੠ਮਹਿੰà¨à¨¾à¨ ਦਰ ਸਠਤà©à¨ ਵੱਧ ਹ੠à¨à¨à¥¤ ਪà©à¨à¨¡ ਵ੠ਡਿੱਠਰਿਹਾ ਸà©à¥¤ à¨à¨¸ ਦà©à¨°à¨¾à¨¨ ਬà©à¨°à¨¿à¨¸ à¨à©à¨¹à¨¨à¨¸à¨¨ à¨à¨°à¨¥à¨¿à¨à¨¤à¨¾ ਨà©à©° ਮà¨à¨¼à¨¬à©à¨¤ ​​à¨à¨°à¨¨ ਦ੠ਬà¨à¨¾à¨ ਸਰਮਾà¨à¨¦à¨¾à¨°à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à©à¨à¨¸à¨¾à¨ ਵਿੱਠà¨à©à¨ ਦà©à¨£à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à©°à¨¦à© ਸਨ, à¨à¨¿à¨¸ ਨਾਲ à¨à¨® ਲà©à¨à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à¨°à¨¥à¨¿à¨à¨¤à¨¾ ਦਾ ਵਧà©à¨°à© ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਹà©à¨à¨à¥¤ ਰਿਸ਼੠ਸà©à¨¨à¨, à¨à© à¨à¨¿ à¨à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਦ੠à¨à¨°à©à¨¸à©à¨®à©°à¨¦ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰ੠ਸਨ, ਨ੠ਦà©à¨¸à¨¼ ਦ੠à¨à¨°à¨¥à¨¿à¨à¨¤à¨¾ ਨà©à©° ਮà¨à¨¼à¨¬à©à¨¤ ​​à¨à¨°à¨¨ ਤà©à¨ ਬਾਠਦ ਰਿà¨à¨à¨¤à¨¾à¨ ਲਠà¨à¨¼à©à¨° ਦਿੱਤਾ, à¨à¨¿à¨¸ à¨à¨¾à¨°à¨¨ à¨à¨¹ ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠ਤà©à¨ ਬਾਹਰ ਹ੠à¨à¨à¥¤ ਹਾਲਾà¨à¨à¨¿ ਬਰਤਾਨਵ੠à¨à¨°à¨¥à¨¿à¨à¨¤à¨¾ ਨà©à©° ਪà©à©°à¨à©à¨µà¨¾à¨¦à© ਦà©à¨¸à¨¼à¨¾à¨ ਵਿੱਠਸਥਿਰ ਮੰਨਿਠà¨à¨¾à¨à¨¦à¨¾ ਸà©à¥¤ ਫਿਰ ਰਿਸ਼੠ਸà©à¨¨à¨ ਠਤ੠ਸਿਹਤ ਮੰਤਰ੠ਸਾà¨à¨¿à¨¦ à¨à¨¾à¨µà¨¿à¨¦ ਨ੠5 à¨à©à¨²à¨¾à¨ ਨà©à©° ਮੰਤਰà©à¨à¨ ਦ੠ਠਹà©à¨¦à© ਤà©à¨ ਠਸਤà©à¨«à¨¾ ਦ੠ਦਿੱਤਾ ਠਤ੠ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠à¨à¨¿à¨²à¨¾à¨« ਬà¨à¨¾à¨µà¨¤ ਦਾ à¨à©°à¨¡à¨¾ ਬà©à¨²à©°à¨¦ à¨à¨° ਦਿੱਤਾ। à¨à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਦà©à¨µà¨¾à¨ ਮੰਤਰà©à¨à¨ ਦ੠ਠਸਤà©à¨«à¨¼à© ਤà©à¨ ਬਾਠਦ à¨à©°à¨à¨¼à¨°à¨µà©à¨à¨¿à¨µ ਪਾਰà¨à© ਵਿੱਠਤà©à¨«à¨¼à¨¾à¨¨ ਵਰà¨à© ਸਥਿਤ੠ਪà©à¨¦à¨¾ ਹ੠à¨à¨à¥¤ à¨à©°à¨à¨¼à¨°à¨µà©à¨à¨¿à¨µ ਪਾਰà¨à© ਦ੠ਹਾà¨à¨¸ à¨à¨« à¨à¨¾à¨®à¨¨à¨à¨¼ ਦ੠à¨à¨¼à¨¿à¨à¨¦à¨¾à¨¤à¨° ਮà©à¨à¨¬à¨°à¨¾à¨ ਨ੠ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠ਬà©à¨°à¨¿à¨¸ à¨à©à¨¨à¨¸à¨¨ ਨà©à©° ਠਸਤà©à¨«à¨¾ ਦà©à¨£ ਦ੠ਠਪà©à¨² à¨à©à¨¤à©, ਪਰ ਬà©à¨°à¨¿à¨¸ à¨à©à¨¨à¨¸à¨¨ ਨਹà©à¨ ਹà¨à©à¥¤ ਪਹਿਲਾਠਤਾਠà¨à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਨ੠ਮੰਤਰ੠ਮੰਡਲ ਦ੠à¨à¨¾à¨²à© ਪਠਦà©à¨µà©à¨ ਵਿà¨à¨¾à¨à¨¾à¨ ਦ੠ਮੰਤਰ੠ਨਿਯà©à¨à¨¤ à¨à©à¨¤à© ਪਰ à¨à¨¦à©à¨ 58 ਠਹà©à¨¦à©à¨¦à¨¾à¨°à¨¾à¨ ਠਤ੠6 ਹà©à¨° ਮੰਤਰà©à¨à¨ ਨ੠ਠਸਤà©à¨«à¨¼à© ਦ੠ਦਿੱਤ੠ਤਾਠਵੱਡ੠ਪੱਧਰ &#8216;ਤ੠ਵਿਰà©à¨§ à¨à¨¾à¨°à¨¨ 7 à¨à©à¨²à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਨà©à©° ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠ਦ੠ਠਹà©à¨¦à© ਤà©à¨ ਠਸਤà©à¨«à¨¼à¨¾ ਦà©à¨£à¨¾ ਪਿà¨à¥¤ ਠਸਤà©à¨«à¨¾ ਦà©à¨£à¨¾ ਪਿà¨à¥¤ ਬà©à¨°à¨¿à¨à¨¿à¨¸à¨¼ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦ੠ਠਨà©à¨¸à¨¾à¨°, à¨à©°à¨à¨¼à¨°à¨µà©à¨à¨¿à¨µ ਪਾਰà¨à© ਦ੠ਹਾà¨à¨¸ à¨à¨« à¨à¨¾à¨®à¨¨à¨à¨¼ ਦ੠ਬਹà©à¨®à¨¤ ਮà©à¨à¨¬à¨°à¨¾à¨ ਦ੠ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਪਹਿਲ੠ਦ੠ਨà©à¨¤à¨¾ ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠ਠਹà©à¨¦à© ਦ੠à¨à¨®à©à¨¦à¨µà¨¾à¨° ਬਣਦ੠ਹਨ। à¨à¨¸ ਤà©à¨ ਬਾਠਦ ਪਾਰà¨à© ਦ੠ਮà©à©±à¨¢à¨²à© ਮà©à¨à¨¬à¨° ਦà©à¨µà¨¾à¨ ਵਿੱà¨à©à¨ à¨à©±à¨ ਦ੠à¨à©à¨£ à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ। à¨à©°à¨à¨¼à¨°à¨µà©à¨à¨¿à¨µ ਪਾਰà¨à© ਦ੠ਹਾà¨à¨¸ à¨à¨« à¨à¨¾à¨®à¨¨à¨à¨¼ ਦ੠357 ਮà©à¨à¨¬à¨°à¨¾à¨ ਵਿੱà¨à©à¨ ਰਿਸ਼੠ਸà©à¨¨à¨ ਪਹਿਲ੠à¨à¨¾à¨° à¨à©à©à¨¾à¨ ਵਿੱਠਪਹਿਲ੠ਸਥਾਨ ’ਤ੠ਰਹà©à¥¤ ਪà©à¨¨à© ਮà©à¨°à¨¡à©à¨à¨ à¨à©à¨¥à© ਦà©à¨° &#8216;ਠਦà©à¨à© ਸਥਾਨ &#8216;ਤ੠ਰਹà©à¥¤ ਪੰà¨à¨µà©à¨ ਠਤ੠à¨à¨à¨¼à¨°à© à¨à©à© ਵਿੱਠਰਿਸ਼੠ਸà©à¨¨à¨ 137 ਵà©à¨à¨¾à¨ ਨਾਲ ਪਹਿਲ੠ਠਤ੠ਵਿਦà©à¨¸à¨¼ ਮੰਤਰ੠ਲਿà¨à¨¼ à¨à¨°à¨¸ 113 ਵà©à¨à¨¾à¨ ਨਾਲ ਦà©à¨à© ਸਥਾਨ ’ਤ੠ਰਹà©à¥¤ ਫਾà¨à¨¨à¨² ਰਾà¨à¨à¨¡ ਵਿੱਠਪਹਿਲ੠ਠਤ੠ਦà©à¨à© ਰਨਰ-ਠੱਪ ਰਿਸ਼੠ਸà©à¨¨à¨ ਠਤ੠ਵਿਦà©à¨¸à¨¼ ਮੰਤਰ੠ਲਿà¨à¨¼ à¨à¨°à¨¸ ਵਿੱà¨à©à¨ à¨à©±à¨ ਦ੠à¨à©à¨£ à¨à©à¨¤à© à¨à¨¾à¨£à© ਸà©à¥¤ à¨à©°à¨à¨¼à¨°à¨µà©à¨à¨¿à¨µ ਪਾਰà¨à© ਦ੠1 ਲੱਠ70 ਹà¨à¨¼à¨¾à¨° ਪà©à¨°à¨¾à¨à¨®à¨°à© ਮà©à¨à¨¬à¨°à¨¾à¨ ਨ੠ਲà©à¨ à¨à¨°à¨¸ ਨà©à©° à¨à©à¨£à¨¿à¨ ਸà©à¥¤ à¨à¨ªà¨£à© à¨à©à¨£ ਦ੠ਸਮà©à¨, ਲਿà¨à¨¼ à¨à¨°à¨¸ ਨ੠ਬà©à¨°à¨¿à¨à¨¿à¨¸à¨¼ ਦ੠ਵਿੱਤ੠ਸਥਿਤ੠ਨà©à©° à¨à¨§à¨¾à¨° ਲà©à¨£ ਤà©à¨ ਬਾਠਦ à¨à©à¨à¨¸à¨¾à¨ ਵਿੱਠà¨à¨à©à¨¤à© ਦ੠ਨਾਲ à¨à¨°à¨¥à¨¿à¨à¨¤à¨¾ ਨà©à©° ਮà¨à¨¼à¨¬à©à¨¤ ​​à¨à¨°à¨¨ ਦਾ ਵਾਠਦਾ à¨à©à¨¤à¨¾ ਸà©à¥¤ à¨à¨¦à©à¨ ਲਿà¨à¨¼ à¨à¨°à¨¸ ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠ਬਣ੠ਤਾਠਯ੠à¨à© ਪà©à¨² ਨ੠à¨à¨ªà¨£à© ਸਰਵà©à¨à¨£ ਵਿੱਠà¨à¨¿à¨¹à¨¾ à¨à¨¿ à¨à©°à¨à¨¼à¨°à¨µà©à¨à¨¿à¨µ ਪਾਰà¨à© ਦ੠12 ਫà©à¨¸à¨¦à© ਮà©à¨à¨¬à¨°à¨¾à¨ ਨ੠à¨à¨¿à¨¹à¨¾ à¨à¨¿ ਲਿà¨à¨¼ à¨à¨°à¨¸ ਸਫਲ ਹà©à¨µà©à¨à©, ਪਰ 52 ਫà©à¨¸à¨¦à© ਨ੠à¨à¨¿à¨¹à¨¾ à¨à¨¿ à¨à¨¹ ਫà©à¨² ਹà©à¨µà©à¨à©à¥¤ à¨à¨¸ ਦ੠ਸ਼ਾਸਨ ਦ੠45 ਦਿਨਾਠਵਿਠà¨à¨°à¨¥à¨¿à¨ ਹਾਲਤ ਵਿਠਸà©à¨§à¨¾à¨° ਨਹà©à¨ ਹà©à¨à¨, ਪਰ ਠੰà¨à¨°à©à¨à¨¼à¨¾à¨ ਦ੠à¨à¨°à¨¥à¨¿à¨à¨¤à¨¾ ਢਹਿ-ਢà©à¨°à© ਹ੠à¨à¨à¥¤ ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠ਨ੠à¨à¨µà¨¾à¨¸à© ਵਾਰਤਾà¨à¨ ਨà©à©° à¨à¨ªà¨£à¨¾ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰ੠ਬਣਾà¨à¨ ਹà©à¥¤ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰ੠ਨ੠23 ਸਤੰਬਰ ਨà©à©° ਸੰਸਦ &#8216;ਠà¨à¨ªà¨£à¨¾ ਮਿੰਨ੠ਬà¨à¨ ਪà©à¨¸à¨¼ à¨à©à¨¤à¨¾ ਸà©à¥¤à¨à¨¿à¨¸ &#8216;ਠà¨à¨²à¨¾à¨¨ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¿à¨ ਸ੠à¨à¨¿ à¨à¨¨à¨¤à¨¾ ਤà©à¨ à¨à¨§à¨¾à¨° ਲ੠à¨à© à¨à©à¨à¨¸ &#8216;ਠà¨à©à¨ ਦਿੱਤ੠à¨à¨¾à¨µà©à¨à©à¥¤ ਪਰ à¨à¨¸ à¨à¨²à¨¾à¨¨ ਤà©à¨ ਬਾਠਦ ਡਾਲਰ ਦ੠ਮà©à¨à¨¾à¨¬à¨²à© ਪà©à¨à¨¡ ਦ੠à¨à©à¨®à¨¤ ਡਿੱਠà¨à¨à¥¤ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰ੠ਨ੠ਪà©à¨à¨¡ ਦ੠ਮà©à©±à¨² ਵਿੱਠਹà©à¨° à¨à¨¿à¨°à¨¾à¨µà¨ ਨà©à©° ਰà©à¨à¨£ ਲਠ25 ਸਤੰਬਰ ਨà©à©° ਹà©à¨° à¨à©à¨à¨¸ à¨à¨à©à¨¤à©à¨à¨ ਦਾ à¨à¨²à¨¾à¨¨ à¨à©à¨¤à¨¾à¥¤ 28 ਸਤੰਬਰ ਨà©à©°, ਬਾà¨à¨¡ ਮਾਰà¨à©à¨ ਵਿੱਠà¨à¨à¨¾à¨² à¨à¨à¨, à¨à¨¿à¨¸ à¨à¨¾à¨°à¨¨ ਬà©à¨°à¨¿à¨à¨¿à¨¸à¨¼ ਪà©à¨¨à¨¸à¨¼à¨¨ ਫੰਡ ਢਹਿ à¨à¨¿à¨à¥¤ à¨à¨¸ ਨà©à©° ਰà©à¨à¨£ ਲਠਬà©à¨à¨ à¨à¨« à¨à©°à¨à¨²à©à¨à¨¡ ਨ੠ਲੰਬ੠ਸਮà©à¨ ਦ੠ਬਾà¨à¨¡ ਵà©à¨à¨£ ਦਾ ਪà©à¨°à©à¨à¨°à¨¾à¨® ਬਣਾà¨à¨à¥¤ ਠੰà¨à¨°à©à¨à¨¼à¨¾à¨ ਦ੠à¨à¨°à¨¥à¨¿à¨à¨¤à¨¾ ਨà©à©° à¨à©à¨ ਫਰਠਨਹà©à¨ ਪਿà¨à¥¤ ਲà©à¨à¨¾à¨ ਵਿੱਠਰà©à¨¹ ਪà©à¨¦à¨¾ ਹ੠à¨à¨¿à¨à¥¤ 3 ਠà¨à¨¤à©à¨¬à¨° ਨà©à©° ਵਿੱਤ ਮੰਤਰ੠ਨ੠ਯà©-à¨à¨°à¨¨ ਲà©à¨à¨¦à¨¿à¨à¨ à¨à©à¨à¨¸ ਵਿੱਠà¨à¨à©à¨¤à© ਵਾਪਸ ਲ੠ਲਠਸà©à¥¤ ਲਿà¨à¨¼ à¨à¨°à¨¸ ਦਾ ਵਾਠਦਾ ਪà©à¨°à¨¾ ਨਹà©à¨ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¿à¨ ਸà©. 10 ਠà¨à¨¤à©à¨¬à¨° ਨà©à©°, ਵਿੱਤ ਮੰਤਰ੠ਨ੠à¨à¨²à¨¾à¨¨ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¿ à¨à¨¹ 31 ਠà¨à¨¤à©à¨¬à¨° ਨà©à©° ਨਵੰਬਰ ਦਾ ਬà¨à¨ ਪà©à¨¸à¨¼ à¨à¨°à¨¨à¨à©à¥¤ ਪਰ 12 ਠà¨à¨¤à©à¨¬à¨° ਨà©à©° ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠ਲਿà¨à¨¼ à¨à¨°à¨¸ ਨ੠à¨à¨²à¨¾à¨¨ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¿ à¨à¨¹ à¨à¨¨à¨¤à¨ à¨à¨°à¨à¨¿à¨à¨ ਵਿੱਠà¨à¨à©à¨¤à© ਨਹà©à¨ à¨à¨°à©à¨à©à¥¤ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰ੠ਠਤ੠ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠ਦਰਮਿà¨à¨¨ ਮਤà¨à©à¨¦ ਪà©à¨¦à¨¾ ਹ੠à¨à¨à¥¤ 14 ਠà¨à¨¤à©à¨¬à¨° ਨà©à©° ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠ਨ੠à¨à¨ªà¨£à© ਵਿੱਤ ਮੰਤਰ੠ਨà©à©° ਹà¨à¨¾ à¨à© ਵਿਦà©à¨¸à¨¼ ਮੰਤਰ੠à¨à©à¨°à©à¨®à© ਹੰਠਨà©à©° ਵਿੱਤ ਮੰਤਰ੠ਨਿਯà©à¨à¨¤ à¨à©à¨¤à¨¾à¥¤ 19 ਠà¨à¨¤à©à¨¬à¨° ਨà©à©°, à¨à¨ ਹà©à¨° à¨à¨¾à¨°à¨¤à© ਮà©à¨² ਦ੠ਮੰਤਰ੠ਸà©à¨à¨²à¨¾ ਬà©à¨°à©à¨µà¨°à¨®à©à¨¨ ਨ੠à¨à¨®à©à¨à©à¨°à©à¨¸à¨¼à¨¨ ਮੰਤਰ੠à¨à©à¨°à©à¨®à© ਹੰਠਠਤ੠ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠ਲਿà¨à¨¼ à¨à¨°à¨¸ ਨਾਲ ਮਤà¨à©à¨¦à¨¾à¨ à¨à¨¾à¨°à¨¨ à¨à¨ªà¨£à© ਠਹà©à¨¦à© ਤà©à¨ ਠਸਤà©à¨«à¨¾ ਦ੠ਦਿੱਤਾ। 20 ਠà¨à¨¤à©à¨¬à¨° ਨà©à©°, ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠ਲਿà¨à¨¼ à¨à¨°à¨¸ ਨ੠45 ਦਿਨਾਠਦ੠ਠਹà©à¨¦à© ਤà©à¨ ਬਾਠਦ ਠਸਤà©à¨«à¨¾ ਦ੠ਦਿੱਤਾ, à¨à¨¹ à¨à¨¹à¨¿à©°à¨¦à© ਹà©à¨ à¨à¨¿ à¨à¨¹ ਲà©à¨à¨¾à¨ ਨਾਲ à¨à©à¨¤à© à¨à¨ªà¨£à© ਵਾਠਦਿà¨à¨ ਨà©à©° ਪà©à¨°à¨¾ à¨à¨°à¨¨ ਵਿੱਠਠਸਫਲ ਰਹ੠ਹà©à¥¤ ਬà©à¨°à¨¿à¨à©à¨¨ ਦ੠ਯà©à¨°à¨ªà© ਸੰਠà¨à©±à¨¡à¨£ ਤà©à¨ ਬਾਠਦ 4 ਮਹà©à¨¨à¨¿à¨à¨ ਵਿੱਠ3 ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠ਠਤ੠5 à¨à¨¾à¨à¨¸à¨²à¨° ਬਦਲ੠à¨à¨ ਹਨ। ਪਿà¨à¨²à© 6 ਸਾਲਾਠਵਿੱਠà¨à¨¾à¨° ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠ਬਦਲ੠à¨à¨ ਹਨ। ਰਿਸ਼੠ਸà©à¨¨à¨ ਪੰà¨à¨µà©à¨ ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠ਹਨ। ਰਿਸ਼੠ਸà©à¨¨à¨ à¨à¨¾à¨°à¨¤à© ਮà©à¨² ਦ੠ਪੰà¨à¨¾à¨¬à© ਮਾਪਿà¨à¨ ਦਾ ਪà©à©±à¨¤à¨° ਹà©à¥¤ à¨à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਦ੠ਦਾਦਾ ਰਾਮ ਦਾਸ ਸà©à¨¨à¨ à¨à©à¨à¨°à¨¾à¨à¨µà¨¾à¨²à¨¾ ਦ੠ਰਹਿਣ ਵਾਲ੠ਸਨ। à¨à¨¸ ਨ੠à¨à©à¨°à© ਨਾਨਠà¨à¨¾à¨²à¨¸à¨¾ à¨à¨¾à¨²à¨ à¨à©à¨à¨°à¨¾à¨à¨µà¨¾à¨²à¨¾ ਤà©à¨ ਪà©à©à¨¹à¨¾à¨ à¨à©à¨¤à©à¥¤ à¨à¨¹ 1935 ਵਿੱਠà¨à©à¨à¨°à¨¾à¨à¨µà¨¾à¨²à¨¾ ਤà©à¨ à¨à©à¨¨à©à¨ à¨à¨²à© à¨à¨à¥¤ à¨à©±à¨¥à© à¨à¨¸à¨¨à© à¨à©±à¨ à¨à¨²à¨°à¨ ਵà¨à©à¨ à¨à¨ªà¨£à¨¾ à¨à©à¨°à©à¨ ਰ ਸ਼à©à¨°à© à¨à©à¨¤à¨¾ ਠਤ੠ਬਾਠਦ ਵਿੱਠਪà©à¨°à¨¸à¨¼à¨¾à¨¸à¨à© ਠਧਿà¨à¨¾à¨°à© ਬਣਨ ਲਠਤਰੱà¨à© ਪà©à¨°à¨¾à¨ªà¨¤ à¨à©à¨¤à©à¥¤ à¨à¨¸à¨¦à© ਪਤਨ੠ਸà©à¨¹à¨¾à¨ ਰਾਣ੠ਸà©à¨¨à¨ 1937 ਵਿੱਠà¨à©à¨¨à©à¨ à¨à¨²à© à¨à¨à¥¤ ਰਿਸ਼੠ਸà©à¨¨à¨ ਦ੠ਮਾਠà¨à¨¸à¨¼à¨¾ ਸà©à¨¨à¨ ਠਤ੠ਪਿਤਾ ਯਸ਼ਵà©à¨° ਸà©à¨¨à¨ à¨à©±à¨¥à©à¨ ਪà©à¨°à¨¬à© ਠਫਰà©à¨à¨¾ à¨à¨²à© à¨à¨à¥¤ 1966 ਵਿਠà¨à¨¹ à¨à©°à¨à¨²à©à¨à¨¡ à¨à¨²à¨¾ à¨à¨¿à¨à¥¤ à¨à¨¸à¨¦à© ਪਿਤਾ ਨ੠ਲਿਵਰਪà©à¨² ਯà©à¨¨à©à¨µà¨°à¨¸à¨¿à¨à© ਵਿੱਠਦਵਾਠਦ੠ਪà©à©à¨¹à¨¾à¨ à¨à©à¨¤à©à¥¤ ਰਿਸ਼੠ਸà©à¨¨à¨ ਦ੠ਮਾਠà¨à¨¸à¨¼à¨¾ ਸà©à¨¨à¨ ਨ੠1972 ਵਿੱਠà¨à¨¸à¨à¨¨ ਯà©à¨¨à©à¨µà¨°à¨¸à¨¿à¨à© ਤà©à¨ ਫਾਰਮà©à¨¸à© ਵਿੱਠਡਿà¨à¨°à© ਪà©à¨°à¨¾à¨ªà¨¤ à¨à©à¨¤à©à¥¤ 1977 ਵਿੱਠਯਸ਼ਵà©à¨° ਸà©à¨¨à¨ ਠਤ੠à¨à¨¸à¨¼à¨¾ ਦਾ ਵਿà¨à¨¹ ਹà©à¨à¨, ਫਿਰ à¨à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਨ੠ਦਵਾà¨à¨à¨ ਦ੠ਦà©à¨à¨¾à¨¨ à¨à©à¨²à©à¨¹à©à¥¤ ਰਿਸ਼੠ਸà©à¨¨à¨ ਦਾ à¨à¨¨à¨® 1980 ਵਿੱਠਸਾà¨à¨¥ ਹà©à¨à¨ªà¨à¨¨ ਵਿੱਠਹà©à¨à¨ ਸà©à¥¤ ਰਿਸ਼੠ਸà©à¨¨à¨ ਨ੠à¨à¨ªà¨£à© ਮà©à©±à¨¢à¨²à© ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਬਰਤਾਨà©à¨ ਦ੠ਸਠਤà©à¨ ਵਧà©à¨ ਪਬਲਿਠਸà¨à©à¨² ਵਿਨà¨à©à¨¸à¨à¨° ਤà©à¨ ਪà©à¨°à¨¾à¨ªà¨¤ à¨à©à¨¤à©à¥¤ ਪà©à©à¨¹à¨¾à¨ ਵਿੱਠਬਹà©à¨¤ ਹ੠ਹà©à¨¸à¨¼à¨¿à¨à¨° ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à© ਹà©à¨£ à¨à¨°à¨à©, à¨à¨¸à¨¨à© ਵਿਨà¨à©à¨¸à¨à¨° ਸà¨à©à¨² ਲਠਸà¨à¨¾à¨²à¨°à¨¸à¨¼à¨¿à¨ª à¨à¨¿à©±à¨¤à©à¥¤ ਰਿਸ਼੠ਸà©à¨¨à¨ ਨ੠ਲੰà¨à¨¾ à¨à¨¾à¨²à¨, à¨à¨à¨¸à¨«à©à¨°à¨¡ ਯà©à¨¨à©à¨µà¨°à¨¸à¨¿à¨à© ਤà©à¨ ਬà©.à¨. ਫਿਰ à¨à¨¹ ਠਮਰà©à¨à¨¾ à¨à¨²à¨¾ à¨à¨¿à¨, à¨à¨¿à©±à¨¥à©à¨ à¨à¨¸ ਨ੠ਫà©à¨²à¨¬à©à¨°à¨¾à¨à¨ ਸà¨à¨¾à¨²à¨°à¨¸à¨¼à¨¿à¨ª ਨਾਲ ਸà¨à©à¨¨à¨«à©à¨°à¨¡ ਯà©à¨¨à©à¨µà¨°à¨¸à¨¿à¨à© ਤà©à¨ à¨à¨®.ਬà©.à¨. ਪਾਸ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¥à© à¨à¨¸à¨¨à© ਬà©à¨à¨à¨¿à©°à¨ à¨à©à¨¤à¨° ਵਿੱਠà¨à©°à¨® à¨à¨°à¨¨à¨¾ à¨à¨¾à¨°à© ਰੱà¨à¨¿à¨ ਠਤ੠à¨à©°à¨à¨¾ ਨਾਮਣਾ à¨à©±à¨à¨¿à¨à¥¤ ਰਿਸ਼੠ਸà©à¨¨à¨ ਦਾ ਵਿà¨à¨¹ à¨à©°à¨«à©à¨¸à¨¿à¨¸ ਦ੠ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਠਨਰਾà¨à¨£ ਮà©à¨°à¨¤à© ਦ੠ਬà©à¨à© ਨਾਲ ਹà©à¨à¨à¥¤ à¨à¨¾à¨°à¨® ਬà©à¨°à¨¿à¨à©à¨¨ ਦ੠222 ਸਠਤà©à¨ ਠਮà©à¨° ਲà©à¨à¨¾à¨ ਵਿੱà¨à©à¨ à¨à©±à¨ ਹà©à¥¤ ਠੰà¨à¨°à©à¨à¨¼à¨¾à¨ ਨ੠à¨à¨¾à¨°à¨¤ &#8216;ਤ੠200 ਸਾਲ ਰਾਠà¨à©à¨¤à¨¾à¥¤ à¨à¨¾à¨°à¨¤ à¨à©±à¨¡à¨£ ਤà©à¨ 75 ਸਾਲ ਬਾਠਦ, à¨à¨¾à¨°à¨¤à© ਮà©à¨² ਦ੠ਪੰà¨à¨¾à¨¬à© ਰਿਸ਼੠ਸà©à¨¨à¨ ਬà©à¨°à¨¿à¨à¨¿à¨¸à¨¼ ਪà©à¨°à¨§à¨¾à¨¨ ਮੰਤਰ੠ਵà¨à©à¨ ਠਹà©à¨¦à¨¾ ਸੰà¨à¨¾à¨²à¨£à¨à©à¥¤ ਸਾਬà¨à¨¾ à¨à¨¼à¨¿à¨²à©à¨¹à¨¾ ਲà©à¨ ਸੰਪਰਠਠਫ਼ਸਰ ਮà©à¨¬à¨¾à¨à¨²-94178 13072 ujagarsingh48@yahoo.com ਪà©à¨¸à¨ ਡਿਸà¨à¨²à©à¨®à¨° ਰਾà¨/à¨à¨¸ ਲà©à¨ ਵਿà¨à¨²à© ਤੱਥ ਲà©à¨à¨ ਦ੠à¨à¨ªà¨£à© ਹਨ ਠਤ੠geopunjab.com à¨à¨¸ ਲਠà¨à©à¨ à¨à¨¼à¨¿à©°à¨®à©à¨µà¨¾à¨°à© à¨à¨¾à¨ à¨à¨¼à¨¿à©°à¨®à©à¨µà¨¾à¨°à© ਨਹà©à¨ ਲà©à¨à¨¦à¨¾à¥¤ à¨à©à¨à¨° ਤà©à¨¹à¨¾à¨¨à©à©° à¨à¨¸ ਨਾਲ à¨à©à¨ ਸਮੱਸਿਠਹà©à¥¤ à¨à¨°à¨à©à¨à¨² à¨à¨¿à¨°à¨ªà¨¾ à¨à¨°à¨à© ਸਾਡ੠ਨਾਲ ਸੰਪਰਠà¨à¨°à© ਪੰਨ੠&#8216;ਤ੠ਸਾਡ੠à¨à©à¨® ਨਾਲ ਸੰਪਰਠà¨à¨°à©à¥¤<br />
<br /></p>

