<h2 class="sub-title" style="font-family: 'Merriweather', serif; font-weight: bold;">à¨à©à¨ ਨ੠ਦਿà¨à¨¾à¨à¨ ਹ੠à¨à¨¿ à¨à©±à¨à© à¨à¨µà¨¾à¨à¨¼ ਦ੠ਲੰਬ੠ਸਮà©à¨ ਤੱਠਸੰਪਰਠਸà©à¨£à¨¨ ਦ੠ਥà©à¨°à©à¨¸à¨¼à¨¹à©à¨²à¨¡ ਨà©à©° ਪà©à¨°à¨à¨¾à¨µà¨¿à¨¤ à¨à©à¨¤à© ਬਿਨਾਠਸਿਨà©à¨ªà¨¸ ਨà©à©° ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਪਹà©à©°à¨à¨¾ ਸà¨à¨¦à¨¾ ਹà©; à¨à¨¿à¨à¨à¨à¨¿ à¨à¨²à©à¨¨à¨¿à¨à¨² ਮà©à¨²à¨¾à¨à¨à¨£ à¨à¨¸ ਥà©à¨°à©à¨¸à¨¼à¨¹à©à¨²à¨¡ &#8216;ਤ੠ਨਿਰà¨à¨° à¨à¨°à¨¦à¨¾ ਹà©, à¨à©±à¨ à¨à¨® à¨à¨¡à©à¨à¨à©à¨°à¨¾à¨® ਦਾ ਮਤਲਬ à¨à¨¹ ਨਹà©à¨ ਹ੠à¨à¨¿ ਸà©à¨£à¨¨ ਸ਼à¨à¨¤à© ਦਾ à¨à©à¨ ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਨਹà©à¨ ਹà©à¨µà©à¨à¨¾à¥¤</h2>
<p></p>
<div id="content-body-70587705" class="articlebodycontent col-xl-9 col-lg-12 col-md-12 col-sm-12 col-12">
<div class="schemaDiv" id="schemaDiv" itemprop="articleBody">
<p>ਲਾà¨à¨µ ਪà©à¨°à¨¦à¨°à¨¸à¨¼à¨¨ ਦਾ ਰà©à¨®à¨¾à¨à¨ ਠਤ੠ਵੱਡ੠ਸੰà¨à©à¨¤ ਸਮਾਰà©à¨¹à¨¾à¨ ਦਾ à¨à©à¨¸à¨¼ à¨à¨°à¨¿à¨ ਮਾਹà©à¨² ਸਿਰਫ਼ ਯਾਦਾਠਤà©à¨ à¨à¨²à¨¾à¨µà¨¾ ਹà©à¨° ਵ੠ਪਿੱà¨à© à¨à©±à¨¡ ਸà¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ ਨਵà©à¨ à¨à©à¨ ਪà©à¨°à¨à¨¾à¨¸à¨¼à¨¿à¨¤ à¨à©à¨¤à© à¨à¨ ਹ੠<a rel="nofollow" target="_blank" href="https://www.nature.com/articles/s41598-025-30382-x" target="_self"><i>ਵਿà¨à¨¿à¨à¨¨à¨ ਰਿਪà©à¨°à¨</i></a> ਠਧਿà¨à¨¨à¨¾à¨ ਨ੠ਦਿà¨à¨¾à¨à¨ ਹ੠à¨à¨¿ ਲੰਬ੠ਸਮà©à¨ ਤੱਠà¨à©±à¨à© à¨à¨µà¨¾à¨à¨¼ ਵਿੱਠਸੰà¨à©à¨¤ ਦ੠ਸੰਪਰਠਵਿੱਠਲੰਬ੠ਸਮà©à¨ ਤੱਠਸà©à¨£à¨¨ ਸ਼à¨à¨¤à© ਦਾ ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਹ੠ਸà¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤</p>
<p>ਬà©à¨²à¨à©à¨ ਮ ਵਿੱਠà¨à©à¨à¨ ਯà©à¨¨à©à¨µà¨°à¨¸à¨¿à¨à© ਦ੠à¨à©±à¨ ਪà©à¨¸à¨-ਡਾà¨à¨à©à¨°à¨² à¨à©à¨à¨à¨°à¨¤à¨¾ ਨà©à¨²à© ਡ੠ਪà©à¨°à¨à©à¨°à© ਠਤ੠ਸਹਿà¨à¨°à¨®à©à¨à¨ ਦà©à¨à¨°à¨¾ à¨à¨°à¨µà¨¾à¨ à¨à¨ ਠਧਿà¨à¨¨ ਵਿੱà¨, ਸਿੰਨà©à¨ªà¨¸ ਵਿੱਠਸà©à¨à¨® ਪਰ ਠà¨à©±à¨² ਤਬਦà©à¨²à©à¨à¨ &#8211; ਠੰਦਰà©à¨¨à© à¨à©°à¨¨ ਦ੠ਠੰਦਰ à¨à©à¨à© ਨਸਾਠਦ੠à¨à¨¨à©à¨à¨¸à¨¼à¨¨à¨¾à¨ ਦ੠à¨à¨¾à¨°à¨¨ &#8220;à¨à©à¨ªà© ਹà©à¨&#8221; ਸà©à¨£à¨¨ ਸ਼à¨à¨¤à© ਦ੠ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ &#8216;ਤ੠à¨à©à¨à¨¦à©à¨°à¨¤ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¿à¨ ਸà©à¥¤ à¨à¨¿à¨à¨à¨à¨¿ à¨à¨¹ ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਸà©à¨£à¨¨ ਦ੠ਸੰਵà©à¨¦à¨¨à¨¸à¨¼à©à¨²à¨¤à¨¾ ਨà©à©° ਤà©à¨°à©°à¨¤ ਨਹà©à¨ à¨à¨à¨¾à¨à¨à¨¦à¨¾ ਹà©, ਮਿà¨à¨°à© ਸà©à¨£à¨µà¨¾à¨ ਦ੠à¨à©à¨¸à¨ ਠà¨à¨¸à¨° à¨à¨¸ ਨà©à©° à¨à©à¨ ਦਿੰਦ੠ਹਨ, à¨à¨¿à¨¸ ਨਾਲ à¨à¨¨à¨¤à¨ ਸਿਹਤ ਦ੠à¨à©±à¨ ਪà¨à¨¾à¨£ ਹà©à¨£ ਦ੠ਸੰà¨à¨¾à¨µà¨¨à¨¾ ਵਧ à¨à¨¾à¨à¨¦à© ਹà©à¥¤</p>
<p>ਡਾ. ਡ੠ਪà©à¨°à¨à©à¨°à© ਨ੠à¨à¨¿à¨¹à¨¾, &#8220;ਸਾਡ੠ਠਧਿà¨à¨¨ ਦਾ à¨à¨¦à©à¨¸à¨¼ ਸ਼à©à¨°-ਸੰਬੰਧ੠ਸà©à¨£à¨¨ ਸ਼à¨à¨¤à© ਦ੠ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਦ੠ਸà©à¨à¨®, ਸ਼à©à¨°à©à¨à¨¤à© ਪà©à¨¾à¨ ਦ੠ਰà©à¨ªà¨¾à¨ ਠਤ੠à¨à¨¦à©à¨¸à¨¼ ਮਾਰà¨à¨°à¨¾à¨ ਦ੠ਪà¨à¨¾à¨£ à¨à¨°à¨¨à¨¾ ਹ੠à¨à© à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਨà©à©° ਪà©à¨°à¨à¨ à¨à¨° ਸà¨à¨¦à© ਹਨ, à¨à¨¸ ਤਰà©à¨¹à¨¾à¨ à¨à©à¨à¨® ਵਾਲ੠ਲà©à¨à¨¾à¨ ਲਠਸ਼à©à¨°à©à¨à¨¤à© à¨à©à¨, ਰà©à¨à¨¥à¨¾à¨® ਠਤ੠à¨à¨²à©à¨¨à¨¿à¨à¨² ਦà©à¨à¨à¨¾à¨² ਵਿੱਠਸà©à¨§à¨¾à¨° à¨à¨°à¨¨à¨¾ ਹ੠à¨à© ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਠਰਵਾà¨à¨¤à© ਨਿਦਾਨ ਮਾਪਦੰਡ ਤà©à¨ ਬਾਹਰ ਹਨ।&#8221;</p>
<div class="also-read print-hide" data-ga-label="AlsoReadArticle">
<div class="element">
<div class="title">
<p>										ਸ਼ਹਿਰ੠ਮੱà¨à©à© ਨ੠ਸ਼à©à¨° ਨà©à©° ਰà©à¨à¨£ ਲਠਸਾà¨à¨à¨¡à¨ªà¨°à©à¨« ਵà©à©±à¨¬ ਬਣਾà¨à¨£ ਦਾ ਪਤਾ ਲà¨à¨¾à¨à¨</p></div>
<div class="picture"></div>
</div>
</div>
<h4 class="sub_head">ਲà©à¨à¨¿à¨ ਹà©à¨à¨ ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨</h4>
<p>à¨à©à¨à¨²à©à¨, ਠੰਦਰਲ੠à¨à©°à¨¨ ਵਿੱਠà¨à©±à¨ ਸਪਿਰਲ-à¨à¨à¨¾à¨° ਵਾਲਾ à¨à©à¨à¨¬à¨°, ਧà©à¨¨à© ਵਾà¨à¨¬à©à¨°à©à¨¸à¨¼à¨¨à¨¾à¨ ਨà©à©° ਬਿà¨à¨²à¨ ਸਿà¨à¨¨à¨²à¨¾à¨ ਵਿੱਠਬਦਲਦਾ ਹ੠à¨à¨¿à¨¸à¨¦à¨¾ ਦਿਮਾਠਵਿà¨à¨à¨¿à¨ à¨à¨° ਸà¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ ਸਿਨà©à¨ªà¨¸ à¨à©à¨à¨²à©à¨ ਵਿੱਠਸੰਵà©à¨¦à© ਵਾਲਾਠਦ੠ਸà©à©±à¨²à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à¨¡à©à¨à©à¨°à© ਨਰਵ ਫਾà¨à¨¬à¨°à¨¸ ਨਾਲ à¨à©à©à¨¦à© ਹਨ, ਧà©à¨¨à© ਦ੠ਦਬਾਠਵਿੱਠਤਬਦà©à¨²à©à¨à¨ ਨà©à©° ਬਿà¨à¨²à¨ à¨à¨¾à¨µà¨¨à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਵਿੱਠਬਦਲਦ੠ਹਨ à¨à© ਦਿਮਾਠਵਿੱਠਰà©à¨²à©à¨ ਹà©à©°à¨¦à© ਹਨ। ਪਰੰਪਰਾà¨à¨¤ ਸ਼à©à¨°-ਪà©à¨°à©à¨°à¨¿à¨¤ ਸà©à¨£à¨µà¨¾à¨ ਦਾ ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਵਾਲਾਠਦ੠ਸà©à©±à¨²à¨¾à¨ ਨà©à©° ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਹà©à¨£ à¨à¨¾à¨°à¨¨ ਹà©à©°à¨¦à¨¾ ਹ੠ਠਤ੠à¨à¨¡à©à¨à¨à©à¨°à¨¾à¨® &#8216;ਤ੠ਸà©à¨£à¨¨ ਦ੠ਸੰਵà©à¨¦à¨¨à¨¸à¨¼à©à¨²à¨¤à¨¾ ਵਿੱਠà¨à¨®à© ਦ੠ਰà©à¨ª ਵਿੱਠਦਿà¨à¨¾à¨ ਦਿੰਦਾ ਹà©à¥¤</p>
<p>ਹਾਲਾà¨à¨à¨¿, à¨à¨¾à¨¨à¨µà¨°à¨¾à¨ ਦ੠ਮਾਡਲਾਠਠਤ੠ਮਨà©à©±à¨à© ਲਾਸ਼ਾਠ&#8216;ਤ੠à¨à©à¨ ਨ੠ਦਿà¨à¨¾à¨à¨ ਹ੠à¨à¨¿ à¨à©±à¨à© à¨à¨µà¨¾à¨à¨¼ ਦ੠ਲੰਬ੠ਸਮà©à¨ ਤੱਠਸੰਪਰਠਵ੠ਸà©à¨£à¨¨ ਦ੠ਥà©à¨°à©à¨¸à¨¼à¨¹à©à¨²à¨¡ ਨà©à©° ਪà©à¨°à¨à¨¾à¨µà¨¿à¨¤ à¨à©à¨¤à© ਬਿਨਾਠਸਿਨà©à¨ªà¨¸ ਨà©à©° ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਪਹà©à©°à¨à¨¾ ਸà¨à¨¦à¨¾ ਹà©, à¨à¨¿à¨¸ ਨà©à©° à¨à©à¨à¨²à©à¨ ਰ ਸਿਨà©à¨ªà¨à©à¨ªà©à¨¥à© à¨à¨¿à¨¹à¨¾ à¨à¨¾à¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤</p>
<p>ਪਿà¨à¨¸à¨¬à¨°à¨ ਯà©à¨¨à©à¨µà¨°à¨¸à¨¿à¨à© ਦ੠ਸੰà¨à¨¾à¨° ਵਿà¨à¨¿à¨à¨¨ ਠਤ੠ਵਿà¨à¨¾à©à¨¾à¨ ਦ੠ਸਹਾà¨à¨ ਪà©à¨°à©à¨«à©à¨¸à¨° ਠਰਵਿੰਦà¨à¨¸à¨¼à¨¨ ਪਾਰਥਾਸਾਰਥ੠ਦ੠ਠਨà©à¨¸à¨¾à¨°, à¨à© ਠਧਿà¨à¨¨ ਵਿੱਠਸ਼ਾਮਲ ਨਹà©à¨ ਸà©, à¨à¨²à©à¨¨à¨¿à¨à¨² ਸà©à¨£à¨µà¨¾à¨ ਦਾ ਮà©à¨²à¨¾à¨à¨à¨£ ਠà¨à© ਵ੠ਮà©à©±à¨ ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠ਸਠਤà©à¨ ਨਰਮ à¨à¨µà¨¾à¨à¨¼à¨¾à¨ ਨà©à©° ਮਾਪਣ &#8216;ਤ੠ਨਿਰà¨à¨° à¨à¨°à¨¦à¨¾ ਹ੠à¨à© à¨à©±à¨ ਵਿਠà¨à¨¤à© ਸà©à¨£ ਸà¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤</p>
<p>&#8220;à¨à©à¨ªà¨¿à¨ ਹà©à¨à¨ ਸà©à¨£à¨¨ ਸ਼à¨à¨¤à© ਦਾ ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨, à¨à¨¸à¨¦à© à¨à¨²à¨, ਰà©à¨²à©-ਰੱਪ੠ਵਾਲ੠à¨à¨¾à¨ à¨à©à©°à¨à¨²à¨¦à¨¾à¨° ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਠਬà©à¨²à¨£ ਨà©à©° ਸਮà¨à¨£ ਵਿੱਠਮà©à¨¸à¨¼à¨à¨² ਦ੠ਰà©à¨ª ਵਿੱਠਦਿà¨à¨¾à¨ ਦਿੰਦਾ ਹà©, à¨à¨¾à¨µà©à¨ ਸà©à¨£à¨¨ ਦ੠ਥà©à¨°à©à¨¸à¨¼à¨¹à©à¨²à¨¡ à¨à¨® ਹà©à¨µà©,&#8221; à¨à¨¸à¨¨à© à¨à¨¿à¨¹à¨¾à¥¤</p>
<p>ਡਾ. ਡ੠ਪà©à¨°à¨à©à¨°à© ਨ੠ਸà©à¨£à¨¨ ਸ਼à¨à¨¤à© ਦ੠ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਨà©à©° ਰà©à¨¡à©à¨ &#8216;ਤ੠à¨à¨µà¨¾à¨à¨¼ ਦ੠ਨà©à¨¬ ਨà©à©° ਬੰਦ à¨à¨°à¨¨ ਦ੠ਰà©à¨ª ਵਿੱਠਦੱਸਿਠਤਾਠà¨à¨¿ à¨à¨µà¨¾à¨à¨¼ à¨à©±à¨à© ਹ੠à¨à¨¾à¨µà©à¥¤ à¨à¨¸ ਨ੠à¨à¨¿à¨¹à¨¾, ਲà©à¨à¨µà©à¨ ਸà©à¨£à¨µà¨¾à¨ ਦਾ ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨, ਸਿà¨à¨¨à¨² ਦà¨à¨²à¨ ੰਦਾà¨à¨¼à© à¨à¨¾à¨ à¨à¨°à¨¾à¨¬ ਹà©à¨ à¨à©à¨¬à¨² ਵਰà¨à¨¾ ਹ੠à¨à¨¿à©±à¨¥à© à¨à¨µà¨¾à¨à¨¼ à¨à¨¾à¨«à¨¼à© ਹ੠ਸà¨à¨¦à© ਹà©, ਪਰ ਸਪਸ਼à¨à¨¤à¨¾ à¨à©à¨à¨ à¨à¨¾à¨à¨¦à© ਹà©, à¨à¨¾à¨¸ à¨à¨°à¨à© à¨à¨¦à©à¨ ਬà©à¨à¨à©à¨°à¨¾à¨à¨à¨¡ ਸ਼à©à¨° ਹà©à©°à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤</p>
<p>&#8220;à¨à¨¹ à¨à¨¸ ਧਾਰਨਾ ਨà©à©° à¨à©à¨£à©à¨¤à© ਦਿੰਦਾ ਹ੠à¨à¨¿ à¨à©±à¨ à¨à¨® à¨à¨¡à©à¨à¨à©à¨°à¨¾à¨® ਦਾ ਮਤਲਬ ਸà©à¨£à¨¨ ਵਿੱਠà¨à©à¨ à¨à¨®à© ਨਹà©à¨ ਹà©à¥¤&#8221;</p>
<p>&#8220;à¨à¨¿à¨à¨à¨à¨¿ ਠਸà©à¨ ਠੱਠà¨à¨²à©à¨¨à¨¿à¨ ਵਿੱਠà¨à¨¸ à¨à¨¿à¨¸à¨® ਦà©à¨à¨ ਮà©à¨¸à¨¼à¨à¨²à¨¾à¨ ਦ੠à¨à¨¾à¨à¨ ਨਹà©à¨ à¨à¨°à¨¦à©, à¨à¨¸ ਲਠਬਹà©à¨¤à© ਮਰà©à¨à¨¼à¨¾à¨ ਦ੠ਮà©à¨¢à¨²à© ਸ਼ਿà¨à¨¾à¨à¨¤ à¨à©à¨£à©à¨¤à©à¨ªà©à¨°à¨¨ ਠਤ੠ਰà©à¨²à©-ਰੱਪ੠ਵਾਲ੠ਸà©à¨£à¨µà¨¾à¨ ਹà©à¨£ ਦ੠ਬਾਵà¨à©à¨¦, à¨à¨¸à¨¨à©à©° ਲà©à¨à¨µà©à¨ ਸà©à¨£à¨¨ ਸ਼à¨à¨¤à© ਦ੠ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਦਾ à¨à¨ªà¨¨à¨¾à¨® ਪà©à¨°à¨¾à¨ªà¨¤ ਹà©à¨à¨ ਹà©,&#8221; ਡਾ. ਪਾਰਥਾਸਾਰਥ੠ਨ੠à¨à¨¿à¨¹à¨¾à¥¤</p>
<h4 class="sub_head">à¨à¨¦à©à¨¸à¨¼ ਮਾਪ</h4>
<p>à¨à¨²à©à¨¨à¨¿à¨à¨² ਸà©à¨£à¨µà¨¾à¨ ਦ੠à¨à©à¨¸à¨à¨¾à¨ ਦà©à¨°à¨¾à¨¨ à¨à¨µà¨¾à¨à¨¼ ਦ੠ਪੱਧਰਾਠਨà©à©° ਸà¨à¨¤à© ਨਾਲ ਨਿਯੰਤਰਿਤ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¾à¨à¨¦à¨¾ ਹà©, ਪਰ ਸੰà¨à©à¨¤ ਸਮਾਰà©à¨¹à¨¾à¨ ਵਿੱà¨, ਸਿà¨à¨° ਦ੠ਪੱਧਰ ਠà¨à¨¸à¨° ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ à¨à©à¨¤à©à¨à¨ ਸà©à¨®à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਤà©à¨ ਵੱਧ à¨à¨¾à¨à¨¦à© ਹਨ, à¨à¨¿à¨¸ ਨਾਲ à¨à¨¦à©à¨¸à¨¼ ਮਾਪਣਾ ਮà©à¨¸à¨¼à¨à¨² ਹ੠à¨à¨¾à¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ ਸੰà¨à©à¨¤ ਸਮਾਰà©à¨¹à¨¾à¨ ਵਿੱਠਸ਼ਾਮਲ ਹà©à¨£ ਵਾਲ੠ਲà©à¨à¨¾à¨ ਦ੠à¨à¨µà¨¾à¨¬à¨¾à¨ ਨਾਲ ਨਿੱà¨à© à¨à¨µà¨¾à¨à¨¼ ਦ੠ਮਾਪਾਠਨà©à©° à¨à©à© à¨à©, à¨à©à¨à¨à¨°à¨¤à¨¾ à¨à©±à¨ ਠਸਲ-ਸੰਸਾਰ ਸà©à¨à¨¿à©°à¨ ਵਿੱਠਸ਼à©à¨° ਦ੠à¨à¨à¨¸à¨ªà©à¨à¨¼à¨° ਦਾ ਮà©à¨²à¨¾à¨à¨à¨£ à¨à¨°à¨¨ ਦ੠ਯà©à¨ ਸਨ।</p>
<p>à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਨ੠à¨à¨µà©à¨à¨à¨¸ ਵਿੱਠà¨à¨¾à¨ ਲà©à¨£ ਵਾਲ੠à¨à¨¾à¨à©à¨¦à¨¾à¨°à¨¾à¨ ਤà©à¨ ਪਹਿਲਾਠਠਤ੠ਬਾਠਦ ਵਿੱਠà¨à©à¨à¨²à©à¨ ਰ ਸਿਨà©à¨ªà¨à©à¨ªà©à¨¥à© ਦ੠à¨à¨¡à©à¨à¨°à© ਮਾਪਦੰਡਾਠਠਤ੠ਸਰà©à¨°à¨ ਮਾਰà¨à¨°à¨¾à¨ ਨà©à©° ਮਾਪਿà¨à¥¤ ਠਧਿà¨à¨¨ ਵਿੱਠਪਾà¨à¨ à¨à¨¿à¨ à¨à¨¿ ਹਾà¨à¨¼à¨°à©à¨¨ ਦ੠à¨à©±à¨ ਵੱਡ੠ਠਨà©à¨ªà¨¾à¨¤ ਨ੠ਸà©à¨£à¨¨ ਸ਼à¨à¨¤à© ਦ੠ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਵਰà¨à© ਲੱà¨à¨£à¨¾à¨ ਦਾ ਠਨà©à¨à¨µ à¨à©à¨¤à¨¾, à¨à© ਸà©à¨à¨¾à¨ ਦਿੰਦ੠ਹਨ à¨à¨¿ à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਦ੠à¨à¨¡à©à¨à¨°à© ਪà©à¨°à¨£à¨¾à¨²à©à¨à¨ ਨà©à©° à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਦ੠ਸਮਰੱਥਾ ਤà©à¨ ਪਰ੠ਧੱà¨à¨¿à¨ à¨à¨¿à¨ ਸà©à¥¤ à¨à¨¾à¨¸ ਤà©à¨° &#8216;ਤà©, à¨à¨¿à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਲà©à¨à¨¾à¨ ਨ੠ਸਾਲਾਠਤà©à¨ ਲà¨à¨¾à¨¤à¨¾à¨° ਸà©à¨£à¨¨ ਦ੠ਸà©à¨°à©±à¨à¨¿à¨ ਦ੠ਵਰਤà©à¨ à¨à©à¨¤à© ਸà©, à¨à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਦ੠ਸà©à¨£à¨¨ ਸ਼à¨à¨¤à© à¨à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਲà©à¨à¨¾à¨ ਦ੠ਮà©à¨à¨¾à¨¬à¨²à© à¨à¨¾à¨«à¨¼à© ਬਿਹਤਰ ਸ੠à¨à¨¿à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਨ੠ਰà©à¨à¨¥à¨¾à¨® à¨à¨ªà¨¾à¨µà¨¾à¨ ਦ੠ਲੰਬ੠ਸਮà©à¨ ਦ੠ਲਾà¨à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à¨à¨¾à¨à¨° à¨à©à¨¤à¨¾ ਸà©à¥¤</p>
<div class="also-read print-hide" data-ga-label="AlsoReadArticle">
<div class="element">
<div class="title">
<p>										 ਸà©à¨à¨¾à¨ ਦ੠à¨à¨¿à¨¨à¨¾à¨°à¨¿à¨à¨ &#8216;ਤ੠à¨à©°à¨¨à¨¾ ਸ਼à©à¨° ਹ੠à¨à¨¿ ਪੰà¨à© ਸà©à¨ ਨਹà©à¨ ਸà¨à¨¦à©, à¨à©à¨°à¨¿à¨à©à¨ ਮà©à¨² ਨਹà©à¨ à¨à¨° ਸà¨à¨¦à©: ਠਧਿà¨à¨¨</p></div>
<div class="picture"><img src="" fifu-lazy="1" fifu-data-sizes="auto" fifu-data-srcset="https://i1.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/energy-and-environment/d61xzp/article33738581.ece/alternates/SQUARE_80/000DV669841?ssl=1&w=75&resize=75&ssl=1 75w, https://i1.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/energy-and-environment/d61xzp/article33738581.ece/alternates/SQUARE_80/000DV669841?ssl=1&w=100&resize=100&ssl=1 100w, https://i1.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/energy-and-environment/d61xzp/article33738581.ece/alternates/SQUARE_80/000DV669841?ssl=1&w=150&resize=150&ssl=1 150w, https://i1.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/energy-and-environment/d61xzp/article33738581.ece/alternates/SQUARE_80/000DV669841?ssl=1&w=240&resize=240&ssl=1 240w, https://i1.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/energy-and-environment/d61xzp/article33738581.ece/alternates/SQUARE_80/000DV669841?ssl=1&w=320&resize=320&ssl=1 320w, https://i1.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/energy-and-environment/d61xzp/article33738581.ece/alternates/SQUARE_80/000DV669841?ssl=1&w=500&resize=500&ssl=1 500w, https://i1.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/energy-and-environment/d61xzp/article33738581.ece/alternates/SQUARE_80/000DV669841?ssl=1&w=640&resize=640&ssl=1 640w, https://i1.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/energy-and-environment/d61xzp/article33738581.ece/alternates/SQUARE_80/000DV669841?ssl=1&w=800&resize=800&ssl=1 800w, https://i1.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/energy-and-environment/d61xzp/article33738581.ece/alternates/SQUARE_80/000DV669841?ssl=1&w=1024&resize=1024&ssl=1 1024w, https://i1.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/energy-and-environment/d61xzp/article33738581.ece/alternates/SQUARE_80/000DV669841?ssl=1&w=1280&resize=1280&ssl=1 1280w, https://i1.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/energy-and-environment/d61xzp/article33738581.ece/alternates/SQUARE_80/000DV669841?ssl=1&w=1600&resize=1600&ssl=1 1600w" fifu-data-src="https://i1.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/energy-and-environment/d61xzp/article33738581.ece/alternates/SQUARE_80/000DV669841?ssl=1" data-original="https://i1.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/energy-and-environment/d61xzp/article33738581.ece/alternates/SQUARE_80/000DV669841?ssl=1" alt="" data-device-variant="SQUARE~SQUARE~SQUARE~SQUARE" class="media-object lazy adaptive placeholder lazy" width="100%" height="100%"></div>
</div>
</div>
<p>ਡਾ. ਪਾਰਥਾਸਾਰਥ੠ਨ੠à¨à¨¿à¨¹à¨¾ à¨à¨¿ ਠਧਿà¨à¨¨ ਦ੠ਮà¨à¨¼à¨¬à©à¨¤à© à¨à¨¾à¨à©à¨¦à¨¾à¨°à¨¾à¨ ਦà©à¨à¨ ਯਾਦਾਠ&#8216;ਤ੠à¨à¨°à©à¨¸à¨¾ à¨à¨°à¨¨ ਦ੠ਬà¨à¨¾à¨, à¨à©à¨à¨²à©à¨ ਰ ਸਿਨà©à¨ªà¨à©à¨ªà©à¨¥à© ਠਤ੠ਠਸਲ-ਸੰਸਾਰ ਸ਼à©à¨° à¨à¨à¨¸à¨ªà©à¨à¨¼à¨° ਦ੠à¨à¨¦à©à¨¸à¨¼ ਮਾਪਾਠਦ੠ਵਰਤà©à¨ ਵਿੱਠਹà©, à¨à© à¨à¨¿ ਨਿੱà¨à© ਡà©à¨¸à©à¨®à©à¨à¨°à¨¾à¨ ਨਾਲ à¨à¨°à©à¨ à¨à©à¨¤à© à¨à¨ ਹà©, à¨à© ਠà¨à¨¸à¨° à¨à¨°à©à¨¸à©à¨¯à©à¨ ਨਹà©à¨ ਹà©à©°à¨¦à©à¨à¨ ਹਨ। à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਨ੠à¨à¨¹ ਵ੠à¨à¨¿à¨¹à¨¾ à¨à¨¿ à¨à©±à¨ ਵੱਡ੠ਸà©à¨®à¨¾ à¨à¨µà¨¾à¨¬à¨¾à¨ ਵਿੱਠਵਿà¨à¨ªà¨ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼à©à¨²à¨¤à¨¾ ਹà©, ਸਿਰਫ à¨à©à¨ à¨à¨¾à¨à©à¨¦à¨¾à¨° ਸਮਾਨ ਸ਼à©à¨° ਦ੠ਬਾਵà¨à©à¨¦ ਮਾਪਣਯà©à¨ ਪà©à¨°à¨à¨¾à¨µ ਦਿà¨à¨¾à¨à¨à¨¦à© ਹਨ।</p>
<p>&#8220;à¨à¨¹ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼à©à¨²à¨¤à¨¾ ਸੰà¨à¨¾à¨µà¨¤ ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠à¨à¨ à¨à¨¾à¨°à¨à¨¾à¨ ਦ੠ਵਿà¨à¨à¨¾à¨° à¨à©±à¨ à¨à©à©°à¨à¨²à¨¦à¨¾à¨° ਪਰਸਪਰ ਪà©à¨°à¨à¨¾à¨µ ਨà©à©° ਦਰਸਾà¨à¨à¨¦à© ਹà©, à¨à¨¿à¨¸ ਵਿੱਠਸੰà¨à¨¤ ਸ਼à©à¨° à¨à¨à¨¸à¨ªà©à¨à¨¼à¨°, ਸਮਾਠਠਤ੠à¨à¨à¨¸à¨ªà©à¨à¨° ਦ੠ਤà©à¨¬à¨°à¨¤à¨¾, ​​à¨à©à¨¨à©à¨à¨¿à¨ ਪà©à¨°à¨µà¨¿à¨°à¨¤à©, à¨à¨®à¨°, à¨à©à¨µ-ਵਿà¨à¨¿à¨à¨¨à¨ ਲਿੰà¨, à¨à¨® ਸਿਹਤ, ਠਤ੠ਸੰà¨à¨¾à¨µà© à¨à©à¨µà¨¨ ਸ਼à©à¨²à©- à¨à¨¾à¨ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਸਬੰਧਤ à¨à¨¾à¨°à¨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ,&#8221; ਡਾ. ਡ੠ਪà©à¨°à¨à©à¨°à© ਨ੠ਸਮà¨à¨¾à¨à¨à¥¤</p>
<h4 class="sub_head">ਸà©à¨£à¨¨ ਦਾ ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨</h4>
<p>ਸੰà¨à©à¨¤ ਸਮਾਰà©à¨¹à¨¾à¨ ਤà©à¨ à¨à¨²à¨¾à¨µà¨¾, à¨à¨¾à¨°à¨¤ ਵਿੱਠà¨à¨¨à¨¤à¨ à¨à¨à©±à¨ ਾà¨, ਰਾà¨à¨¨à©à¨¤à¨¿à¨ ਮà©à¨¹à¨¿à©°à¨®à¨¾à¨ ਠਤ੠ਧਾਰਮਿਠਸਮਾà¨à¨®à¨¾à¨ ਵਿੱਠਸ਼à©à¨° ਪੱਧਰ ਠà¨à¨¸à¨° ਸà©à¨°à©±à¨à¨¿à¨ ਤ ਸà©à¨®à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਤà©à¨ ਵੱਧ à¨à¨¾à¨à¨¦à¨¾ ਹà©, ਰà©à¨à¨¼à¨¾à¨¨à¨¾ à¨à¨à¨¸à¨ªà©à¨à¨° ਵਧਦਾ ਹà©à¥¤ ਮੰà¨à¨²à©à¨°à© ਦ੠ਫਾਦਰ ਮà©à¨²à¨° à¨à¨¾à¨²à¨ à¨à¨«à¨¼ ਸਪà©à¨ à¨à¨à¨¡ ਹà©à¨ ਰਿੰਠਦ੠ਪà©à¨°à©à¨«à©à¨¸à¨° ਪà©à¨°à¨¸à¨¼à¨¸à¨¤à© ਪà©. ਪà©à¨µà¨à¨ ਦ੠ਠਨà©à¨¸à¨¾à¨°, 80 ਡà©à¨¸à©à¨¬à¨² ਤà©à¨ à¨à©±à¨ªà¨° ਸ਼à©à¨° ਦ੠ਪੱਧਰ ਦਾ ਲà¨à¨¾à¨¤à¨¾à¨° à¨à¨à¨¸à¨ªà©à¨à¨°, à¨à¨¾à¨¸ ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠à¨à¨ à¨à©°à¨à¨¿à¨à¨ ਤੱਠਲà¨à¨¾à¨¤à¨¾à¨° ਸ਼à©à¨°, ਵਾਲਾਠਦ੠ਸà©à©±à¨²à¨¾à¨, ਸਿਨà©à¨ªà¨¸ à¨à¨¾à¨ ਦà©à¨µà¨¾à¨ ਨà©à©° ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਪਹà©à©°à¨à¨¾ ਸà¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤</p>
<p>&#8220;à¨à¨µà©à¨à© ਸ਼à©à¨°, à¨à¨¿à¨µà©à¨ à¨à¨¿ ਵਿà¨à¨¹à¨¾à¨ à¨à¨¾à¨ ਡà©à¨à© ਸਮਾਰà©à¨¹à¨¾à¨ ਵਿੱà¨, ਵਧà©à¨°à© à¨à©°à¨à©à¨° ਠਤ੠ਤà©à¨°à©°à¨¤ ਪà©à¨°à¨à¨¾à¨µ ਪਾ ਸà¨à¨¦à¨¾ ਹà©,&#8221; à¨à¨¸à¨¨à© à¨à¨¿à¨¹à¨¾à¥¤</p>
<p>ਤà©à¨¬à¨° ਸ਼à©à¨° ਦ੠à¨à¨à¨¸à¨ªà©à¨à¨° ਦਾ à¨à©±à¨ ਸਿੰà¨à¨² à¨à¨ªà©à¨¸à©à¨¡ ਠਸਥਾਠਤà©à¨° &#8216;ਤ੠ਸà©à¨£à¨¨ ਦ੠ਸੰਵà©à¨¦à¨¨à¨¸à¨¼à©à¨²à¨¤à¨¾ ਨà©à©° à¨à¨à¨¾ ਸà¨à¨¦à¨¾ ਹ੠ਠਤ੠à¨à©°à¨¨à¨¾à¨ ਵਿੱਠà¨à©°à¨à© ਵੱਠਸà¨à¨¦à¨¾ ਹà©, à¨à¨¦à©à¨ à¨à¨¿ ਵਾਰ-ਵਾਰ à¨à¨¾à¨ ਲੰਬ੠ਸਮà©à¨ ਤੱਠà¨à¨à¨¸à¨ªà©à¨à¨° ਸਥਾਠਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਦਾ à¨à¨¾à¨°à¨¨ ਬਣ ਸà¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤</p>
<p>ਡਾ. ਪਾਰਥਾਸਾਰਥ੠ਨ੠à¨à¨¿à¨¹à¨¾ à¨à¨¿ ਬਹà©à¨¤ ਸਾਰ੠ਵਿà¨à¨¸à¨¤ ਦà©à¨¸à¨¼ à¨à©°à¨® ਦ੠ਸਥਾਨਾਠਠਤ੠ਰਿਹਾà¨à¨¸à¨¼à© à¨à©à¨¤à¨°à¨¾à¨ ਵਿੱਠਸà¨à¨¼à¨¤ ਸ਼à©à¨° ਸà©à¨®à¨¾ ਲਾà¨à© à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ। ਫਿਰ ਵ੠ਲà©à¨à¨µà©à¨ ਸà©à¨£à¨¨ ਸ਼à¨à¨¤à© ਦਾ ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ à¨à¨¾à¨°à© ਰਹਿੰਦਾ ਹà©, à¨à¨¹ ਸà©à¨à¨¾à¨ ਦਿੰਦਾ ਹ੠à¨à¨¿ ਮà©à¨à©à¨¦à¨¾ ਸà©à¨°à©±à¨à¨¿à¨ ਸà©à¨®à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਦਾ ਮà©à© ਮà©à¨²à¨¾à¨à¨à¨£ à¨à¨°à¨¨ ਦ੠ਲà©à© ਹ੠ਸà¨à¨¦à© ਹà©à¥¤</p>
<p>&#8220;à¨à¨¾à¨°à¨¤ ਵਿੱà¨, à¨à¨¹ ਸà©à¨®à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਠà¨à¨¸à¨° ਮਾà©à©à¨à¨ ਢੰਠਨਾਲ ਲਾà¨à© ਹà©à©°à¨¦à©à¨à¨ ਹਨ à¨à¨¾à¨ à¨à©à¨°à¨¹à¨¾à¨à¨¼à¨° ਹà©à©°à¨¦à©à¨à¨ ਹਨ, à¨à¨¸ ਲਠਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਦ੠ਹੱਦ ਬਹà©à¨¤ à¨à¨¼à¨¿à¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¨£ ਦ੠ਸੰà¨à¨¾à¨µà¨¨à¨¾ ਹà©,&#8221; à¨à¨¸à¨¨à© à¨à¨¿à¨¹à¨¾à¥¤</p>
<p>à¨à¨¸à¨¨à© à¨à¨¿à¨¹à¨¾ à¨à¨¿ ਬਹà©à¨¤ ਸਾਰ੠ਲà©à¨ à¨à¨° ਵਿੱਠà¨à¨® ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠ਸà©à¨£à¨¨ ਦ੠ਬਾਵà¨à©à¨¦, ਰà©à¨²à©-ਰੱਪ੠ਵਾਲ੠ਸਮਾà¨à¨¿à¨ à¨à¨¾à¨ à¨à©°à¨® ਦ੠ਮਾਹà©à¨² ਵਿੱਠਮà©à¨¸à¨¼à¨à¨²à¨¾à¨ ਹ੠ਦà©à¨à¨¦à© ਹਨ।</p>
<p>ਠਨੰਤਨਾਰਾà¨à¨£ à¨à©à¨°à¨¿à¨¸à¨¼à¨¨à¨¨, ਠਮਰà©à¨à¨¾ ਦ੠ਪਰਡਿਠਯà©à¨¨à©à¨µà¨°à¨¸à¨¿à¨à© ਦ੠à¨à¨®à¨°à©à¨à¨¸ ਪà©à¨°à©à¨«à©à¨¸à¨° ਠਤ੠à¨à¨²-à¨à©°à¨¡à©à¨ à¨à©°à¨¸à¨à©à¨à¨¿à¨à¨ à¨à¨« ਸਪà©à¨ à¨à¨à¨¡ ਹà©à¨ ਰਿੰà¨, ਮà©à¨¸à©à¨° ਦ੠ਸà©à¨£à¨µà¨¾à¨ à¨à©à¨à¨à¨¾à¨°, ਨ੠ਵ੠ਮਨà©à©±à¨à© ਸà©à¨£à¨¨ ਪà©à¨°à¨£à¨¾à¨²à© ਦ੠ਠਨà©à¨à©à¨²à¨¤à¨¾ ਨà©à©° à¨à¨à¨¾à¨à¨° à¨à©à¨¤à¨¾à¥¤</p>
<p>ਠਸà©à¨ à¨à¨¾à¨£à¨¦à© ਹਾਠà¨à¨¿ à¨à¨® ਸà©à¨£à¨¨ ਦ੠ਥà©à¨°à©à¨¸à¨¼à¨¹à©à¨²à¨¡ ਨà©à©° ਬਣਾਠਰੱà¨à¨£ ਲਠਸਿਰਫ 50% ਸਿਨà©à¨ªà¨¸ ਦ੠ਲà©à© ਹà©à©°à¨¦à© ਹà©à¥¤ &#8220;à¨à¨¾à¨°à¨¤ ਵਿੱà¨, à¨à¨¿à©±à¨¥à© ਲà©à¨ à¨à©à¨°à©à¨«à¨¿à¨ ਠਤ੠ਹà©à¨° ਰà©à¨à¨¼à¨¾à¨¨à¨¾ ਦ੠ਰà©à¨²à©-ਰੱਪ੠ਵਿੱਠਲà¨à¨¾à¨¤à¨¾à¨° ਸੰà¨à©à¨¤ ਸà©à¨£à¨¦à© ਹਨ, à¨à¨¹ ਸੰà¨à¨µ ਹ੠à¨à¨¿ à¨à¨¡à©à¨à©à¨°à© ਸਿਸà¨à¨® ਬà©à¨à¨à©à¨°à¨¾à¨à¨à¨¡ ਸ਼à©à¨° ਠਤ੠à¨à©à©°à¨à¨²à¨¦à¨¾à¨° ਸà©à¨£à¨¨ ਵਾਲ੠ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਠਵਧà©à¨ à¨à¨¾à¨¸à¨¼à¨£ ਧਾਰਨਾ ਲਠà¨à¨¾à¨°à¨à¨¸à¨¼à©à¨² ਰà©à¨ª ਵਿੱਠਠਨà©à¨à©à¨² ਹ੠à¨à¨¿à¨ ਹà©,&#8221; à¨à¨¸à¨¨à© à¨à¨¿à¨¹à¨¾à¥¤</p>
<div class="also-read print-hide" data-ga-label="AlsoReadArticle">
<div class="element">
<div class="title">
<p>										ਸ਼à©à¨°-ਰੱਦ à¨à¨°à¨¨ ਵਾਲ੠ਹà©à©±à¨¡à¨«à©à¨¨ à¨à¨¿à¨µà©à¨ à¨à©°à¨® à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ?</p></div>
<div class="picture"><img src="" fifu-lazy="1" fifu-data-sizes="auto" fifu-data-srcset="https://i1.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/science/be68im/article68644784.ece/alternates/SQUARE_80/noman-khan-ZkTyqaj6c7o-unsplash.jpg?ssl=1&w=75&resize=75&ssl=1 75w, https://i1.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/science/be68im/article68644784.ece/alternates/SQUARE_80/noman-khan-ZkTyqaj6c7o-unsplash.jpg?ssl=1&w=100&resize=100&ssl=1 100w, https://i1.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/science/be68im/article68644784.ece/alternates/SQUARE_80/noman-khan-ZkTyqaj6c7o-unsplash.jpg?ssl=1&w=150&resize=150&ssl=1 150w, https://i1.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/science/be68im/article68644784.ece/alternates/SQUARE_80/noman-khan-ZkTyqaj6c7o-unsplash.jpg?ssl=1&w=240&resize=240&ssl=1 240w, https://i1.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/science/be68im/article68644784.ece/alternates/SQUARE_80/noman-khan-ZkTyqaj6c7o-unsplash.jpg?ssl=1&w=320&resize=320&ssl=1 320w, https://i1.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/science/be68im/article68644784.ece/alternates/SQUARE_80/noman-khan-ZkTyqaj6c7o-unsplash.jpg?ssl=1&w=500&resize=500&ssl=1 500w, https://i1.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/science/be68im/article68644784.ece/alternates/SQUARE_80/noman-khan-ZkTyqaj6c7o-unsplash.jpg?ssl=1&w=640&resize=640&ssl=1 640w, https://i1.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/science/be68im/article68644784.ece/alternates/SQUARE_80/noman-khan-ZkTyqaj6c7o-unsplash.jpg?ssl=1&w=800&resize=800&ssl=1 800w, https://i1.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/science/be68im/article68644784.ece/alternates/SQUARE_80/noman-khan-ZkTyqaj6c7o-unsplash.jpg?ssl=1&w=1024&resize=1024&ssl=1 1024w, https://i1.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/science/be68im/article68644784.ece/alternates/SQUARE_80/noman-khan-ZkTyqaj6c7o-unsplash.jpg?ssl=1&w=1280&resize=1280&ssl=1 1280w, https://i1.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/science/be68im/article68644784.ece/alternates/SQUARE_80/noman-khan-ZkTyqaj6c7o-unsplash.jpg?ssl=1&w=1600&resize=1600&ssl=1 1600w" fifu-data-src="https://i1.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/science/be68im/article68644784.ece/alternates/SQUARE_80/noman-khan-ZkTyqaj6c7o-unsplash.jpg?ssl=1" data-original="https://i1.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/science/be68im/article68644784.ece/alternates/SQUARE_80/noman-khan-ZkTyqaj6c7o-unsplash.jpg?ssl=1" alt="" data-device-variant="SQUARE~SQUARE~SQUARE~SQUARE" class="media-object lazy adaptive placeholder lazy" width="100%" height="100%"></div>
</div>
</div>
<p>ਹਾਲਾà¨à¨à¨¿, ਠà¨à¨¿à¨¹à© ਠਨà©à¨à©à¨²à¨¨ à¨à©à¨¤à© ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਨà©à©° ਢੱਠਸà¨à¨¦à© ਹਨ।</p>
<p>&#8220;à¨à©±à¨ à¨à©°à¨¨ ਵਿੱਠਸà©à¨£à¨¨ ਦ੠à¨à¨¾à¨ ਠਣà¨à¨¾à¨£ ਹ੠ਸà¨à¨¦à© ਹ੠à¨à©à¨à¨° ਦà©à¨à© à¨à©°à¨¨ ਵਿੱਠà¨à¨® ਹà©à¥¤ à¨à¨¾à¨°à¨¤ ਵਿੱà¨, ਸà©à¨£à¨¨ ਸ਼à¨à¨¤à© ਦ੠ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਦ੠à¨à¨²à© ਦà©à¨à¨²à© ਦਾ à¨à¨²à©°à¨ ਨਿਦਾਨ ਵਿੱਠਹà©à¨° ਦà©à¨°à© à¨à¨° ਸà¨à¨¦à¨¾ ਹà©,&#8221; à¨à¨¸à¨¨à© à¨à¨¿à¨¹à¨¾à¥¤</p>
<p>ਡਾà¨à¨à¨° à¨à©à¨°à¨¿à¨¸à¨¼à¨¨à¨¨ ਨ੠à¨à¨¿à¨¹à¨¾ à¨à¨¿ à¨à¨¦à©à¨ à¨à¨¿ ਪੱà¨à¨®à© ਦà©à¨¸à¨¼à¨¾à¨ ਵਿੱਠਬੱà¨à¨¿à¨à¨ ਵਿੱਠà¨à©à¨à¨²à©à¨ ਰ ਸਿਨà©à¨ªà¨à©à¨ªà©à¨¥à© ਦ੠ਪà¨à¨¾à¨£ à¨à©à¨¤à© à¨à¨¾à¨à¨¦à© ਹà©, à¨à¨¾à¨°à¨¤ ਵਿੱਠà¨à¨¹ à¨à¨® ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠ਨà©à¨à¨µà¨¾à¨¨ ਬਾਲà¨à¨¾à¨ ਵਿੱਠਪਾਠà¨à¨¾à¨à¨¦à© ਹà©, à¨à© ਸà©à¨à¨¾à¨ ਦਿੰਦਾ ਹ੠à¨à¨¿ ਪà¨à¨¾à¨£ ਵਿੱਠਦà©à¨°à© ਹ੠ਸà¨à¨¦à© ਹ੠à¨à¨¿à¨à¨à¨à¨¿ à¨à¨¡à©à¨à¨à©à¨°à¨¾à¨® à¨à¨® ਦਿà¨à¨¾à¨ ਦਿੰਦ੠ਹਨ।</p>
<p>à¨à¨² à¨à©°à¨¡à©à¨ à¨à©°à¨¸à¨à©à¨à¨¿à¨à¨ à¨à¨«à¨¼ ਮà©à¨¡à©à¨à¨² ਸਾà¨à©°à¨¸à¨¿à¨à¨¼, ਦਿੱਲ੠ਦ੠ਤਾਰਾ ਸ਼ੰà¨à¨° ਰਾਠਨ੠à¨à¨¿à¨¹à¨¾ à¨à¨¿ ਦà©à¨à© à¨à¨¸à¨¼à©à¨à¨ ਦà©à¨¸à¨¼à¨¾à¨ ਦ੠ਠਧਿà¨à¨¨ ਮੱਧਮ ਤà©à¨ à¨à©±à¨ ਡà©à¨¸à©à¨¬à¨² à¨à¨à¨¸à¨ªà©à¨à¨° ਨà©à©° ਸà©à¨£à¨¨ ਸ਼à¨à¨¤à© ਦ੠ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਨਾਲ à¨à©à©à¨¦à© ਹਨ à¨à¨¦à©à¨ à¨à¨¿ à¨à¨¾à¨°à¨¤à© ਠੰà¨à©à© ਬਹà©à¨¤ à¨à©±à¨ ਹਨ।</p>
<p>&#8220;ਸਾਡ੠à¨à©à¨² à¨à¨¸ ਬਾਰ੠ਠਧਿà¨à¨¨ ਦ੠à¨à¨¾à¨ ਹ੠à¨à¨¿ à¨à©±à¨à©, ਠਸਥਾਠà¨à¨µà¨¾à¨à¨¼à¨¾à¨ à¨à¨¾à¨°à¨¤à© à¨à¨¬à¨¾à¨¦à© ਵਿੱਠਸà©à¨£à¨¨ ਦ੠ਮਾਰà¨à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à¨¿à¨µà©à¨ ਪà©à¨°à¨à¨¾à¨µà¨¤ à¨à¨°à¨¦à©à¨à¨ ਹਨ,&#8221; à¨à¨¸à¨¨à© à¨à¨¿à¨¹à¨¾à¥¤</p>
<h4 class="sub_head">ਸ਼à©à¨°à©à¨à¨¤à© ਰà©à¨à¨¥à¨¾à¨®</h4>
<p>à¨à©à¨à¨²à©à¨ ਰ ਸਿਨà©à¨ªà¨à©à¨ªà©à¨¥à© ਠà¨à¨¸à¨° ਵਾਲਾਠਦ੠ਸà©à©±à¨²à¨¾à¨ ਦ੠ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਤà©à¨ ਪਹਿਲਾਠਹà©à©°à¨¦à© ਹ੠ਠਤ੠à¨à¨¹ ਸà©à¨£à¨¨ ਸ਼à¨à¨¤à© ਦ੠ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਦ੠ਸ਼à©à¨°à©à¨à¨¤à© ਨਿਸ਼ਾਨ੠ਹ੠ਸà¨à¨¦à© ਹà©, ਪਰ à¨à¨°à©à¨¸à©à¨¯à©à¨ ਡਾà¨à¨à¨¨à©à¨¸à¨à¨¿à¨ ਮਾਰà¨à¨° ਸà©à¨®à¨¤ ਰਹਿੰਦ੠ਹਨ। ਮਾਹਰ ਸਾਵਧਾਨ à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ à¨à¨¿ ਨਵà©à¨ ਪà©à¨°à¨¯à©à¨à¨¾à¨¤à¨®à¨ ਠਤ੠à¨à¨²à©à¨¨à¨¿à¨à¨² ਪਹà©à©°à¨à¨¾à¨ ਦ੠à¨à¨¼à¨°à©à¨°à¨¤ ਨà©à©° ਦਰਸਾà¨à¨à¨¦à© ਹà©à¨, à¨à¨¾à¨¨à¨µà¨°à¨¾à¨ ਠਤ੠ਮਨà©à©±à¨à© ਡà©à¨à¨¾ ਦ੠ਵਿà¨à¨à¨¾à¨° ਠੰਤਰ ਬਣਿਠਰਹਿੰਦਾ ਹà©à¥¤</p>
<p>&#8220;ਮà©à©±à¨ à¨à¨µà¨¾à¨¬ ਨਾ ਦਿੱਤ੠à¨à¨ ਸਵਾਲਾਠਵਿੱਠਸ਼ਾਮਲ ਹਨ à¨à¨¿ ਸਬ-à¨à¨²à©à¨¨à¨¿à¨à¨² ਸà©à¨£à¨¨ ਸ਼à¨à¨¤à© ਦਾ ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਸਮà©à¨ ਦ੠ਨਾਲ à¨à¨¿à¨µà©à¨ ਵਧਦਾ ਹà©, à¨à©à¨£ ਸਠਤà©à¨ ਵੱਧ à¨à¨®à¨à¨¼à©à¨° ਹà©, ਠਤ੠à¨à© à¨à¨¹ ਸ਼à©à¨°à©à¨à¨¤à© ਤਬਦà©à¨²à©à¨à¨ ਬਾਠਦ ਵਿੱਠà¨à¨µà¨¿à©±à¨à¨¬à¨¾à¨£à© à¨à¨° ਸà¨à¨¦à©à¨à¨ ਹਨ, ਸà©à¨£à¨¨ ਸ਼à¨à¨¤à© ਦ੠ਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਨà©à©° ਵਧà©à¨°à© ਸਪੱਸ਼ਠà¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¾ ਸà¨à¨¦à¨¾ ਹà©,&#8221; ਡਾ. ਡ੠ਪà©à¨°à¨à©à¨°à© ਨ੠à¨à¨¿à¨¹à¨¾à¥¤</p>
<p>ਡਾà¨à¨à¨°à© ਤà©à¨° &#8216;ਤà©, à¨à¨¸à¨¨à© à¨à¨¿à¨¹à¨¾, à¨à©à¨à¨¾à¨ ਵਧà©à¨°à© ਸੰਵà©à¨¦à¨¨à¨¸à¨¼à©à¨² ਡਾà¨à¨à¨¨à©à¨¸à¨à¨¿à¨ ਸਾਧਨਾਠਦ੠à¨à¨¼à¨°à©à¨°à¨¤ ਨà©à©° ਮà¨à¨¼à¨¬à©à¨¤ ​​​​à¨à¨°à¨¦à©à¨à¨ ਹਨ ਠਤ੠ਸ਼à©à¨°à©à¨à¨¤à© ਰà©à¨à¨¥à¨¾à¨® ਠਤ੠ਸਿੱà¨à¨¿à¨ &#8216;ਤ੠ਵਧà©à¨°à© à¨à¨¼à©à¨° ਦਿੰਦà©à¨à¨ ਹਨ, à¨à¨¾à¨¸ ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠ਨà©à¨à¨µà¨¾à¨¨à¨¾à¨ ਲਠà¨à© ਲੱà¨à¨£à¨¾à¨ ਦ੠ਪà©à¨°à¨à¨ ਹà©à¨£ ਤà©à¨ ਬਹà©à¨¤ ਪਹਿਲਾਠਨà©à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਨà©à©° à¨à¨à©±à¨ ਾ à¨à¨° ਸà¨à¨¦à© ਹਨ।</p>
<p><i>ਸ਼ਵà©à¨¤à¨¾ ਯà©à¨à© à¨à©±à¨ ਫà©à¨°à©à¨²à¨¾à¨à¨¸ ਵਿà¨à¨¿à¨à¨¨ ਲà©à¨à¨ ਹà©à¥¤</i></p>
</div>
<div class="articleblock-container" id="arthardpv"></div>
<div class="update-publish-time article-published-time-end"></div>
<div class="comments-shares share-page flex print-hide" data-artid="70587705" data-title="Loud music may damage your hearing before you realise it" data-url="https://www.thehindu.com/sci-tech/science/loud-music-may-damage-your-hearing-before-you-realise-it/article70587705.ece">
<div class="left">
<div class="share">
<ul class="share-list bottom" style="display: none;">
<li class="copy-link" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; copytext('https://www.thehindu.com/sci-tech/science/loud-music-may-damage-your-hearing-before-you-realise-it/article70587705.ece');" data-cf-modified-86c79114697cb7c64a5f2ff0-="">
<p> ਲਿੰਠà¨à¨¾à¨ªà© à¨à¨°à© </p>
</li>
<li class="email">
<p> à¨à¨®à©à¨² </p>
</li>
<li class="facebook" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Fsci-tech%2Fscience%2Floud-music-may-damage-your-hearing-before-you-realise-it%2Farticle70587705.ece&;t=Loud%20music%20may%20damage%20your%20hearing%20before%20you%20realise%20it')" data-cf-modified-86c79114697cb7c64a5f2ff0-="">
<p> ਫà©à¨¸à¨¬à©à©±à¨ </p>
</li>
<li class="twitter" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://twitter.com/intent/tweet?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Fsci-tech%2Fscience%2Floud-music-may-damage-your-hearing-before-you-realise-it%2Farticle70587705.ece&;text=Loud%20music%20may%20damage%20your%20hearing%20before%20you%20realise%20it')" data-cf-modified-86c79114697cb7c64a5f2ff0-="">
<p> à¨à¨µà¨¿à©±à¨à¨° </p>
</li>
<li class="telegram" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://t.me/share/url?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Fsci-tech%2Fscience%2Floud-music-may-damage-your-hearing-before-you-realise-it%2Farticle70587705.ece&;text=Loud%20music%20may%20damage%20your%20hearing%20before%20you%20realise%20it')" data-cf-modified-86c79114697cb7c64a5f2ff0-="">
<p> à¨à©à¨²à©à¨à©à¨°à¨¾à¨® </p>
</li>
<li class="in" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://www.linkedin.com/shareArticle?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Fsci-tech%2Fscience%2Floud-music-may-damage-your-hearing-before-you-realise-it%2Farticle70587705.ece&;title=Loud%20music%20may%20damage%20your%20hearing%20before%20you%20realise%20it')" data-cf-modified-86c79114697cb7c64a5f2ff0-="">
<p> ਲਿੰà¨à¨¡à¨à¨¨ </p>
</li>
<li class="whatsapp" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://api.whatsapp.com//send?text=Loud%20music%20may%20damage%20your%20hearing%20before%20you%20realise%20it%20-%20https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Fsci-tech%2Fscience%2Floud-music-may-damage-your-hearing-before-you-realise-it%2Farticle70587705.ece')" data-cf-modified-86c79114697cb7c64a5f2ff0-="">
<p> ਵà¨à¨¸à¨à¨ª</p>
</li>
<li class="reddit" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://reddit.com/submit?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Fsci-tech%2Fscience%2Floud-music-may-damage-your-hearing-before-you-realise-it%2Farticle70587705.ece&;title=Loud%20music%20may%20damage%20your%20hearing%20before%20you%20realise%20it')" data-cf-modified-86c79114697cb7c64a5f2ff0-="">
<p> reddit </p>
</li>
</ul>
</div>
</div>
<div class="right">
<div class="read-later"><button class="btn read-later-btn" data-articleid="70587705" style="display:none" data-ga-labelclick="ReadLater"><span>ਬਾਠਦ ਵਿੱਠਪà©à©à¨¹à©</span></button></p>
<div class="delete-tool-tip" style="display: none;">
<p> ਸਾਰ੠ਦà©à¨à©<br />
 <span class="delete bookmarkdelete"><br />
 ਹà¨à¨¾à¨à¨£à¨¾<br />
 </span></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="spliter pt-0 mb-0 print-hide"></div>
<div class="article-ad two-side text-ad print-hide">
<div class="ad-text" id="artproduct2" style="display: none;"></div>
</div>
<p><script data-cfasync="false">var totalPcount = document.querySelectorAll(".articlebodycontent>.schemaDiv>p")
if(totalPcount.length > 1)
 insertElementEnd(totalPcount[1],createElementScript("div","","artmeterpv"))
else
 insertElementbegin(document.querySelector(".articlebodycontent .schemaDiv"),createElementScript("div","","artmeterpv"))
</script></p>
<div class="d-none d-lg-block d-xl-block"><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("large")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid01", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[1 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">userIdentify.then(function() if(isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid01'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("large")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_Inarticle_1x1", minHeight: '250px'));
 insertElementEnd(totalPcount[3 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/Hindu_Desktop_Inarticle_1x1, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">userIdentify.then(function() if(isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_Inarticle_1x1'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/Hindu_Desktop_Inarticle_1x1, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid02", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[6 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid02, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid02', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid02').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid02'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid02, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid03", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[9 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid03, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid03', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid03').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid03'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid03, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid04", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[12 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid04, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid04', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid04').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid04'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid04, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid05", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[15 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid05, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid05', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid05').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid05'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid05, publisher: The Hindu --></div>
<div class="d-block d-sm-none "><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("small")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle01", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[1 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">userIdentify.then(function() if(isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle01'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("small")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad ", "Mweb_AT_Bottom01", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[3 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Mweb_AT_Bottom01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">userIdentify.then(function() if(isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Mweb_AT_Bottom01'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Mweb_AT_Bottom01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle02", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[6 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle02, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle02', [[300,250],[336,280],[200,200],[250,250],[300,300]], 'MWeb_AT_Middle02').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle02'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle02, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle03", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[9 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle03, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle03', [[300,250],[336,280],[200,200],[250,250],[300,300]], 'MWeb_AT_Middle03').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle03'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle03, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle04", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[12 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle04, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle04', [[300,250],[336,280],[200,200],[250,250],[300,300]], 'MWeb_AT_Middle04').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle04'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle04, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle05", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[15 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle05, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle05', [[300,250],[336,280],[200,200],[250,250],[300,300]], 'MWeb_AT_Middle05').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle05'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle05, publisher: The Hindu --></div>
</div>
<p><script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script></p>

ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ

