ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਲਈ ਰੌਲਾ ਪਾਇਆ ਜੰਮੂ: ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਪਿਸਤੌਲ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇੱਟ ਦਾ ਜਵਾਬ ਇੱਟ ਨਾਲ ਦੇਣ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਧਾਰਾ 370 ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਥਪਥਪਾਉਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਚੁੱਪ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਚੁੱਪ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਗੋਂ ਤੂਫਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਚੁੱਪ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਪੰਡਿਤ, ਜਿਸ ਦੀ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 28 ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਸਤੌਲ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਸਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ ਵਾਪਰੀ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਹੈ। ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਸਨ, ਉਹ ਅੱਜ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਮੁਸਲਿਮ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਜ਼ੁਲਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਦਰਾਰ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੰਚ ‘ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਲਵ ਜੇਹਾਦ ਨੂੰ ਚੋਣ ਮੁੱਦਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਦੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ, ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਇਹ ਇੱਕ ਹਿਟਲਰਾਈਟ ਨਾਟਕ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਕੱਟੜਵਾਦ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਵਿਤਕਰਾ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਆਪਣੀ ਸਰਹੱਦ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭਾਵੇਂ ਜੋ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕਰੇ, ਅਸਲੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤਾਲਿਬਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੀ ਤਾਕਤ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਹਰ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਬਾਕੀ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਵਾਂਗ ਅਮਨ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕਸ਼ਮੀਰ ਮੁੜ ਤੋਂ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕੇਗਾ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਕੋਨੇ-ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਰੱਖਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਇਸ ਪਾੜ ਦਾ ਬੋਝ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਝੱਲਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਇਹ ਵੀ ਦੁੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਜੋ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਵੀ ਰਾਖੇ ਸਨ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਅੱਜ ਮੁਲਕਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮਾਂ ਲਈ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੇ ਲਈ ਇਨਸਾਫ਼ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਕਹਿ ਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬੰਦੂਕਧਾਰੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਕਾਬੁਲ, ਕਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੇ ਕਦੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਸਿੱਖ ਸਰਦਾਰ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਕਹਿ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ। ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ ਮੰਗਣ ਵਾਲੀ ਕੌਮ ਵੀ ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗੀ ਕਿ ਸਾਡਾ ਕੌਣ ਹੈ? ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਹਾਂ ਪਰ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ! ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਬਹੁਮਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਫਿਰਕੂ ਦਰਾਰਾਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ? – ਨਿਮਰਤ ਕੌਰ ਅੰਤ-ਦਾ