<div id="content-body-70779336" class="articlebodycontent col-xl-9 col-lg-12 col-md-12 col-sm-12 col-12">
<div class="schemaDiv" id="schemaDiv" itemprop="articleBody">
<p>à¨à©±à¨ ਦà©à¨¸à¨¼ ਦ੠à¨à¨²à¨ªà¨¨à¨¾ à¨à¨°à© à¨à© ਪà©à¨°à© ਦà©à¨¸à¨¼ ਵਿੱਠਤà©à¨à¨¼à© ਨਾਲ ਬà©à¨¨à¨¿à¨à¨¦à© ਢਾà¨à¨à¨¾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹ੠ਠਤ੠ਨà¨à¨¼à¨¦à©à¨à©-ਯà©à¨¨à©à¨µà¨°à¨¸à¨² à¨à¨µà¨°à©à¨ ਪà©à¨°à¨¾à¨ªà¨¤ à¨à¨° ਰਿਹਾ ਹà©à¥¤ ਨੰਬਰ ਪà©à¨°à¨à¨¾à¨µà¨¸à¨¼à¨¾à¨²à© à¨à¨¾à¨ªà¨¦à© ਹਨ ਠਤ੠à¨à¨°à¨¾à¨¦à¨¾ ਸਪੱਸ਼ਠਹà©à¥¤ ਪਰ ਠਸਲ ਸਫਲਤਾ à¨à©°à¨¸à¨à¨¾à¨²à©à¨¸à¨¼à¨¨ ਤà©à¨ ਬਾਠਦ ਸ਼à©à¨°à© ਹà©à©°à¨¦à© ਹ੠&#8211; à¨à¨¦à©à¨ ਸਿਸà¨à¨® ਨà©à©° ਲà¨à¨¾à¨¤à¨¾à¨° ਵਰਤਿਠà¨à¨¾à¨à¨¦à¨¾ ਹ੠ਠਤ੠à¨à©à¨µà¨¨ ਵਿੱਠਮਹੱਤਵਪà©à¨°à¨¨ ਸà©à¨§à¨¾à¨° ਹà©à©°à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤</p>
<p>ਵਿਦਿਠਠਤà¨à¨¨à¨¾à¨²à©à¨à© ਦ੠ਨਾਲ à¨à¨¾à¨°à¨¤ ਦ੠ਯਾਤਰਾ ਵ੠ਤਬਦà©à¨²à© ਦ੠à¨à¨¸à© ਪਲ &#8216;ਤ੠ਹà©à¥¤</p>
<p>ਦ੠ਦਹਾà¨à¨¿à¨à¨ ਤà©à¨ ਵੱਧ ਸਮà©à¨ ਤà©à¨, ਦà©à¨¸à¨¼ ਦ੠ਸà¨à©à¨² ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਨà©à¨¤à© ਨ੠ਸà©à¨à¨¨à¨¾ ਠਤ੠ਸੰà¨à¨¾à¨° ਤà¨à¨¨à¨¾à¨²à©à¨à© (ICT) ਨà©à©° à¨à¨à©à¨à¨à©, ਪਹà©à©°à¨ ਠਤ੠à¨à¨§à©à¨¨à¨¿à¨à©à¨à¨°à¨¨ ਲਠà¨à©±à¨ ਮਹੱਤਵਪà©à¨°à¨¨ ਲà©à¨µà¨° ਮੰਨਿਠਹà©à¥¤ à¨à¨¸ ਪਹà©à©°à¨ ਨ੠ਸੰਪà©à¨°à¨¨ ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਵਿੱਠà¨à¨¸à¨¦à¨¾ ਸਠਤà©à¨ ਵੱਧ ਢਾà¨à¨à¨¾à¨à¨¤ ਪà©à¨°à¨à¨à¨¾à¨µà¨¾ ਪਾà¨à¨, à¨à© à¨à¨¿ 2018 ਵਿੱਠਪà©à¨°à©-ਪà©à¨°à¨¾à¨à¨®à¨°à© ਤà©à¨ ਸà©à¨¨à©à¨ ਰ ਸà©à¨à©°à¨¡à¨°à© ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਤੱਠਫà©à¨²à© à¨à©±à¨ à¨à¨à©à¨à©à¨°à¨¿à¨¤ ਪà©à¨°à©à¨à¨°à¨¾à¨® ਵà¨à©à¨ ਸ਼à©à¨°à© à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¿à¨ ਸà©à¥¤ à¨à¨¸à¨¦à© à¨à¨à¨¸à©à¨à© ਠਤ੠ਡਿà¨à©à¨à¨² ਪਹਿਲà¨à¨¦à¨®à©à¨à¨ ਦ੠ਹਿੱਸ੠ਦ੠ਤਹਿਤ, ਸਰà¨à¨¾à¨° ਨ੠ਸà¨à©à¨²à¨¾à¨ ਵਿੱਠਡਿà¨à©à¨à¨² ਬà©à¨¨à¨¿à¨à¨¦à© ਢਾà¨à¨à© ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ à¨à¨°à¨¨ ਲਠà¨à©±à¨ ਨਿਰੰਤਰ ਠਤ੠à¨à¨¾à¨£à¨¬à©à©±à¨ à¨à© ਯਤਨ à¨à©à¨¤à© ਹਨ।</p>
<p>ਨਤà©à¨à© ਮਹੱਤਵਪà©à¨°à¨¨ ਹਨ। UDISE+ 2024-25 ਦ੠ਠਨà©à¨¸à¨¾à¨°, à¨à©°à¨ªà¨¿à¨à¨à¨°à¨¾à¨ ਵਾਲ੠ਸà¨à©à¨²à¨¾à¨ ਦ੠ਹਿੱਸà©à¨¦à¨¾à¨°à© 2019-20 ਵਿੱਠ38.5% ਤà©à¨ ਵਧ à¨à© 2024-25 ਵਿੱਠ64.7% ਹ੠à¨à¨, à¨à¨¦à©à¨ à¨à¨¿ à¨à¨¸à© ਸਮà©à¨ ਵਿੱਠà¨à©°à¨à¨°à¨¨à©à¨ à¨à¨¨à©à¨à¨à©à¨µà¨¿à¨à© 22.3% ਤà©à¨ ਤà©à¨à¨¼à© ਨਾਲ ਵਧ à¨à© 63.5% ਹ੠à¨à¨à¥¤ à¨à©à©±à¨² ਮਿਲਾ à¨à©, ਦà©à¨¸à¨¼ à¨à¨° ਵਿੱਠ1,77,000 ਤà©à¨ ਵੱਧ à¨à¨à¨¸à©à¨à© ਲà©à¨¬à¨¾à¨ ਠਤ੠1,76,000 ਸਮਾਰਠà¨à¨²à¨¾à¨¸à¨°à©à¨®à¨¾à¨ ਨà©à©° ਮਨà¨à¨¼à©à¨°à© ਦਿੱਤ੠à¨à¨ ਹà©à¥¤ à¨à¨¾à¨°à¨¤ à¨à¨¿à©°à¨¨à© ਵਿਸ਼ਾਲ ਠਤ੠ਵਿà¨à¨¿à©°à¨¨ ਪà©à¨°à¨£à¨¾à¨²à© ਵਿੱà¨, ਠà¨à¨¿à¨¹à¨¾ ਵਿਸਤਾਰ à¨à©±à¨ ਵਧਿਠਹà©à¨à¨ ਸà©à¨§à¨¾à¨° ਨਹà©à¨ ਹà©à¥¤ à¨à¨¹ ਢਾà¨à¨à¨¾à¨à¨¤ ਤਬਦà©à¨²à© ਹà©à¥¤</p>
<h4 class="sub_head">à¨à¨®à¨¾à¨°à¨¤ ਪà©à©°à¨ ਪਹà©à©°à¨</h4>
<p>ਨਿਵà©à¨¸à¨¼ ਦਾ à¨à¨¹ ਪà©à¨®à¨¾à¨¨à¨¾ à¨à©±à¨ ਸਪੱਸ਼ਠਨà©à¨¤à©à¨à¨¤ ਤਰà¨à©à¨¹ ਨà©à©° ਦਰਸਾà¨à¨à¨¦à¨¾ ਹà©: ਡਿà¨à©à¨à¨² ਪਾà©à¨¾ ਨà©à©° ਪà©à¨°à¨¾ à¨à¨°à¨¨à¨¾ ਠਤ੠à¨à¨¹ ਯà¨à©à¨¨à© ਬਣਾà¨à¨£à¨¾ à¨à¨¿ ਪਬਲਿਠਸà¨à©à¨²à¨¾à¨ ਦ੠ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਨà©à©° ਵਿਸ਼ਵ à¨à¨°à¨¥à¨¿à¨à¨¤à¨¾ ਨà©à©° à¨à¨à¨¾à¨° ਦà©à¨£ ਵਾਲà©à¨à¨ ਤà¨à¨¨à©à¨à© ਤਬਦà©à¨²à©à¨à¨ ਤà©à¨ ਬਾਹਰ ਨਾ ਰੱà¨à¨¿à¨ à¨à¨¾à¨µà©à¥¤ ਡਿਵਾà¨à¨¸à¨¾à¨, à¨à¨¨à©à¨à¨à©à¨µà¨¿à¨à© ਠਤ੠ਡਿà¨à©à¨à¨² ਬà©à¨¨à¨¿à¨à¨¦à© ਢਾà¨à¨à© ਦ੠ਬਿਨਾà¨, ਵਿਠà¨à¨¤à©à¨à¨¤ ਸਿà¨à¨²à¨¾à¨ ਬਾਰ੠à¨à©±à¨²à¨¬à¨¾à¨¤, AI-ਸਮਰੱਥ ਹਦਾà¨à¨¤à¨¾à¨ ਠਤ੠ਡà©à¨à¨¾-ਸੰà¨à¨¾à¨²à¨¿à¨¤ ਫà©à¨¸à¨²à© ਲà©à¨£ ਦ੠à¨à©±à¨à¨¾ ਰਹà©à¨à©à¥¤ à¨à¨¸ ਠਰਥ ਵਿà¨, ਸਰà¨à¨¾à¨° ਨ੠ਸà©à¨§à¨¾à¨° ਦਾ ਸਠਤà©à¨ ਮà©à¨¸à¨¼à¨à¨² ਪà©à¨¾à¨ ਪਹਿਲਾਠਹ੠ਪà©à¨°à¨¾ à¨à¨° ਲਿਠਹà©: à¨à¨¨à¨¤à¨ ਪਹà©à©°à¨à¥¤</p>
<p>ਫਿਰ ਵ੠ਬà©à¨¨à¨¿à¨à¨¦à© ਢਾà¨à¨à© ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ à¨à©à¨¦à¨°à¨¤à© ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠ਠà¨à¨²à¨¾, ਵਧà©à¨°à© ਨਤà©à¨à© ਵਾਲਾ ਸਵਾਲ à¨à¨ ਾà¨à¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ à¨à¨¹ ਮà¨à¨¼à¨¬à©à¨¤ ​​à¨à¨¨à¨¤à¨ ਨਿਵà©à¨¸à¨¼ ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à© ਦ੠ਸਿà¨à¨²à¨¾à¨ ਵਿੱਠਮਾਪਣਯà©à¨ ਸà©à¨§à¨¾à¨°à¨¾à¨ ਵਿੱਠà¨à¨¿à¨µà©à¨ ਠਨà©à¨µà¨¾à¨¦ à¨à¨° ਸà¨à¨¦à¨¾ ਹà©?</p>
<p>à¨à¨²à©à¨¬à¨² ਠਨà©à¨à¨µ à¨à©±à¨ ਸਥਾਠਸਬਠਪà©à¨°à¨¦à¨¾à¨¨ à¨à¨°à¨¦à¨¾ ਹà©. ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਵਿੱਠà¨à©à¨à¨¨à¨¾à¨²à©à¨à© ਸਿਰਫ਼ à¨à¨¸à¨¦à© ਮà©à¨à©à¨¦à¨à© ਦ੠ਨਤà©à¨à© ਵà¨à©à¨ ਨਹà©à¨, ਸà¨à©à¨ à¨à¨¹ ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਸ਼ਾਸਤਰ ਠਤ੠à¨à¨²à¨¾à¨¸à¨°à©à¨® ਠà¨à¨¿à¨à¨¸ ਵਿੱਠà¨à¨¿à©°à¨¨à© ਡà©à©°à¨à¨¾à¨ ਨਾਲ à¨à¨à©à¨à©à¨°à¨¿à¨¤ ਹà©à¥¤ ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਵਿੱਠਤà¨à¨¨à¨¾à¨²à©à¨à© ਬਾਰ੠à¨à¨²à©à¨¬à¨² à¨à¨à©à¨à©à¨¸à¨¼à¨¨ ਮਾਨà©à¨à¨°à¨¿à©°à¨ ਰਿਪà©à¨°à¨ (2023) ਦੱਸਦ੠ਹ੠à¨à¨¿ ਹਾਰਡਵà©à¨ ਰ-ਠਧਾਰਿਤ ਦà¨à¨²à¨ ੰਦਾà¨à¨¼à© à¨à¨¦à©-à¨à¨¦à¨¾à¨à¨ ਹ੠ਨਿਰੰਤਰ ਸਿੱà¨à¨£ ਦ੠ਲਾਠਪà©à¨¦à¨¾ à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ à¨à¨¦à©à¨ ਤੱਠà¨à¨¹ ਠਧਿà¨à¨ªà¨à¨¾à¨ ਦà©à¨à¨°à¨¾ ਸਮਰਥਤ ਨਹà©à¨ ਹà©à©°à¨¦à©, ਪਾਠà¨à©à¨°à¨® ਦà©à¨à¨ à¨à¨¼à¨°à©à¨°à¨¤à¨¾à¨ ਦ੠ਠਨà©à¨¸à¨¾à¨° ਤਿà¨à¨° à¨à©à¨¤à© à¨à¨¾à¨à¨¦à© ਹਨ ਠਤ੠ਢਾà¨à¨à¨¾à¨à¨¤ ਲਾà¨à© ਪà©à¨°à¨£à¨¾à¨²à©à¨à¨ ਵਿੱਠਸ਼ਾਮਲ ਹà©à©°à¨¦à© ਹਨ। ਦà©à¨à© ਸ਼ਬਦਾਠਵਿੱà¨, ਡਿà¨à¨¼à©à¨à¨² à¨à¨¨à¨ªà©à¨à¨¸ ਨà©à©° ਠà¨à©à¨° ਵਿੱਠਸਿੱà¨à¨£ ਦ੠à¨à¨à¨à¨ªà©à©±à¨ ਦà©à¨à¨°à¨¾ ਨਿਰਣਾ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¾à¨£à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤</p>
<p>à¨à¨¾à¨°à¨¤ ਦ੠à¨à¨²à¨¾à¨¸à¨°à©à¨® à¨à¨¸ à¨à©à¨£à©à¨¤à© ਨà©à©° à¨à¨¾à¨¸ ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠à¨à¨¼à¨°à©à¨°à© ਬਣਾà¨à¨à¨¦à© ਹਨ। à¨à©±à¨à© à¨à¨²à¨¾à¨¸à¨°à©à¨® ਵਿੱਠਸਿੱà¨à¨£ ਦ੠ਪੱਧਰ ਠà¨à¨¸à¨° ਵਿà¨à¨ªà¨ ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠ਵੱà¨-ਵੱਠਹà©à©°à¨¦à© ਹਨ, ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਦ੠ਬà©à¨¨à¨¿à¨à¨¦à© ਹà©à¨¨à¨°à¨¾à¨ ਵਿੱਠà¨à¨ ਸਾਲਾਠਤੱਠਠੰਤਰ ਹà©à©°à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ ਠਧਿà¨à¨ªà¨à¨¾à¨ ਤà©à¨ à¨à¨®à©à¨¦ à¨à©à¨¤à© à¨à¨¾à¨à¨¦à© ਹ੠à¨à¨¿ à¨à¨¹ ਸà©à¨®à¨¤ ਠਧਿà¨à¨ªà¨¨ ਸਮà©à¨ ਦ੠ਠੰਦਰ à¨à¨¸ ਵਿà¨à¨¿à©°à¨¨à¨¤à¨¾ ਦਾ ਪà©à¨°à¨¬à©°à¨§à¨¨ à¨à¨°à¨¨à¨à©à¥¤ à¨à©±à¨¥à©, ਤà¨à¨¨à¨¾à¨²à©à¨à© ਵਿੱਠਨਾ ਸਿਰਫ਼ à¨à¨§à©à¨¨à¨¿à¨à©à¨à¨°à¨¨ ਦਾ à¨à©±à¨ ਸਾਧਨ ਬਣਨ ਦ੠ਸਮਰੱਥਾ ਹà©, ਸà¨à©à¨ ਵਿਦਿਠਠਸਮਾਨਤਾ ਲਿà¨à¨à¨£ ਦ੠ਵ੠ਸਮਰੱਥਾ ਹà©à¥¤</p>
<h4 class="sub_head">ਠà¨à¨²à© à¨à¨¦à¨®</h4>
<p>à¨à¨¹ ਯà¨à©à¨¨à© ਬਣਾà¨à¨£ ਲਠà¨à¨¿ ICT ਪà©à¨°à¨¤à© ਸਰà¨à¨¾à¨° ਦ੠ਵà¨à¨¨à¨¬à©±à¨§à¨¤à¨¾ à¨à¨¸à¨¦à© ਪà©à¨°à© ਵਿਦਿਠਠਲਾà¨à¨¾à¨ ਨà©à©° ਪà©à¨°à¨¾à¨ªà¨¤ à¨à¨°à¨¦à© ਹà©, ਨà©à¨¤à©à¨à¨¤ ਧਿà¨à¨¨ ਹà©à¨£ ਮਹੱਤਵਪà©à¨°à¨¨ ਸਮਰਥà¨à¨¾à¨ ਦ੠ਸਮà©à¨¹ &#8216;ਤ੠à¨à©à¨à¨¦à¨°à¨¿à¨¤ ਹà©à¨£à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤</p>
<p>ਪਹਿਲਾà¨, à¨à¨°à©à¨¦ ਫਰà©à¨®à¨µà¨°à¨ ਨà©à©° ਹਾਰਡਵà©à¨ ਰ ਵਿਸ਼à©à¨¸à¨¼à¨¤à¨¾à¨µà¨¾à¨ &#8216;ਤ੠ਸà©à¨®à¨¤ à¨à¨¼à©à¨° ਦà©à¨£ ਤà©à¨ ਲ੠à¨à© ਠà¨à¨¾à¨¦à¨®à¨¿à¨ à¨à©à¨£à¨µà©±à¨¤à¨¾ ਦ੠ਵਿà¨à¨ªà¨ ਮà©à¨²à¨¾à¨à¨à¨£ ਤੱਠਵਿà¨à¨¸à¨¿à¨¤ ਹà©à¨£à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ à¨à©à¨² à¨à¨¼à¨°à©à¨°à© ਬà©à¨¨à¨¿à¨à¨¦à© ਢਾà¨à¨à¨¾ ਹਨ, ਪਰ ਡਿà¨à©à¨à¨² ਸਮੱà¨à¨°à©, ਡਿà¨à¨¼à¨¾à¨à¨¨, ਠਤ੠à¨à¨²à¨¾à¨¸à¨°à©à¨® ਦà©à¨à¨ ਲà©à©à¨¾à¨ ਦ੠ਨਾਲ à¨à¨à¨¸à¨¾à¨°à¨¤à¨¾ ਦਾ ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਮà©à©±à¨² à¨à¨à¨°à¨à¨¾à¨° à¨à¨¹ ਨਿਰਧਾਰਤ à¨à¨°à¨¦à¨¾ ਹ੠à¨à¨¿ ਸਿੱà¨à¨£ ਵਿੱਠਸà©à¨§à¨¾à¨° ਹà©à©°à¨¦à¨¾ ਹ੠à¨à¨¾à¨ ਨਹà©à¨à¥¤ EdTechTulna ਵਰà¨à© à¨à¨à¨° ਰਹ੠ਫਰà©à¨®à¨µà¨°à¨, à¨à© ਪਹਿਲਾਠਹ੠ਹਰਿà¨à¨£à¨¾ ਠਤ੠à¨à©±à¨¤à¨° ਪà©à¨°à¨¦à©à¨¸à¨¼ ਵਰà¨à© ਰਾà¨à¨¾à¨ ਦà©à¨à¨°à¨¾ ਠਪਣਾਠà¨à¨¾ ਰਹ੠ਹਨ, à¨à¨¨à¨¤à¨ à¨à¨°à©à¨¦ ਵਿੱਠà¨à©à¨£à¨µà©±à¨¤à¨¾-ਸà©à¨à¨¿à¨¤ ਫà©à¨¸à¨²à© ਲà©à¨£ ਵੱਲ à¨à©±à¨ ਮਹੱਤਵਪà©à¨°à¨¨ ਤਬਦà©à¨²à© ਨà©à©° ਦਰਸਾà¨à¨à¨¦à© ਹਨ।</p>
<p>à¨à¨¸ ਤà©à¨ à¨à¨²à¨¾à¨µà¨¾, à¨à¨µà¨¾à¨¬à¨¦à©à¨¹à© ਨà©à©° ਯà¨à©à¨¨à© ਬਣਾà¨à¨£ ਲà¨, à¨à¨à¨¸à©à¨à© ਫੰਡਿੰਠਨà©à©° à¨à¨¨à¨ªà©à¨-ਠਧਾਰਤ à¨à©à¨°à¨¾à¨à¨à¨¾à¨ ਤà©à¨ &#8211; ਵਰਤà©à¨ ਦ੠ਪਰਵਾਹ à¨à©à¨¤à© ਬਿਨਾਠਪà©à¨°à¨¯à©à¨à¨¸à¨¼à¨¾à¨²à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਲਠà¨à©à¨à¨¤à¨¾à¨¨ &#8211; à¨à©±à¨ ਨਤà©à¨à¨¾-à¨à¨§à¨¾à¨°à¨¿à¨¤ ਮਾਡਲ ਵਿੱਠਤਬਦà©à¨² à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¾à¨£à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ à¨à©±à¨¤à¨° ਪà©à¨°à¨¦à©à¨¸à¨¼ ਵਿੱਠਠà¨à¨¿à¨²à¨¾à¨¸à¨¼à© à¨à¨¼à¨¿à¨²à©à¨¹à¨¾ ਪà©à¨°à©à¨à¨°à¨¾à¨® ਵਿੱà¨, ਨà©à¨¤à© à¨à¨¯à©à¨ ਨ੠PAL ਲà©à¨¬ ਲਠਫੰਡਿੰਠਨà©à©° ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਹਾਰਡਵà©à¨ ਰ ਡਿਲà©à¨µà¨°à© ਨਾਲ à¨à©à©à¨¿à¨, ਸà¨à©à¨ ਸਿੱà¨à¨£ ਦ੠ਨਤà©à¨à¨¿à¨à¨ ਦ੠ਪà©à¨¸à¨¼à¨à© ਵ੠à¨à©à¨¤à©à¥¤ à¨à¨¸ ਨ੠ਪà©à¨°à¨¦à¨¾à¨¤à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਲਠà¨à¨µà¨¾à¨¬à¨¦à©à¨¹à© ਬਦਲ ਦਿੱਤ੠ਠਤ੠ਠਸਲ ਨਤà©à¨à© ਯà¨à©à¨¨à© ਬਣਾà¨à¥¤ ਹà©à¨£ à¨à¨¸ ਪਹà©à©°à¨ ਨà©à©° ਵਧਾà¨à¨£ ਦਾ ਸਮਾਠਠà¨à¨¿à¨ ਹà©: ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à© ਦ੠ਤਰੱà¨à© ਲਠà¨à©à¨à¨¤à¨¾à¨¨ à¨à¨°à©, ਨਾ à¨à¨¿ ਸਿਰਫ਼ ਸਥਾਪਿਤ à¨à©à¨¤à© à¨à¨ à¨à¨ªà¨à¨°à¨£à¨¾à¨ ਲà¨à¥¤</p>
<p>ਦà©à¨à¨¾, à¨à¨¡à¨à©à¨ ਫੰਡਿੰਠਨà©à©° ਸਬà©à¨¤ ਦà©à¨à¨°à¨¾ ਸà©à¨§à¨¿à¨¤ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¾à¨£à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹà©. ਡਿà¨à©à¨à¨² ਪਹਿਲà¨à¨¦à¨®à©à¨à¨ ਨà©à©° à¨à©±à¨-ਵਾਰ à¨à¨°à©à¨¦à¨¦à¨¾à¨°à© ਵà¨à©à¨ ਮੰਨਣ ਦ੠ਬà¨à¨¾à¨, ਨà©à¨¤à©à¨à¨ ਨà©à©° ਪਾà¨à¨²à¨-à¨à¨§à¨¾à¨°à¨¿à¨¤ ਸà¨à©à¨²à¨¿à©°à¨, ਸà¨à¨¼à¨¤ ਮà©à¨²à¨¾à¨à¨à¨£, ਠਤ੠ਲà¨à¨¾à¨¤à¨¾à¨° ਫà©à¨¡à¨¬à©à¨ ਲà©à¨ªà¨¸ ਨà©à©° à¨à¨¤à¨¸à¨¼à¨¾à¨¹à¨¿à¨¤ à¨à¨°à¨¨à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ à¨à©à¨ ਸਠਤà©à¨ ਮà¨à¨¼à¨¬à©à¨¤ ​​​​ਹਾਲ ਦ੠ਸਬà©à¨¤ ਵਿਠà¨à¨¤à©à¨à¨¤ ਠਨà©à¨à©à¨²à¨¿à¨¤ ਸਿà¨à¨²à¨¾à¨ (PAL) ਹੱਲਾਠਦ੠ਵਰਤà©à¨ ਤà©à¨ à¨à¨à¨à¨¦à© ਹਨ। ਸਥਿਰ ਡਿà¨à©à¨à¨² ਪਾਠ-ਪà©à¨¸à¨¤à¨à¨¾à¨ à¨à¨¾à¨ ਰਿà¨à¨¾à¨°à¨¡ à¨à©à¨¤à© ਪਾਠਾਠਦ੠à¨à¨²à¨, PAL à¨à©±à¨ à¨à©à¨à¨¨à¨¾à¨²à©à¨à©-ਠਧਾਰਿਤ ਵਿਦਿਠਠਪਹà©à©°à¨ ਹ੠à¨à© ਵਿਠà¨à¨¤à©à¨à¨¤ ਪà©à¨°à¨¦à¨°à¨¸à¨¼à¨¨, ਲà©à©à¨¾à¨, ਠਤ੠ਤਰà¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਦ੠à¨à¨§à¨¾à¨° &#8216;ਤ੠ਸਮੱà¨à¨°à©, ਰਫ਼ਤਾਰ, ਠਤ੠ਮà©à¨¸à¨¼à¨à¨² ਨà©à©° ਵਿਵਸਥਿਤ à¨à¨°à¨à© ਹਰà©à¨ ਬੱà¨à© ਦ੠ਸਿੱà¨à¨£ ਦ੠ਪੱਧਰ ਲਠà¨à©à¨²à¨°à¨¿à©°à¨ ਹਦਾà¨à¨¤à¨¾à¨ &#8216;ਤ੠à¨à¨¼à©à¨° ਦਿੰਦ੠ਹà©à¥¤</p>
<p>à¨à¨à¨§à¨°à¨¾ ਪà©à¨°à¨¦à©à¨¸à¨¼ ਦਾ ਤà¨à¨°à¨¬à¨¾ ਦਰਸਾà¨à¨à¨¦à¨¾ ਹ੠à¨à¨¿ ਠਨà©à¨à©à¨² ਸਿà¨à¨²à¨¾à¨ ਦà¨à¨²à¨ ੰਦਾà¨à¨¼à© (PAL-ਸਮਰੱਥ à¨à¨²à¨¾à¨¸à¨°à©à¨®à¨¾à¨ ਵਿੱਠਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਨ੠2.5 à¨à©à¨£à¨¾ ਵੱਧ ਸਿੱà¨à¨£ ਦ੠ਲਾਠਦਿà¨à¨¾à¨) ਤà©à¨ ਲà¨à¨¾à¨¤à¨¾à¨° ਲਾਠਪà©à¨°à¨¾à¨ªà¨¤ à¨à©à¨¤à© à¨à¨ ਸਨ à¨à¨¦à©à¨ ਸਪਸ਼ਠਤà©à¨° &#8216;ਤ੠ਪਰਿà¨à¨¾à¨¸à¨¼à¨¿à¨¤ à¨à¨¾à¨°à¨à¨¸à¨¼à©à¨² ਪà©à¨°à©à¨à©à¨à©à¨² ਵਿੱਠਸà¨à©à¨² ਦ੠ਸਮà©à¨ ਦà©à¨°à¨¾à¨¨ ਸਮਰਪਿਤ ਵਰਤà©à¨, ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਦ੠ਪà©à¨°à¨à¨¤à© ਦ੠ਢਾà¨à¨à¨¾à¨à¨¤ ਨਿà¨à¨°à¨¾à¨¨à©, ਠਤ੠ਫà©à¨²à¨¡ à¨à©à¨®à¨¾à¨ ਤà©à¨ ਨਿਰੰਤਰ ਲਾà¨à© à¨à¨°à¨¨ ਵਿੱਠਸਹਾà¨à¨¤à¨¾ ਸ਼ਾਮਲ ਸà©à¥¤ à¨à¨¹ ਸ਼ਾਸਨ-ਠਧਾਰਿਤ ਮਾਡਲ à¨à¨¨à¨¤à¨ ਪà©à¨°à¨£à¨¾à¨²à©à¨à¨ ਦ੠ਠੰਦਰ ਪà©à¨°à¨¤à©à¨à©à¨°à¨¿à¨¤à©à¨¯à©à¨ ਠਤ੠ਮਾਪਣਯà©à¨ ਹà©à¥¤</p>
<p>ਤà©à¨à¨¾, à¨à¨¦à©à¨ à¨à¨¿ à¨à©±à¨ à¨à¨¡à¨à©à¨ à¨à¨¤à¨ªà¨¾à¨¦ ਦ੠à¨à©à¨£à¨µà©±à¨¤à¨¾ à¨à¨°à©à¨¦ ਦ੠ਪà©à¨¾à¨ &#8216;ਤ੠ਪà©à¨°à¨¾à¨ªà¨¤ à¨à©à¨¤à© à¨à¨¾ ਸà¨à¨¦à© ਹà©, à¨à¨¸à¨¦à© ਪà©à¨°à¨à¨¾à¨µà© ਲਾà¨à©à¨à¨°à¨¨ ਠਤ੠ਲà©à©à©à¨à¨¦à© ਵਰਤà©à¨ ਲਠਨà¨à¨¼à¨¦à©à¨à© ਨਿà¨à¨°à¨¾à¨¨à© ਦ੠ਲà©à© ਹà©à©°à¨¦à© ਹà©à¥¤ ਵਿਦਿਠਸਮà©à¨à¨¿à¨ à¨à©à¨à¨¦à¨°à¨¾à¨ à¨à©à¨² ਰà©à¨ ਲ-à¨à¨¾à¨à¨® ਨਿà¨à¨°à¨¾à¨¨à© à¨à©à¨à¨¦à¨°à¨¾à¨ ਵà¨à©à¨ à¨à©°à¨® à¨à¨°à¨¨ ਦ੠ਸਮਰੱਥਾ ਹ੠à¨à© ਡਿਵਾà¨à¨¸ ਦ੠ਵਰਤà©à¨ ਨà©à©° à¨à¨°à©à¨ à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ, à¨à©±à¨ ਵਰਤà©à¨ ਵਾਲ੠ਬà©à¨¨à¨¿à¨à¨¦à© ਢਾà¨à¨à© ਦ੠ਪà¨à¨¾à¨£ à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ ਠਤ੠ਸਿੱà¨à¨£ ਦ੠ਪà©à¨°à¨à¨¤à© &#8216;ਤ੠à¨à¨¾à¨°à¨µà¨¾à¨à¨¯à©à¨ ਸà©à¨ ਪà©à¨¦à¨¾ à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ। à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਦ੠à¨à©à¨®à¨¿à¨à¨¾ ਨà©à©° ਹਾà¨à¨¼à¨°à© à¨à¨°à©à¨à¨¿à©°à¨ ਤà©à¨ ਪਰ੠ਵਰਤà©à¨ ਠਤ੠ਸਿੱà¨à¨£ ਦ੠ਵਿਸ਼ਲà©à¨¸à¨¼à¨£ ਤੱਠਵਧਾà¨à¨£à¨¾ à¨à¨¹ ਯà¨à©à¨¨à© ਬਣਾà¨à¨£ ਵਿੱਠਮਦਦ à¨à¨° ਸà¨à¨¦à¨¾ ਹ੠à¨à¨¿ ICT ਨਿਵà©à¨¸à¨¼ ਪà©à¨¸à¨¿à¨µ ਸਥਾਪਨਾਵਾਠਦ੠ਬà¨à¨¾à¨ ਸਰà¨à¨°à¨® ਵਿਦਿਠਠਸੰਪੱਤ੠ਬਣ੠ਰਹਿਣ।</p>
<p>à¨à©à¨¥à¨¾, ਡਿà¨à©à¨à¨² ਸà©à¨§à¨¾à¨° ਦ੠ਠà¨à¨²à© ਪà©à¨¾à¨ ਦ੠à¨à©à¨à¨¦à¨° ਵਿੱਠਠਧਿà¨à¨ªà¨ ਦ੠ਸਮਰੱਥਾ ਹà©à¨£à© à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à© ਹà©à¥¤ ਦà©à¨à¨¸à¨¼à¨¾ ਠਤ੠ਸਮà¨à¨° ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਦ੠ਤਹਿਤ ਸਰà¨à¨¾à¨°à© ਪਹਿਲà¨à¨¦à¨®à©à¨à¨ ਨ੠ਪਹਿਲਾਠਹ੠ਵੱਡ੠ਪੱਧਰ &#8216;ਤ੠ਡਿà¨à©à¨à¨² ਸਿà¨à¨²à¨¾à¨ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ à¨à©à¨¤à¨¾ ਹà©à¥¤ ਠà¨à¨²à¨¾ à¨à¨¦à¨® à¨à©±à¨² ਰਹà©, ਠà¨à¨¿à¨à¨¸-ਠਧਾਰਿਤ ਪà©à¨¸à¨¼à©à¨µà¨° ਵਿà¨à¨¾à¨¸ ਦà©à¨à¨°à¨¾ à¨à¨¸ ਰà©à¨à©à¨µà¨¿à¨à¨ ਨà©à©° ਡà©à©°à¨à¨¾ à¨à¨°à¨¨à¨¾ ਹ੠à¨à© ਠਧਿà¨à¨ªà¨à¨¾à¨ ਨà©à©° ਰà©à¨à¨¼à¨¾à¨¨à¨¾ ਹਦਾà¨à¨¤à¨¾à¨ ਵਿੱਠਡਿà¨à©à¨à¨² à¨à©à¨²à¨¸ ਨà©à©° à¨à¨à©à¨à©à¨°à¨¿à¨¤ à¨à¨°à¨¨, ਸਿੱà¨à¨£ ਦ੠ਡà©à¨¸à¨¼à¨¬à©à¨°à¨¡à¨¾à¨ ਦ੠ਵਿà¨à¨à¨¿à¨ à¨à¨°à¨¨, ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਦ੠ਸਿੱà¨à¨£ ਦ੠ਪੱਧਰਾਠਦ੠ਪà¨à¨¾à¨£ à¨à¨°à¨¨, ਠਤ੠ਠਧਿà¨à¨ªà¨¨ ਰਣਨà©à¨¤à©à¨à¨ ਨà©à©° ਵਿਠà¨à¨¤à©à¨à¨¤ ਬਣਾà¨à¨£ ਦ੠ਯà©à¨ ਬਣਾà¨à¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ à¨à¨¦à©à¨ ਠਧਿà¨à¨ªà¨à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à©à¨à¨¨à¨¾à¨²à©à¨à© ਨà©à©° ਠਪਣਾà¨à¨£ ਵਿੱਠਹਿਦਾà¨à¨¤à© à¨à¨¾à¨à©à¨¦à¨¾à¨°à¨¾à¨ ਦ੠ਰà©à¨ª ਵਿੱਠਰੱà¨à¨¿à¨ à¨à¨¾à¨à¨¦à¨¾ ਹà©, ਤਾਠà¨à¨²à¨¾à¨¸à¨°à©à¨® à¨à¨ªà¨°à©à¨¸à¨¼à¨¨ ਮਹੱਤਵਪà©à¨°à¨¨ ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠ਵਧà©à¨°à© ਠਰਥਪà©à¨°à¨¨ ਬਣ à¨à¨¾à¨à¨¦à© ਹਨ।</p>
<p>ਠੰਤ ਵਿੱà¨, à¨à¨¾à¨°à¨¤ ਦ੠ICT ਦà©à¨°à¨¿à¨¸à¨¼à¨à©à¨à©à¨£ ਨà©à©° NEP 2020 ਦ੠ਵਿà¨à¨ªà¨ à¨à©à¨à¨¿à¨à¨ ਦ੠ਨਾਲ ਵਧà©à¨°à© ਨà¨à¨¼à¨¦à©à¨à© ਨਾਲ à¨à¨à¨¸à¨¾à¨° ਹà©à¨£à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹà©, à¨à© à¨à¨¿ ਪਾਠà¨à©à¨°à¨® ਦ੠ਤਰà¨à©à¨¹ ਠਤ੠ਪà©à¨°à¨£à¨¾à¨²à©à¨à¨¤ ਸਮਰਥਠਦà©à¨µà¨¾à¨ ਦ੠ਰà©à¨ª ਵਿੱਠਨà¨à¨²à© ਬà©à©±à¨§à© ਨà©à©° ਰੱà¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ AI-ਸਮਰੱਥ à¨à©à¨² ਲà¨à¨¾à¨¤à¨¾à¨° ਮà©à¨²à¨¾à¨à¨à¨£, ਨਿੱà¨à© ਸà©à¨§à¨¾à¨°, ਠਤ੠ਡਾà¨à¨¾-ਸà©à¨à¨¿à¨¤ ਫà©à¨¸à¨²à© ਲà©à¨£ ਵਿੱਠਮਦਦ à¨à¨° ਸà¨à¨¦à© ਹਨ, à¨à¨¾à¨¸ ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠à¨à©±à¨ ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਵਿà¨à¨¿à©°à¨¨à¨¤à¨¾ ਵਾਲ੠à¨à¨²à¨¾à¨¸à¨°à©à¨®à¨¾à¨ ਵਿੱà¨à¥¤ ਬà©à¨¨à¨¿à¨à¨¦à© ICT ਹà©à¨¨à¨°à¨¾à¨ &#8216;ਤ੠ਫà©à¨à¨¸ ਤà©à¨ AI-ਸਮਰੱਥ ਸਿੱà¨à¨£ à¨à¨à©à¨¸à¨¿à¨¸à¨à¨® ਵੱਲ ਵਧਣਾ ਮà©à¨à©à¨¦à¨¾ ਨà©à¨¤à© ਢਾà¨à¨à© ਦ੠à¨à©à¨¦à¨°à¨¤à© ਠਤ੠à¨à¨µà¨¿à©±à¨ ਲਠਤਿà¨à¨° ਵਿà¨à¨¾à¨¸ ਨà©à©° à¨à¨¿à©°à¨¨à©à¨¹à¨¿à¨¤ à¨à¨°à©à¨à¨¾à¥¤</p>
<p>à¨à¨¾à¨°à¨¤ ਨ੠ਪਹਿਲਾਠਹ੠ਵਿਸ਼ਵ ਦ੠ਸਠਤà©à¨ ਵੱਡ੠ਸà¨à©à¨² ਪà©à¨°à¨£à¨¾à¨²à©à¨à¨ ਵਿੱà¨à©à¨ à¨à©±à¨ ਨà©à©° ਡਿà¨à©à¨à¨¾à¨à¨à¨¼ à¨à¨°à¨¨ ਵਿੱਠਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਾà¨à¨¨à©à¨¤à¨¿à¨ à¨à©±à¨à¨¾ ਸ਼à¨à¨¤à©, ਪà©à¨°à¨¬à©°à¨§à¨à© ਸਮਰੱਥਾ ਠਤ੠ਵਿੱਤ੠ਪà©à¨°à¨¤à©à¨¬à©±à¨§à¨¤à¨¾ ਦਾ ਪà©à¨°à¨¦à¨°à¨¸à¨¼à¨¨ à¨à©à¨¤à¨¾ ਹà©à¥¤ ਬà©à¨¨à¨¿à¨à¨¦à© ਢਾà¨à¨à¨¾ ਮà©à¨à©à¨¦ ਹà©à¥¤ à¨à¨¨à©à¨à¨à©à¨µà¨¿à¨à© ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਹ੠ਰਿਹਾ ਹà©à¥¤ ਨਿà¨à¨°à¨¾à¨¨à© ਠਤ੠ਠਧਿà¨à¨ªà¨à¨¾à¨ ਦ੠ਸਿà¨à¨²à¨¾à¨ ਲਠਸੰਸਥਾà¨à¨¤ ਤੰਤਰ ਨà©à©° ਲà¨à¨¾à¨¤à¨¾à¨° ਮà¨à¨¼à¨¬à©à¨¤ ​​à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¾ ਰਿਹਾ ਹà©à¥¤</p>
<p>à¨à¨¸ ਲਠਠੱà¨à© ਨà©à¨¤à© ਦ੠à¨à©à¨£à©à¨¤à© ਨਿਵà©à¨¸à¨¼ &#8216;ਤ੠ਮà©à© ਵਿà¨à¨¾à¨° à¨à¨°à¨¨ ਬਾਰ੠ਨਹà©à¨ ਹà©, ਪਰ à¨à¨¸à¨¦à© ਪà©à¨°à¨à¨¾à¨µ ਨà©à©° ਵੱਧ ਤà©à¨ ਵੱਧ à¨à¨°à¨¨ ਬਾਰ੠ਹà©à¥¤ à¨à¨¾à¨°à¨¤ ਦ੠edtech ਨà©à¨¤à© ਦ੠ਠà¨à¨²à© ਪà©à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à©°à¨¸à¨à¨¾à¨² à¨à©à¨¤à© ਯੰਤਰਾਠਦ੠ਸੰà¨à¨¿à¨ ਦà©à¨à¨°à¨¾ à¨à©±à¨ ਠਤ੠à¨à¨²à¨¾à¨¸à¨°à©à¨®à¨¾à¨ ਵਿੱਠਸਿੱà¨à¨£ ਦ੠ਪà©à¨°à¨à¨¤à© ਦà©à¨à¨°à¨¾ à¨à¨¼à¨¿à¨à¨¦à¨¾ ਮਾਪਿਠà¨à¨¾à¨£à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤</p>
<p>à¨à©à¨à¨° à¨à¨°à©à¨¦ à¨à©à¨£à¨µà©±à¨¤à¨¾ &#8216;ਤ੠à¨à¨§à¨¾à¨°à¨¿à¨¤ ਹà©, ਸਬà©à¨¤à¨¾à¨ &#8216;ਠਫੰਡਿੰà¨, ਲਾà¨à© à¨à¨°à¨¨ &#8216;ਠਮà¨à¨¼à¨¬à©à¨¤ ​​ਸ਼ਾਸਨ ਠਤ੠ਠਧਿà¨à¨ªà¨à¨¾à¨ ਨà©à©° ਨਿਰੰਤਰ ਸਹਿਯà©à¨ ਦਿੱਤਾ à¨à¨¿à¨ ਹà©, ਤਾਠਦà©à¨¸à¨¼ ਡਿà¨à©à¨à¨² ਵਿਵਸਥਾ ਤà©à¨ ਸਿੱà¨à¨£ ਦ੠ਬਦਲਾਠਵੱਲ ਨਿਰਣਾà¨à¨ ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠ਠੱà¨à© ਵਧ ਸà¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ à¨à¨¾à¨°à¨¤ ਨ੠à¨à¨ªà¨£à© ਸà¨à©à¨²à¨¾à¨ ਲਠਡਿà¨à©à¨à¨² à¨à¨§à¨¾à¨° ਤਿà¨à¨° à¨à©à¨¤à¨¾ ਹà©à¥¤ ਹà©à¨£ à¨à©°à¨® à¨à¨¹ ਯà¨à©à¨¨à© ਬਣਾà¨à¨£à¨¾ ਹ੠à¨à¨¿ à¨à¨¹ ਫਾà¨à¨à¨¡à©à¨¸à¨¼à¨¨ ਹਰ ਬੱà¨à© ਦ੠ਸਿੱà¨à¨£ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਠਸਹਾà¨à¨¤à¨¾ à¨à¨°à¨¦à© ਰਹà©à¥¤</p>
<p><i>(à¨à©. ਸੰਧਿਠਰਾਣ੠à¨à©±à¨ ਸਾਬà¨à¨¾ ਨà©à¨à¨°à¨¸à¨¼à¨¾à¨¹ ਠਤ੠à¨à¨à¨§à¨°à¨¾ ਪà©à¨°à¨¦à©à¨¸à¨¼ ਸਰà¨à¨¾à¨° ਦ੠ਸà¨à©à¨² ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਦ੠ਸਾਬà¨à¨¾ à¨à¨®à¨¿à¨¸à¨¼à¨¨à¨° ਹà©à¥¤ à¨à¨¹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਠPAL ਵਰà¨à¨¸ ਵਿੱਠਸਲਾਹà¨à¨¾à¨° ਬà©à¨°à¨¡ ਵਿੱਠà¨à©°à¨® à¨à¨°à¨¦à© ਹà©à¥¤ ਹਰà©à¨¸à¨¼ ਦà©à¨°à¨¾à¨à¨¸à¨µà¨¾à¨®à© ਸà©à¨à¨à¨°à¨² ਸà¨à©à¨à¨ ਰ ਫਾà¨à¨à¨¡à©à¨¸à¨¼à¨¨ ਵਿੱਠà¨à¨¡à¨à©à¨ ਦ੠ਪà©à¨°à©à¨à©à¨à¨ ਡਾà¨à¨°à©à¨à¨à¨° ਹਨ ਠਤ੠à¨à¨¡à¨à©à¨ ਨà©à©° ਵਧਾà¨à¨£ ਵਿੱਠਫਾà¨à¨à¨¡à©à¨¸à¨¼à¨¨ ਦ੠à¨à©°à¨® ਦ੠ਠà¨à¨µà¨¾à¨ à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ।)</i></p>
<p>(ਦ ਹਿੰਦ੠ਦ੠ਹਫਤਾਵਾਰ੠ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਨਿà¨à¨à¨¼à¨²à©à¨à¨°, ਦ ਹਿੰਦ੠ਲਠਸਾà¨à¨¨ ਠੱਪ à¨à¨°à©à¥¤)</p>
</div>
<div class="articleblock-container" id="arthardpv"></div>
<div class="update-publish-time article-published-time-end"></div>
<div class="comments-shares share-page flex print-hide" data-artid="70779336" data-title="From device saturation to learning progress: Reimagining India’s edTech policy" data-url="https://www.thehindu.com/education/from-device-saturation-to-learning-progress-reimagining-indias-edtech-policy/article70779336.ece">
<div class="left">
<div class="share">
<ul class="share-list bottom" style="display: none;">
<li class="copy-link" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; copytext('https://www.thehindu.com/education/from-device-saturation-to-learning-progress-reimagining-indias-edtech-policy/article70779336.ece');" data-cf-modified-ffdef28fb8946336ccbbd8a6-="">
<p> ਲਿੰਠà¨à¨¾à¨ªà© à¨à¨°à© </p>
</li>
<li class="email">
<p> à¨à¨®à©à¨² </p>
</li>
<li class="facebook" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Feducation%2Ffrom-device-saturation-to-learning-progress-reimagining-indias-edtech-policy%2Farticle70779336.ece&;t=From%20device%20saturation%20to%20learning%20progress%3A%20Reimagining%20India%E2%80%99s%20edTech%20policy')" data-cf-modified-ffdef28fb8946336ccbbd8a6-="">
<p> ਫà©à¨¸à¨¬à©à©±à¨ </p>
</li>
<li class="twitter" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://twitter.com/intent/tweet?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Feducation%2Ffrom-device-saturation-to-learning-progress-reimagining-indias-edtech-policy%2Farticle70779336.ece&;text=From%20device%20saturation%20to%20learning%20progress%3A%20Reimagining%20India%E2%80%99s%20edTech%20policy')" data-cf-modified-ffdef28fb8946336ccbbd8a6-="">
<p> à¨à¨µà¨¿à©±à¨à¨° </p>
</li>
<li class="telegram" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://t.me/share/url?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Feducation%2Ffrom-device-saturation-to-learning-progress-reimagining-indias-edtech-policy%2Farticle70779336.ece&;text=From%20device%20saturation%20to%20learning%20progress%3A%20Reimagining%20India%E2%80%99s%20edTech%20policy')" data-cf-modified-ffdef28fb8946336ccbbd8a6-="">
<p> à¨à©à¨²à©à¨à©à¨°à¨¾à¨® </p>
</li>
<li class="in" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://www.linkedin.com/shareArticle?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Feducation%2Ffrom-device-saturation-to-learning-progress-reimagining-indias-edtech-policy%2Farticle70779336.ece&;title=From%20device%20saturation%20to%20learning%20progress%3A%20Reimagining%20India%E2%80%99s%20edTech%20policy')" data-cf-modified-ffdef28fb8946336ccbbd8a6-="">
<p> ਲਿੰà¨à¨¡à¨à¨¨ </p>
</li>
<li class="whatsapp" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://api.whatsapp.com//send?text=From%20device%20saturation%20to%20learning%20progress%3A%20Reimagining%20India%E2%80%99s%20edTech%20policy%20-%20https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Feducation%2Ffrom-device-saturation-to-learning-progress-reimagining-indias-edtech-policy%2Farticle70779336.ece')" data-cf-modified-ffdef28fb8946336ccbbd8a6-="">
<p> ਵà¨à¨¸à¨à¨ª</p>
</li>
<li class="reddit" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://reddit.com/submit?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Feducation%2Ffrom-device-saturation-to-learning-progress-reimagining-indias-edtech-policy%2Farticle70779336.ece&;title=From%20device%20saturation%20to%20learning%20progress%3A%20Reimagining%20India%E2%80%99s%20edTech%20policy')" data-cf-modified-ffdef28fb8946336ccbbd8a6-="">
<p> reddit </p>
</li>
</ul>
</div>
</div>
<div class="right">
<div class="read-later"><button class="btn read-later-btn" data-articleid="70779336" style="display:none" data-ga-labelclick="ReadLater"><span>ਬਾਠਦ ਵਿੱਠਪà©à©à¨¹à©</span></button></p>
<div class="delete-tool-tip" style="display: none;">
<p> ਸਾਰ੠ਦà©à¨à©<br />
 <span class="delete bookmarkdelete"><br />
 ਹà¨à¨¾à¨à¨£à¨¾<br />
 </span></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="spliter pt-0 mb-0 print-hide"></div>
<div class="article-ad two-side text-ad print-hide">
<div class="ad-text" id="artproduct2" style="display: none;"></div>
</div>
<p><script data-cfasync="false">var totalPcount = document.querySelectorAll(".articlebodycontent>.schemaDiv>p")
if(totalPcount.length > 1)
 insertElementEnd(totalPcount[1],createElementScript("div","","artmeterpv"))
else
 insertElementbegin(document.querySelector(".articlebodycontent .schemaDiv"),createElementScript("div","","artmeterpv"))
</script></p>
<div class="d-none d-lg-block d-xl-block"><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("large")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid01", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[1 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false"> userIdentify.then(function() if(isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid01');
 );
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("large")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_Inarticle_1x1", minHeight: '250px'));
 insertElementEnd(totalPcount[3 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/Hindu_Desktop_Inarticle_1x1, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false"> userIdentify.then(function() if(isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_Inarticle_1x1');
 );
 );</script><!-- End DFP : /22390678/Hindu_Desktop_Inarticle_1x1, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid02", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[6 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid02, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid02', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid02').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid02');
 );
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid02, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid03", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[9 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid03, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid03', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid03').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid03');
 );
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid03, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid04", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[12 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid04, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid04', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid04').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid04');
 );
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid04, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid05", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[15 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid05, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid05', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid05').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid05');
 );
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid05, publisher: The Hindu --></div>
<div class="d-block d-sm-none "><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("small")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle01", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[1 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false"> userIdentify.then(function() if(isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle01');
 );
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("small")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad ", "Mweb_AT_Bottom01", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[3 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Mweb_AT_Bottom01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false"> userIdentify.then(function() if(isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Mweb_AT_Bottom01');
 );
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Mweb_AT_Bottom01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle02", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[6 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle02, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle02', [[300,250],[336,280],[200,200],[250,250],[300,300]], 'MWeb_AT_Middle02').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle02');
 );
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle02, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle03", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[9 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle03, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle03', [[300,250],[336,280],[200,200],[250,250],[300,300]], 'MWeb_AT_Middle03').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle03');
 );
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle03, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle04", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[12 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle04, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle04', [[300,250],[336,280],[200,200],[250,250],[300,300]], 'MWeb_AT_Middle04').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle04');
 );
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle04, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle05", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[15 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle05, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle05', [[300,250],[336,280],[200,200],[250,250],[300,300]], 'MWeb_AT_Middle05').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle05');
 );
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle05, publisher: The Hindu --></div>
</div>
<p><script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script></p>

ਡਿਵਾਈਸ ਸੰਤ੍ਰਿਪਤਾ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਤੱਕ: ਭਾਰਤ ਦੀ ਐਡਟੈਕ ਨੀਤੀ ਦੀ ਮੁੜ ਕਲਪਨਾ ਕਰਨਾ

