<h2 class="sub-title">à¨à©à¨à¨¨à¨¸ ਮਾà¨à¨à¨°à©à¨¬à¨¾à¨à¨² ਬਿਮਾਰà©à¨à¨ ਵਿੱਠਵਿਲੱà¨à¨£ ਹ੠à¨à¨¿à¨à¨à¨à¨¿ à¨à¨¹ ਸੰà¨à¨¾à¨° ਦà©à¨à¨°à¨¾ ਪà©à¨°à©à¨°à¨¿à¨¤ à¨à©±à¨ ਸੰà¨à¨¾à¨°à© ਬਿਮਾਰ੠ਦ੠ਬà¨à¨¾à¨ à¨à¨à¨¸à¨ªà©à¨à¨° ਦ੠ਨਤà©à¨à© ਵà¨à©à¨ à¨à©±à¨ à¨à©à¨°-ਸੰà¨à¨¾à¨°à© ਬਿਮਾਰ੠ਵਾà¨à¨ ਵਿਵਹਾਰ à¨à¨°à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ à¨à¨¹ ਠਸਾਧਾਰਨ ਮਹਾà¨à¨®à¨¾à¨°à© ਵਿà¨à¨¿à¨à¨¨ ਦੱਸਦਾ ਹ੠à¨à¨¿ à¨à¨¾à¨¤à¨®à¨¾ ਠਸੰà¨à¨µ à¨à¨¿à¨à¨ ਹà©</h2>
<p></p>
<div id="content-body-70420914" class="articlebodycontent col-xl-9 col-lg-12 col-md-12 col-sm-12 col-12">
<div class="schemaDiv" id="schemaDiv" itemprop="articleBody">
<p>ਲà©à¨ ਪਾਸà¨à¨° ਨ੠à¨à©±à¨ ਵਾਰ à¨à¨¿à¨¹à¨¾ ਸ੠à¨à¨¿ &#8220;ਧਰਤ੠ਤà©à¨ ਲਾਠਨà©à©° à¨à¨¼à¨¤à¨® à¨à¨°à¨¨à¨¾ ਮਨà©à©±à¨ ਦ੠ਸ਼à¨à¨¤à© ਵਿੱਠਹà©&#8221;। ਫਿਰ ਵ੠à¨à©±à¨ ਸਦ੠ਤà©à¨ ਵੱਧ ਸਮà©à¨ ਬਾਠਦ, ਠਸà©à¨ ਮਨà©à©±à¨à¨¾à¨ ਵਿੱਠà¨à©à¨à¨ ਨà©à©° à¨à¨¼à¨¤à¨® à¨à©à¨¤à¨¾ ਹà©à¥¤ à¨à©±à¨¥à©à¨ ਤੱਠà¨à¨¿ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰà¨à¨ ਨ ਵ੠ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਠà¨à©à¨ ਬਿਮਾਰà©à¨à¨ à¨à¨¿à¨µà©à¨ à¨à¨¿ ਪà©à¨²à©à¨, à¨à¨¸à¨°à¨¾, ਰà©à¨¬à©à¨²à¨¾, à¨à¨¿à¨¨à© à¨à©à©à© ਦ੠ਬਿਮਾਰ੠ਠਤ੠à¨à©à¨¸ ਦ੠à¨à¨¾à¨¤à¨®à© ਲਠà¨à¨ªà¨£à©à¨à¨ à¨à©±à¨à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਨà©à©° ਸà©à¨®à¨¿à¨¤ à¨à¨°à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ à¨à¨¼à¨¿à¨à¨¦à¨¾à¨¤à¨° ਹà©à¨° ਬਿਮਾਰà©à¨à¨ à¨à¨¾à¨¤à¨®à© ਦ੠ਬà¨à¨¾à¨ à¨à¨¾à¨¤à¨®à© ਦ੠ਵਧà©à¨°à© ਸਾਵਧਾਨ à¨à©à¨à© ਨਾਲ ਪਹà©à©°à¨à©à¨à¨ à¨à¨¾à¨à¨¦à©à¨à¨ ਹਨ। ਪਾਸà¨à¨° ਦ੠à¨à¨¥à¨¨ ਨà©, ਪਿà¨à¨¾à¨à©à© ਵਿੱà¨, à¨à©à¨µ-ਵਿà¨à¨¿à¨à¨¨ ਦ੠à¨à©à©°à¨à¨²à¨¤à¨¾ ਨà©à©° à¨à©±à¨ ਸਮà¨à¨¿à¨à¥¤ à¨à¨¦à©à¨ à¨à¨¿ à¨à©à¨ ਬਿਮਾਰà©à¨à¨ ਮਨà©à©±à¨ ਦ੠à¨à¨¾à¨¬à© ਵਿੱਠਹਨ, ਬਹà©à¨¤ ਸਾਰà©à¨à¨ ਬਿਮਾਰà©à¨à¨ ਸਾਡ੠à¨à©à¨² à¨à¨¸ ਤਰà©à¨¹à¨¾à¨ ਮà©à¨à©à¨¦ ਰਹਿੰਦà©à¨à¨ ਹਨ à¨à¨¿ à¨à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਦਾ ਸਥਾਠਤà©à¨° &#8216;ਤ੠à¨à¨¤à¨® ਹà©à¨£à¨¾ ਠਸੰà¨à¨µ ਹ੠à¨à¨¾à¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤</p>
<h4 class="sub_head">à¨à¨¾à¨¤à¨®à¨¾ ਬਨਾਮ à¨à¨¾à¨¤à¨®à¨¾</h4>
<p>à¨à¨¨à¨¤à¨ ਸਿਹਤ ਵਿੱà¨, à¨à¨¾à¨¤à¨®à© ਦਾ ਮਤਲਬ à¨à©±à¨ ਬਿਮਾਰ੠ਦ੠ਸਥਾਠà¨à¨¾à¨¤à¨®à© ਨà©à©° ਦਰਸਾà¨à¨à¨¦à¨¾ ਹà©, à¨à¨¿à¨¸à¨¦à© ਨਤà©à¨à© ਵà¨à©à¨ ਦà©à¨¨à©à¨ à¨à¨° ਵਿੱਠà¨à¨¼à©à¨°à© à¨à©à¨¸ ਹà©à©°à¨¦à© ਹਨ, ਠਤ੠à¨à¨¿à¨¸à© ਹà©à¨° ਦà¨à¨² ਦ੠ਲà©à© ਨਹà©à¨ ਹà©à©°à¨¦à© ਹà©à¥¤ à¨à©±à¨ ਵਾਰ ਪà©à¨°à¨¾à¨ªà¨¤ à¨à¨°à¨¨ ਤà©à¨ ਬਾਠਦ, ਰà©à¨à©à¨¨ à¨à©à¨à¨¾à¨à¨°à¨¨ ਠਤ੠ਨਿà¨à¨°à¨¾à¨¨à© ਨà©à©° ਸà©à¨°à©±à¨à¨¿à¨ ਤ ਢੰਠਨਾਲ ਰà©à¨à¨¿à¨ à¨à¨¾ ਸà¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ à¨à©à¨à¨ à¨à©±à¨à©-à¨à©±à¨ ਮਨà©à©±à¨à© ਬਿਮਾਰ੠ਹ੠(ਠਤ੠à¨à¨¾à¨¨à¨µà¨°à¨¾à¨ ਵਿੱਠਰਿੰਡਰਪà©à¨¸à¨) à¨à¨¿à¨¸ ਨà©à©° à¨à¨¼à¨¤à¨® à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¿à¨ ਹà©à¥¤ à¨à¨¾à¨¤à¨®à© ਦਾ ਮਤਲਬ ਹ੠à¨à©±à¨ ਪਰਿà¨à¨¾à¨¸à¨¼à¨¿à¨¤ à¨à©à¨à©à¨²à¨¿à¨ à¨à©à¨¤à¨° ਵਿੱਠà¨à©±à¨ ਬਿਮਾਰ੠ਨà©à©° à¨à¨¼à©à¨°à© à¨à©à¨¸à¨¾à¨ ਤੱਠà¨à¨à¨¾à¨à¨£à¨¾, à¨à¨¾à¨ à¨à©°à¨¨à© à¨à©±à¨ ਸੰà¨à¨¿à¨ ਤੱਠà¨à¨¿ à¨à¨¹ ਹà©à¨£ à¨à¨¨à¨¤à¨ ਸਿਹਤ ਲਠà¨à©à¨ ਮਹੱਤਵਪà©à¨°à¨¨ à¨à¨¼à¨¤à¨°à¨¾ ਨਹà©à¨ ਹà©, à¨à¨¦à©à¨ à¨à¨¿ ਮà©à© ਲਾਠਨà©à©° ਰà©à¨à¨£ ਲਠਨਿਰੰਤਰ ਯਤਨ à¨à¨¼à¨°à©à¨°à© ਹਨ। à¨à©±à¨ ਦà©à¨¸à¨¼/à¨à©à¨¤à¨° à¨à©±à¨ ਬਿਮਾਰ੠ਨà©à©° à¨à¨¤à¨® à¨à¨° ਸà¨à¨¦à¨¾ ਹà©, ਪਰ ਬਿਮਾਰ੠ਠà¨à© ਵ੠à¨à¨¿à¨¤à© ਹà©à¨° ਮà©à¨à©à¨¦ ਹ੠ਸà¨à¨¦à© ਹà©à¥¤ </p>
<div class="also-read print-hide" data-ga-label="AlsoReadArticle">
<div class="element">
<div class="title">
<p>										à¨à©±à¨ ਸਮà©à¨ ਵਿੱਠà¨à©±à¨ à¨à©à¨¤à¨° ਵਿੱਠਬਿਮਾਰà©à¨à¨ ਨà©à©° à¨à¨¤à¨® à¨à¨°à¨¨à¨¾</p></div>
<div class="picture"></div>
</div>
</div>
<h4 class="sub_head">à¨à¨¾à¨¤à¨®à© ਦ੠ਮਾਪਦੰਡ</h4>
<p>à¨à¨¿à¨¸à© ਬਿਮਾਰ੠ਨà©à©° à¨à¨¼à¨¤à¨® à¨à¨°à¨¨ ਲà¨, à¨à¨¹ à¨à©à¨¤ ਵਾਲ੠ਹà©à¨£à© à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à© ਹ੠ਠਤ੠à¨à©à¨ ਸ਼ਰਤਾਠਪà©à¨°à©à¨à¨ ਹà©à¨£à©à¨à¨ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à©à¨à¨ ਹਨ। à¨à¨¾à¨°à¨ à¨à©à¨µ ਪਰਿਵਰਤਨ ਤà©à¨ ਬਿਨਾਠਸਪੱਸ਼ਠਤà©à¨° &#8216;ਤ੠ਪà¨à¨¾à¨£à¨¨ ਯà©à¨ ਠਤ੠à¨à©à¨µ-ਵਿà¨à¨¿à¨à¨¨à¨ ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠ਸਥਿਰ ਹà©à¨£à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ ਬਿਮਾਰ੠ਨà©à©° ਰà©à¨à¨£ ਦ੠ਸਮਰੱਥ à¨à©±à¨ ਪà©à¨°à¨à¨¾à¨µà© ਦà¨à¨² ਹà©à¨£à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹà©, à¨à¨¿à¨µà©à¨ à¨à¨¿ à¨à©±à¨ à¨à©à¨à¨¾ à¨à¨¾à¨ ਦਵਾà¨à¥¤ à¨à©±à¨ ਵਾਰ à¨à©à¨à¨¾à¨à¨°à¨¨ à¨à¨¾à¨ à¨à©à¨à¨¾ ਲà¨à¨µà¨¾à¨à¨£ ਤà©à¨ ਬਾਠਦ, à¨à¨®à¨¿à¨à¨¨à¨¿à¨à© à¨à¨¦à¨°à¨¸à¨¼à¨ ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠à¨à©à¨µà¨¨ à¨à¨° ਰਹਿੰਦ੠ਹà©à¥¤ ਬਿਮਾਰ੠ਦ੠à¨à¨¸à¨¾à¨¨à© ਨਾਲ à¨à¨¾à¨à¨ à¨à©à¨¤à© à¨à¨¾à¨£à© à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à© ਹ੠ਤਾਠà¨à© ਨਿà¨à¨°à¨¾à¨¨à© ਹਰ à¨à©à¨¸ ਦਾ ਪਤਾ ਲà¨à¨¾ ਸà¨à©à¥¤ ਮਹੱਤਵਪà©à¨°à¨¨ ਤà©à¨° &#8216;ਤà©, ਪà©à¨°à¨¸à¨¾à¨°à¨£ ਦ੠ਢੰਠਨà©à©° ਪà©à¨°à© ਤਰà©à¨¹à¨¾à¨ ਸਮà¨à¨¿à¨ à¨à¨¾à¨£à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹà©, ਠਤ੠à¨à©à¨µ ਮਨà©à©±à¨à¨¾à¨ ਤà©à¨ ਬਾਹਰ ਬà¨à¨£ ਦ੠ਯà©à¨ ਨਹà©à¨ ਹà©à¨£à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ </p>
<h4 class="sub_head">à¨à©à¨à¨¨à¨¸ ਨਾਲ à¨à©à©±à¨à¨²à¨¿à¨¸à¨</h4>
<p>à¨à©à¨à¨ à¨à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਸਾਰ੠ਮਾਪਦੰਡਾਠਨà©à©° ਪà©à¨°à© ਤਰà©à¨¹à¨¾à¨ ਪà©à¨°à¨¾ à¨à¨°à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ ਪਹਿਲ੠ਨà¨à¨¼à¨° ਵਿੱà¨, à¨à©à¨à¨¨à¨¸ à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਵਿੱà¨à©à¨ ਬਹà©à¨¤ ਸਾਰà©à¨à¨ ਸਮਾਨ ਸਥਿਤà©à¨à¨ ਵਿੱਠਫਿੱਠਬà©à¨ ਦਾ ਹà©à¥¤ à¨à¨¼à¨¿à©°à¨®à©à¨µà¨¾à¨° ਬà©à¨à¨à©à¨°à©à¨, <i>à¨à¨²à©à¨¸à¨à©à¨°à¨¿à¨¡à©à¨ ਮ à¨à©à¨à¨¾à¨¨à©</i>à¨à©°à¨à© ਤਰà©à¨¹à¨¾à¨ ਸਮà¨à¨¿à¨ ਠਤ੠à¨à©à¨µ-ਵਿà¨à¨¿à¨à¨¨à¨ ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠ਸਥਿਰ. à¨à©±à¨ ਬਹà©à¨¤ ਪà©à¨°à¨à¨¾à¨µà¨¸à¨¼à¨¾à¨²à© ਵà©à¨à¨¸à©à¨¨ à¨à¨ªà¨²à¨¬à¨§ ਹà©, ਠਤ੠à¨à¨®à¨¯à©à¨¨à©à¨à¨²à©à¨¬à©à¨²à¨¿à¨¨ ਦ੠ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਹਾà¨à¨ ਦà©à¨à¨à¨¾à¨² ਨਾਲ à¨à¨²à¨¾à¨ à¨à©°à¨à© ਤਰà©à¨¹à¨¾à¨ ਸਥਾਪਿਤ ਹà©à¥¤ à¨à¨¹ ਬਿਮਾਰ੠ਡਾà¨à¨à¨°à© ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠à¨à©à¨°-ਵਿਸ਼à©à¨¸à¨¼ ਹà©, ਠਤ੠à¨à¨¸à¨¦à© ਪà©à¨°à¨¸à¨¾à¨°à¨£ ਦ੠ਢੰਠਨà©à©° ਪà©à¨°à© ਤਰà©à¨¹à¨¾à¨ ਸਮà¨à¨¿à¨ ਨਹà©à¨ à¨à¨¿à¨ ਹà©à¥¤ à¨à©±à¨¥à© à¨à©à¨ ਲà©à¨à¨µà©à¨ à¨à©à¨°à©à¨ ਰ ਨਹà©à¨ ਹਨ, à¨à©à¨ ਲੱà¨à¨£à¨¾à¨ ਵਾਲਾ ਫà©à¨²à¨¾à¨ ਨਹà©à¨ ਹà©, ਠਤ੠à¨à©à¨ ਵਿਠà¨à¨¤à©-ਤà©à¨-ਵਿਠà¨à¨¤à© ਸੰà¨à¨¾à¨° ਨਹà©à¨ ਹà©à¥¤ ਹਰà©à¨ à¨à©à¨¸ à¨à©±à¨ ਸਪਸ਼ਠਤà©à¨° ਤ੠ਪਰਿà¨à¨¾à¨¸à¨¼à¨¿à¨¤ ਵਿਧ੠ਦà©à¨à¨°à¨¾ ਪà©à¨¦à¨¾ ਹà©à©°à¨¦à¨¾ ਹà©. ਵਿਰà©à¨§à¨¾à¨à¨¾à¨¸à© ਤà©à¨° &#8216;ਤà©, à¨à¨¹ à¨à¨¸ ਪà©à¨°à© ਸਮਠਦ੠à¨à¨¾à¨°à¨¨ ਹ੠à¨à¨¿ à¨à©à¨à¨¨à¨¸ à¨à¨¦à© ਵ੠à¨à¨¤à¨® ਨਹà©à¨ ਹà©à¨µà©à¨à¨¾à¥¤</p>
<p>à¨à©à¨à¨ ਦ੠à¨à¨²à¨, à¨à¨²à©à¨¸à¨à©à¨°à¨¿à¨¡à©à¨ ਮ à¨à©à¨à¨¾à¨¨à© à¨à©à¨µà¨¿à¨¤ ਰਹਿਣ ਲਠਮਨà©à©±à¨à¨¾à¨ &#8216;ਤ੠ਨਿਰà¨à¨° ਨਹà©à¨ ਹà©à¥¤ à¨à¨¹ ਮਿੱà¨à© ਠਤ੠ਧà©à© ਵਿੱਠਸà©à¨¤à©°à¨¤à¨° ਰà©à¨ª ਵਿੱਠਮà©à¨à©à¨¦ ਹà©, ਠਤ੠à¨à¨¾à¨¨à¨µà¨°à¨¾à¨ ਦà©à¨à¨ ਠੰਤà©à©à¨à¨ ਵਿੱਠਬà©à¨à¨¾à¨£à©à¨à¨ ਦ੠ਰà©à¨ª ਵਿੱਠਬਣਿਠਰਹਿੰਦਾ ਹà©, à¨à¨¿à¨¸ ਨਾਲ à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਵਿੱਠà¨à©à¨ ਬਿਮਾਰ੠ਨਹà©à¨ ਹà©à©°à¨¦à©à¥¤ à¨à¨¸ ਦ੠ਬà©à¨à¨¾à¨£à© à¨à¨¾à¨¨à¨µà¨°à¨¾à¨ ਦ੠ਮਲ ਠਤ੠ਵਾਤਾਵਰਣ ਦ੠ਪà©à¨°à¨¦à©à¨¸à¨¼à¨£ ਦà©à¨à¨°à¨¾ à¨à©à¨¦à¨°à¨¤ ਵਿੱਠਲà¨à¨¾à¨¤à¨¾à¨° à¨à¨° à¨à¨¾à¨à¨¦à© ਹਨ। à¨à¨¹ ਬà©à¨à¨¾à¨£à© ਠਸਧਾਰਨ ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠ਲà¨à¨à©à¨²à© ਹà©à©°à¨¦à© ਹਨ, ਬਹà©à¨¤ à¨à¨¼à¨¿à¨à¨¦à¨¾ ਤਾਪਮਾਨਾਠਠਤ੠à¨à¨ à©à¨° ਸਥਿਤà©à¨à¨ ਵਿੱਠਸਾਲਾਠਤà©à¨ ਬà¨à¨¦à© ਹਨ। à¨à¨¹ à¨à©±à¨à¨° ਮਨà©à©±à¨à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à©à¨à¨¾à¨à¨°à¨¨ ਨਾਲ ਨਹà©à¨ ਰà©à¨à¨¦à¨¾à¥¤ ਤà©à©à¨¨ ਲਠà¨à©à¨ ਸੰà¨à¨¾à¨° à¨à©à¨¨ ਨਹà©à¨ ਹà©, à¨à¨¿à¨à¨à¨à¨¿ ਮਨà©à©±à¨ ਬà©à¨à¨à©à¨°à©à¨ ਦਾ à¨à©à¨¦à¨°à¨¤à© à¨à©°à¨¡à¨¾à¨° ਨਹà©à¨ ਹਨ। à¨à©à¨µ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਠਹ੠ਸਮਾà¨à¨ ਹà©à¨à¨ ਹà©à¥¤</p>
<p>ਦà©à¨à¨¾ ਠਪਵਾਦ à¨à¨®à¨¿à¨à¨¨à¨¿à¨à© ਵਿੱਠਹà©à¥¤ à¨à©à¨¦à¨°à¨¤à© à¨à©à¨à¨¨à¨¸ ਦ੠ਲਾਠਸà©à¨°à©±à¨à¨¿à¨ ਪà©à¨°à¨¤à©à¨°à©à¨§à¨ ਸ਼à¨à¨¤à© ਪà©à¨¦à¨¾ ਨਹà©à¨ à¨à¨°à¨¦à©à¥¤ ਬਿਮਾਰ੠ਲਠà¨à¨¼à¨¿à©°à¨®à©à¨µà¨¾à¨° à¨à¨¼à¨¹à¨¿à¨°à©à¨²à¨¾ ਪਦਾਰਥ à¨à©°à¨¨à¨¾ ਸ਼à¨à¨¤à©à¨¸à¨¼à¨¾à¨²à© ਹ੠à¨à¨¿ à¨à¨¸ ਦ੠ਥà©à©à©à¨¹à© à¨à¨¿à¨¹à© ਮਾਤਰਾ ਵ੠à¨à©°à¨à©à¨° ਬਿਮਾਰà©à¨à¨ ਦਾ à¨à¨¾à¨°à¨¨ ਬਣ ਸà¨à¨¦à© ਹà©à¥¤ ਫਿਰ ਵà©, à¨à¨¹ à¨à©à¨°à¨¾à¨à¨¾à¨ ਸਥਾਠà¨à¨®à¨¿à¨à¨¨ ਮà©à¨®à©à¨°à© ਨà©à©° à¨à¨¤à©à¨à¨¿à¨¤ à¨à¨°à¨¨ ਲਠਨਾà¨à¨¾à¨«à¨¼à© ਹਨ। ਬà¨à© ਹà©à¨ ਲà©à¨ ਮà©à© ਲਾਠਲਠਪà©à¨°à© ਤਰà©à¨¹à¨¾à¨ à¨à¨®à¨à¨¼à©à¨° ਰਹਿੰਦ੠ਹਨ। ਵà©à¨à¨¸à©à¨¨-ਪà©à¨°à©à¨°à¨¿à¨¤ à¨à¨®à¨¿à¨à¨¨à¨¿à¨à© ਪà©à¨°à¨à¨¾à¨µà¨¸à¨¼à¨¾à¨²à© ਪਰ ਠਸਥਾਠਹà©à©°à¨¦à© ਹà©, à¨à¨¿à¨¸ à¨à¨°à¨à© à¨à©à¨µà¨¨ à¨à¨° ਬà©à¨¸à¨à¨° à¨à©à¨°à¨¾à¨à¨¾à¨ ਦ੠ਲà©à© ਹà©à©°à¨¦à© ਹà©à¥¤ </p>
<p>à¨à¨¸ ਤਰà©à¨¹à¨¾à¨, ਵਾਤਾਵਰਣ ਦ੠ਸਥਿਰਤਾ ਠਤ੠à¨à¨¿à¨à¨¾à¨ ਪà©à¨°à¨¤à©à¨°à©à¨§à© ਸ਼à¨à¨¤à© ਦ੠ਠਣਹà©à¨à¨¦ à¨à©à¨à¨¨à¨¸ ਨà©à©° ਸਥਾਠà¨à¨¾à¨¤à¨®à© ਦ੠ਦਾà¨à¨°à© ਤà©à¨ ਬਾਹਰ ਰੱà¨à¨¦à© ਹà©à¥¤</p>
<div class="also-read print-hide" data-ga-label="AlsoReadArticle">
<div class="element">
<div class="title">
<p>										à¨à¨¾à¨°à¨¤ ਨ੠à¨à¨¨à¨¤à¨ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਠਦ੠ਰà©à¨ª ਵਿੱਠà¨à©à¨°à©à¨à©à¨®à¨¾ ਨà©à©° ਸਫਲਤਾਪà©à¨°à¨µà¨ à¨à¨¤à¨® à¨à¨° ਦਿੱਤਾ ਹà©: ਸਮà¨à¨¾à¨à¨ à¨à¨¿à¨</p></div>
<div class="picture"><img src="" fifu-lazy="1" fifu-data-sizes="auto" fifu-data-srcset="https://i2.wp.com/th-i.thgim.com/public/incoming/y33ckv/article68756215.ece/alternates/SQUARE_80/02isbs_T_DAY_Trachoma.jpg?ssl=1&w=75&resize=75&ssl=1 75w, https://i2.wp.com/th-i.thgim.com/public/incoming/y33ckv/article68756215.ece/alternates/SQUARE_80/02isbs_T_DAY_Trachoma.jpg?ssl=1&w=100&resize=100&ssl=1 100w, https://i2.wp.com/th-i.thgim.com/public/incoming/y33ckv/article68756215.ece/alternates/SQUARE_80/02isbs_T_DAY_Trachoma.jpg?ssl=1&w=150&resize=150&ssl=1 150w, https://i2.wp.com/th-i.thgim.com/public/incoming/y33ckv/article68756215.ece/alternates/SQUARE_80/02isbs_T_DAY_Trachoma.jpg?ssl=1&w=240&resize=240&ssl=1 240w, https://i2.wp.com/th-i.thgim.com/public/incoming/y33ckv/article68756215.ece/alternates/SQUARE_80/02isbs_T_DAY_Trachoma.jpg?ssl=1&w=320&resize=320&ssl=1 320w, https://i2.wp.com/th-i.thgim.com/public/incoming/y33ckv/article68756215.ece/alternates/SQUARE_80/02isbs_T_DAY_Trachoma.jpg?ssl=1&w=500&resize=500&ssl=1 500w, https://i2.wp.com/th-i.thgim.com/public/incoming/y33ckv/article68756215.ece/alternates/SQUARE_80/02isbs_T_DAY_Trachoma.jpg?ssl=1&w=640&resize=640&ssl=1 640w, https://i2.wp.com/th-i.thgim.com/public/incoming/y33ckv/article68756215.ece/alternates/SQUARE_80/02isbs_T_DAY_Trachoma.jpg?ssl=1&w=800&resize=800&ssl=1 800w, https://i2.wp.com/th-i.thgim.com/public/incoming/y33ckv/article68756215.ece/alternates/SQUARE_80/02isbs_T_DAY_Trachoma.jpg?ssl=1&w=1024&resize=1024&ssl=1 1024w, https://i2.wp.com/th-i.thgim.com/public/incoming/y33ckv/article68756215.ece/alternates/SQUARE_80/02isbs_T_DAY_Trachoma.jpg?ssl=1&w=1280&resize=1280&ssl=1 1280w, https://i2.wp.com/th-i.thgim.com/public/incoming/y33ckv/article68756215.ece/alternates/SQUARE_80/02isbs_T_DAY_Trachoma.jpg?ssl=1&w=1600&resize=1600&ssl=1 1600w" fifu-data-src="https://i2.wp.com/th-i.thgim.com/public/incoming/y33ckv/article68756215.ece/alternates/SQUARE_80/02isbs_T_DAY_Trachoma.jpg?ssl=1" data-original="https://i2.wp.com/th-i.thgim.com/public/incoming/y33ckv/article68756215.ece/alternates/SQUARE_80/02isbs_T_DAY_Trachoma.jpg?ssl=1" alt="" data-device-variant="SQUARE~SQUARE~SQUARE~SQUARE" class="media-object lazy adaptive placeholder lazy" width="100%" height="100%"></div>
</div>
</div>
<h4 class="sub_head">à¨à©à¨à¨¨à¨¸ à¨à¨¿à¨µà©à¨ ਵਿà¨à¨¸à¨¿à¨¤ ਹà©à©°à¨¦à¨¾ ਹà©</h4>
<p>à¨à©à¨à¨¨à¨¸ à¨à©±à¨ ਪਰੰਪਰਾà¨à¨¤ ਹਮਲਾਵਰ ਸੰà¨à¨°à¨®à¨£ ਦ੠ਬà¨à¨¾à¨ à¨à©±à¨ à¨à¨¼à¨¹à¨¿à¨°à©à¨²à©-ਵਿà¨à©à¨²à© ਵਾਲ੠ਬਿਮਾਰ੠ਹà©à¥¤ à¨à¨¦à©à¨ ਬà©à¨à¨¾à¨£à© à¨à¨¿à¨¸à© ਦà©à¨¸à¨¼à¨¿à¨¤ ਵਸਤ੠à¨à¨¾à¨°à¨¨ ਹà©à¨ ਸੱਠਰਾਹà©à¨ à¨à¨¼à¨à¨¼à¨® ਵਿੱਠਦਾà¨à¨² ਹà©à©°à¨¦à© ਹਨ ਠਤ੠à¨à©±à¨ à¨à¨à¨¸à©à¨à¨¨-à¨à¨à¨£ ਵਾਲ੠ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ, ਤਾਠà¨à¨¹ à¨à¨à¨¦à© ਹਨ ਠਤ੠à¨à©à¨à¨¨à©à¨¸à¨ªà¨¾à¨¸à¨®à¨¿à¨¨, à¨à©±à¨ ਸ਼à¨à¨¤à©à¨¸à¨¼à¨¾à¨²à© à¨à¨¼à¨¹à¨¿à¨°à©à¨²à© ਪਦਾਰਥ ਨà©à©° à¨à©±à¨¡à¨¦à© ਹਨ। à¨à¨¹ ਸਧਾਰਣ ਨਸਾਠਦ੠ਸੰà¨à©à¨¤à¨¾à¨ ਵਿੱਠਦà¨à¨¼à¨²à¨ ੰਦਾà¨à¨¼à© à¨à¨°à¨¦à¨¾ ਹà©, à¨à¨¿à¨¸ ਨਾਲ ਮਾਸਪà©à¨¸à¨¼à©à¨à¨ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਸੰà¨à©à¨à¨¨ ਹà©à©°à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ ਡਾà¨à¨à¨°à© ਤà©à¨° &#8216;ਤà©, ਬਿਮਾਰ੠à¨à¨¬à¨¾à©à© ਠਤ੠à¨à¨°à¨¦à¨¨ ਦ੠à¨à¨ à©à¨°à¨¤à¨¾ ਨਾਲ ਸ਼à©à¨°à© ਹà©à©°à¨¦à© ਹà©, à¨à© ਦਰਦਨਾà¨, ਸਧਾਰਣ à¨à©à¨µà©±à¨²à¨¾à¨ ਤੱਠਵਧਦ੠ਹà©à¥¤ à¨à¨¾à¨¤à© ਦà©à¨à¨ ਮਾਸਪà©à¨¸à¨¼à©à¨à¨ ਦ੠ਠà¨à©à¨¾à¨ à¨à¨¾à¨°à¨¨ ਸਾਹ ਲà©à¨£ ਵਿੱਠਮà©à¨¸à¨¼à¨à¨² ਹ੠ਸà¨à¨¦à© ਹà©à¥¤ à¨à©à¨¤à¨¨à¨¾ ਨà©à©° ਸà©à¨°à©±à¨à¨¿à¨ ਤ ਰੱà¨à¨¿à¨ à¨à¨¾à¨à¨¦à¨¾ ਹà©, ਬਿਮਾਰ੠ਨà©à©° à¨à¨¾à¨¸ ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠ਦਰਦਨਾਠਬਣਾà¨à¨à¨¦à¨¾ ਹà©. à¨à¨§à©à¨¨à¨¿à¨ ਤà©à¨¬à¨° ਦà©à¨à¨à¨¾à¨² ਦ੠ਨਾਲ ਵà©, à¨à©à¨à¨¨à¨¸ ਤà©à¨ ਮà©à¨¤ ਦਰ 10% ਹà©à¥¤ à¨à¨²à¨¾à¨ ਠਤ੠à¨à©à¨à¨¾à¨à¨°à¨£ ਤà©à¨ ਬਿਨਾਠਮà©à¨¤ ਦਰ à¨à©±à¨à© ਹà©à¥¤</p>
<p>à¨à©à¨à¨¨à¨¸ ਮਾà¨à¨à¨°à©à¨¬à¨¾à¨à¨² ਬਿਮਾਰà©à¨à¨ ਵਿੱਠਵਿਲੱà¨à¨£ ਹ੠à¨à¨¿à¨à¨à¨à¨¿, ਬà©à¨à¨à©à¨°à©à¨ ਦ੠à¨à¨¾à¨°à¨¨ ਹà©à¨£ ਦ੠ਬਾਵà¨à©à¨¦, à¨à¨¹ à¨à©±à¨ ਵਿਠà¨à¨¤à© ਤà©à¨ ਦà©à¨à© ਵਿਠà¨à¨¤à© ਵਿੱਠਸੰà¨à¨¾à¨°à¨¿à¨¤ ਨਹà©à¨ ਹà©à©°à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ à¨à¨¹ ਪà©à¨°à©°à¨ªà¨°à¨¾à¨à¨¤ ਠਰਥਾਠਵਿੱਠਫà©à¨²à¨¦à¨¾ ਨਹà©à¨ ਹ੠ਠਤ੠ਪà©à¨°à¨à©à¨ª ਨਹà©à¨ ਹà©à¥¤ ਹਰà©à¨ à¨à©à¨¸ ਸà©à¨¤à©°à¨¤à¨° ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠ਵਾਪਰਦਾ ਹ੠à¨à¨¦à©à¨ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦ੠ਬà©à¨à¨¾à¨£à© à¨à¨¿à¨¸à© à¨à¨¼à¨à¨¼à¨® ਵਿੱਠਦਾà¨à¨² ਹà©à©°à¨¦à© ਹਨ। à¨à©à¨à¨¨à¨¸ à¨à©±à¨ à¨à©à¨°-ਸੰà¨à¨¾à¨°à© ਬਿਮਾਰ੠ਵਾà¨à¨ ਵਿਵਹਾਰ à¨à¨°à¨¦à¨¾ ਹ੠à¨à© ਸੰà¨à¨¾à¨° ਦà©à¨à¨°à¨¾ ਪà©à¨°à©à¨°à¨¿à¨¤ à¨à©±à¨ à¨à©à¨¤ ਵਾਲ੠ਬਿਮਾਰ੠ਦ੠ਬà¨à¨¾à¨ à¨à¨à¨¸à¨ªà©à¨à¨° ਦ੠ਨਤà©à¨à© ਵà¨à©à¨ ਹà©à©°à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ à¨à¨¹ ਠਸਾਧਾਰਨ ਮਹਾà¨à¨®à¨¾à¨°à© ਵਿà¨à¨¿à¨à¨¨ ਦੱਸਦਾ ਹ੠à¨à¨¿ à¨à¨¾à¨¤à¨®à¨¾ ਠਸੰà¨à¨µ à¨à¨¿à¨à¨ ਹà©à¥¤</p>
<h4 class="sub_head">à¨à©à¨à¨¨à¨¸ ਦਾ ਬà©à¨</h4>
<p>ਹਰ ਸਾਲ, ਦà©à¨¨à©à¨ à¨à¨° ਵਿੱਠਠੰਦਾà¨à¨¼à¨¨ 30,000 ਤà©à¨ 40,000 ਮà©à¨¤à¨¾à¨ ਹà©à©°à¨¦à©à¨à¨ ਹਨ, à¨à¨¿à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਵਿੱà¨à©à¨ à¨à¨¼à¨¿à¨à¨¦à¨¾à¨¤à¨° à¨à©±à¨ ਠਤ੠ਮੱਧ-à¨à¨®à¨¦à¨¨ ਵਾਲ੠ਦà©à¨¸à¨¼à¨¾à¨ ਵਿੱਠਹà©à©°à¨¦à©à¨à¨ ਹਨ। à¨à¨¹ ਮà©à¨¤à¨¾à¨ (ਹਾਲਾà¨à¨à¨¿ ਪਿà¨à¨²à© ਦਹਾà¨à¨¿à¨à¨ ਦ੠ਮà©à¨à¨¾à¨¬à¨²à© à¨à¨ ਰਹà©à¨à¨ ਹਨ) à¨à¨¤à¨°à© ਦ੠ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਨà©à©° à¨à¨à¨¾à¨à¨° à¨à¨°à¨¦à©à¨à¨ ਹਨ à¨à¨¿à©±à¨¥à© à¨à©à¨à¨¾à¨à¨°à¨¨ à¨à¨µà¨°à©à¨ ਠਤ੠ਸਿਹਤ ਦà©à¨à¨à¨¾à¨² ਦ੠ਪਹà©à©°à¨ ਠਸਮਾਨ ਰਹਿੰਦ੠ਹà©à¥¤ à¨à¨¾à¨°à¨¤ ਵਿੱà¨, ਬà¨à¨ªà¨¨ ਦ੠à¨à©à¨à¨¾à¨à¨°à¨¨ ਠਤ੠ਮਾਵਾਠਦ੠à¨à©à¨à¨¾à¨à¨°à¨¨ ਪà©à¨°à©à¨à¨°à¨¾à¨®à¨¾à¨ ਦ੠ਸਫਲਤਾ à¨à¨¾à¨°à¨¨ à¨à©à¨à¨¨à¨¸ ਦ੠à¨à©à¨¸à¨¾à¨ ਦ੠à¨à¨¿à¨£à¨¤à© ਵਿੱਠਤà©à¨à¨¼à© ਨਾਲ à¨à¨®à© à¨à¨ ਹà©à¥¤ ਨਵà¨à©°à¨®à© à¨à©à¨à¨¨à¨¸ ਨà©à©° 2015 ਤà©à¨ à¨à¨¤à¨® à¨à¨° ਦਿੱਤਾ à¨à¨¿à¨ ਹà©à¥¤ ਹਾਲਾà¨à¨à¨¿, ਬਾਲਠà¨à©à¨à¨¨à¨¸ à¨à¨¾à¨°à© ਰਹਿੰਦਾ ਹà©, à¨à¨¾à¨¸ à¨à¨°à¨à© ਵੱਡ੠à¨à¨®à¨° ਦ੠ਬਾਲà¨à¨¾à¨ ਵਿੱਠਠਤ੠à¨à¨¿à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਨ੠ਬà©à¨¸à¨à¨° à¨à©à¨°à¨¾à¨à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à©à©°à¨à¨¾à¨à¨ ਹà©à¥¤ </p>
<p>à¨à©à¨à¨¨à¨¸ à¨à¨¸ ਵਿੱਠਠੰਤਰ ਦਿà¨à¨¾à¨à¨à¨¦à¨¾ ਹ੠à¨à¨¿ à¨à© ਮਾਰਿਠà¨à¨¾ ਸà¨à¨¦à¨¾ ਹ੠ਠਤ੠à¨à© ਨਹà©à¨ ਮਾਰਿਠà¨à¨¾ ਸà¨à¨¦à¨¾à¥¤ ਨਵà¨à©°à¨®à© à¨à©à¨à¨¨à¨¸ ਨà©à©° ਸਵੱਠà¨à¨£à©à¨ªà© ਦ੠ਠà¨à¨¿à¨à¨¸à¨¾à¨ ਠਤ੠à¨à¨°à¨¤à¨¾à¨ ਦ੠à¨à©à¨à¨¾à¨à¨°à¨£ ਦà©à¨à¨°à¨¾ à¨à¨¤à¨® à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¾à¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ à¨à©à¨à¨¨à¨¸ ਦà©à¨à¨ à¨à¨à¨¨à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਨà©à©° ਪਰਿà¨à¨¾à¨¸à¨¼à¨¿à¨¤ ਸà©à¨à¨¿à©°à¨à¨¾à¨ ਵਿੱਠà¨à¨¼à©à¨°à© ਤੱਠà¨à¨à¨¾à¨à¨ à¨à¨¾ ਸà¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ ਵਧà©à¨°à© ਵਿà¨à¨ªà¨ ਤà©à¨° &#8216;ਤà©, à¨à¨¾à¨¤à¨®à© ਲਠà¨à©à¨µà¨¨ à¨à¨° ਨਿਰੰਤਰ à¨à©±à¨ à¨à©à¨à¨¾à¨à¨°à¨¨ à¨à¨µà¨°à©à¨, ਨਿਯਮਤ ਬà©à¨¸à¨à¨° à¨à©à¨°à¨¾à¨à¨¾à¨, ਸà©à¨°à©±à¨à¨¿à¨ ਤ à¨à¨¼à¨à¨¼à¨® ਦ੠ਦà©à¨à¨à¨¾à¨², ਠਤ੠ਮà¨à¨¼à¨¬à©à¨¤ ​​​​ਸਿਹਤ ਪà©à¨°à¨£à¨¾à¨²à©à¨à¨ ਦ੠ਲà©à© ਹà©à©°à¨¦à© ਹà©à¥¤ à¨à¨¹ à¨à¨ªà¨¾à¨ à¨à©à¨¦à¨°à¨¤ ਤà©à¨ ਬà©à¨à¨à©à¨°à©à¨ ਨà©à©° ਹà¨à¨¾à¨ ਬਿਨਾਠਬਿਮਾਰ੠ਨà©à©° ਰà©à¨à¨¦à© ਹਨ। </p>
<div class="also-read print-hide" data-ga-label="AlsoReadArticle">
<div class="element">
<div class="title">
<p>										à¨à© à¨à¨¾à¨°à¨¤ ਦ੠ਸਿਹਤ à¨à©à¨ à¨à¨¾à¨°à¨¤ ਦà©à¨à¨ ਸਿਹਤ à¨à¨¼à¨°à©à¨°à¨¤à¨¾à¨ ਦ੠ਠਨà©à¨¸à¨¾à¨° ਹà©?</p></div>
<div class="picture"><img src="" fifu-lazy="1" fifu-data-sizes="auto" fifu-data-srcset="https://i3.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/science/eigoz5/article67123159.ece/alternates/SQUARE_80/women-in-science_marlon-lara-1053837-unsplash.jpg?ssl=1&w=75&resize=75&ssl=1 75w, https://i3.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/science/eigoz5/article67123159.ece/alternates/SQUARE_80/women-in-science_marlon-lara-1053837-unsplash.jpg?ssl=1&w=100&resize=100&ssl=1 100w, https://i3.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/science/eigoz5/article67123159.ece/alternates/SQUARE_80/women-in-science_marlon-lara-1053837-unsplash.jpg?ssl=1&w=150&resize=150&ssl=1 150w, https://i3.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/science/eigoz5/article67123159.ece/alternates/SQUARE_80/women-in-science_marlon-lara-1053837-unsplash.jpg?ssl=1&w=240&resize=240&ssl=1 240w, https://i3.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/science/eigoz5/article67123159.ece/alternates/SQUARE_80/women-in-science_marlon-lara-1053837-unsplash.jpg?ssl=1&w=320&resize=320&ssl=1 320w, https://i3.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/science/eigoz5/article67123159.ece/alternates/SQUARE_80/women-in-science_marlon-lara-1053837-unsplash.jpg?ssl=1&w=500&resize=500&ssl=1 500w, https://i3.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/science/eigoz5/article67123159.ece/alternates/SQUARE_80/women-in-science_marlon-lara-1053837-unsplash.jpg?ssl=1&w=640&resize=640&ssl=1 640w, https://i3.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/science/eigoz5/article67123159.ece/alternates/SQUARE_80/women-in-science_marlon-lara-1053837-unsplash.jpg?ssl=1&w=800&resize=800&ssl=1 800w, https://i3.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/science/eigoz5/article67123159.ece/alternates/SQUARE_80/women-in-science_marlon-lara-1053837-unsplash.jpg?ssl=1&w=1024&resize=1024&ssl=1 1024w, https://i3.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/science/eigoz5/article67123159.ece/alternates/SQUARE_80/women-in-science_marlon-lara-1053837-unsplash.jpg?ssl=1&w=1280&resize=1280&ssl=1 1280w, https://i3.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/science/eigoz5/article67123159.ece/alternates/SQUARE_80/women-in-science_marlon-lara-1053837-unsplash.jpg?ssl=1&w=1600&resize=1600&ssl=1 1600w" fifu-data-src="https://i3.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/science/eigoz5/article67123159.ece/alternates/SQUARE_80/women-in-science_marlon-lara-1053837-unsplash.jpg?ssl=1" data-original="https://i3.wp.com/th-i.thgim.com/public/sci-tech/science/eigoz5/article67123159.ece/alternates/SQUARE_80/women-in-science_marlon-lara-1053837-unsplash.jpg?ssl=1" alt="" data-device-variant="SQUARE~SQUARE~SQUARE~SQUARE" class="media-object lazy adaptive placeholder lazy" width="100%" height="100%"></div>
</div>
</div>
<h4 class="sub_head">ਵਿà¨à¨¿à¨à¨¨ ਦà©à¨à¨ ਸà©à¨®à¨¾à¨µà¨¾à¨</h4>
<p>ਪਾਸà¨à¨° ਦਾ ਦà©à¨°à¨¿à¨¸à¨¼à¨à©à¨à©à¨£ ਪà©à¨°à©à¨°à¨£à¨¾à¨¦à¨¾à¨à¨ ਰਹਿੰਦਾ ਹà©, ਪਰ à¨à©à¨à¨¨à¨¸ ਸਾਨà©à©° ਯਾਦ ਦਿਵਾà¨à¨à¨¦à¨¾ ਹ੠à¨à¨¿ ਸਾਰà©à¨à¨ ਮਾà¨à¨à©à¨°à©à¨¬à¨¾à¨à¨² ਲà©à¨¾à¨à¨à¨ ਮਨà©à©±à¨à¨¤à¨¾à¨µà¨¾à¨¦à© ਸ਼ਰਤਾਠ&#8216;ਤ੠ਨਹà©à¨ ਲà©à©à¨à¨ à¨à¨¾à¨à¨¦à©à¨à¨ ਹਨ। à¨à¨¾à¨¤à¨®à© ਲਠਮਿੱà¨à© ਤà©à¨ à¨à©à¨à¨¨à¨¸ ਸਪà©à¨°à¨¸ ਨà©à©° à¨à¨¤à¨® à¨à¨°à¨¨ ਦ੠à¨à¨¼à¨°à©à¨°à¨¤ ਹà©à¨à¨à©, à¨à© à¨à¨¿ à¨à©±à¨ ਵਾਤਾਵਰਣ ਠਸੰà¨à¨µ ਹà©à¥¤ ਪà©à¨°à¨¸à¨¾à¨°à¨£, ਪà©à¨°à¨¤à©à¨°à©à¨§à¨à¨¤à¨¾, ਠਤ੠ਵਾਤਾਵਰਣ ਦ੠ਪà©à¨°à© ਸਮਠਹਮà©à¨¸à¨¼à¨¾ ਮਿà¨à¨¾à¨à¨£ ਦ੠ਠà¨à¨µà¨¾à¨ ਨਹà©à¨ à¨à¨°à¨¦à©à¥¤ à¨à¨ ਵਾਰ, à¨à¨¹ ਸà©à¨®à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਦ੠ਡà©à©°à¨à© à¨à¨¾à¨µà¨¨à¨¾ ਵੱਲ à¨à©à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ à¨à©à¨à¨¨à¨¸ ਸਿਰਫ਼ ਮਿੱà¨à©, à¨à¨¾à¨¨à¨µà¨°à¨¾à¨ à¨à¨¾à¨ ਠਨà©à¨°à©à¨¬à¨¿à¨ ਸਥਾਨਾਠਤà©à¨ ਬਿਨਾਠà¨à¨¿à¨¸à© ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਠਠਲà©à¨ª ਹ੠ਸà¨à¨¦à¨¾ ਹà©, à¨à© à¨à¨¿ ਸਾਡ੠ਸੰਸਾਰ ਤà©à¨ ਵੱà¨à¨°à¨¾ ਹà©à¥¤ à¨à¨¦à©à¨ ਤੱà¨, ਸਫਲਤਾ ਬਿਮਾਰ੠ਨà©à©° ਹà©à¨à¨¦ ਤà©à¨ à¨à¨¼à¨¤à¨® à¨à¨°à¨¨ ਵਿੱਠਨਹà©à¨ ਹà©, ਪਰ à¨à¨¹ ਯà¨à©à¨¨à© ਬਣਾà¨à¨£ ਵਿੱਠਹ੠à¨à¨¿ à¨à¨¹ ਹà©à¨£ à¨à¨¿à¨¸à© ਦ੠à¨à¨¾à¨¨ ਨਾ ਲਵà©à¥¤</p>
<p><i>(ਡਾ. ਸà©. ਠਰਵਿੰਦਾ à¨à©±à¨ ਠà¨à¨¾à¨¦à¨®à¨¿à¨ ਠਤ੠à¨à¨¨à¨¤à¨ ਸਿਹਤ ਡਾà¨à¨à¨° ਹਨ। ਪà©à¨°à¨à¨à¨¾à¨ à¨à¨ ਵਿà¨à¨¾à¨° ਨਿੱà¨à© ਹਨ। aravindaaiimsjr10@hotmail.com)</i></p>
</div>
<div class="articleblock-container" id="arthardpv"></div>
<div class="update-publish-time article-published-time-end"></div>
<div class="comments-shares share-page flex print-hide" data-artid="70420914" data-title="Why tetanus evades eradication" data-url="https://www.thehindu.com/sci-tech/health/why-tetanus-evades-eradication/article70420914.ece">
<div class="left">
<div class="share">
<ul class="share-list bottom" style="display: none;">
<li class="copy-link" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; copytext('https://www.thehindu.com/sci-tech/health/why-tetanus-evades-eradication/article70420914.ece');" data-cf-modified-6686ee87cc2d1f5b7b5fa46e-="">
<p> ਲਿੰਠà¨à¨¾à¨ªà© à¨à¨°à© </p>
</li>
<li class="email">
<p> à¨à¨®à©à¨² </p>
</li>
<li class="facebook" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Fsci-tech%2Fhealth%2Fwhy-tetanus-evades-eradication%2Farticle70420914.ece&;t=Why%20tetanus%20evades%20eradication')" data-cf-modified-6686ee87cc2d1f5b7b5fa46e-="">
<p> ਫà©à¨¸à¨¬à©à©±à¨ </p>
</li>
<li class="twitter" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://twitter.com/intent/tweet?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Fsci-tech%2Fhealth%2Fwhy-tetanus-evades-eradication%2Farticle70420914.ece&;text=Why%20tetanus%20evades%20eradication')" data-cf-modified-6686ee87cc2d1f5b7b5fa46e-="">
<p> à¨à¨µà¨¿à©±à¨à¨° </p>
</li>
<li class="telegram" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://t.me/share/url?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Fsci-tech%2Fhealth%2Fwhy-tetanus-evades-eradication%2Farticle70420914.ece&;text=Why%20tetanus%20evades%20eradication')" data-cf-modified-6686ee87cc2d1f5b7b5fa46e-="">
<p> à¨à©à¨²à©à¨à©à¨°à¨¾à¨® </p>
</li>
<li class="in" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://www.linkedin.com/shareArticle?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Fsci-tech%2Fhealth%2Fwhy-tetanus-evades-eradication%2Farticle70420914.ece&;title=Why%20tetanus%20evades%20eradication')" data-cf-modified-6686ee87cc2d1f5b7b5fa46e-="">
<p> ਲਿੰà¨à¨¡à¨à¨¨ </p>
</li>
<li class="whatsapp" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://api.whatsapp.com//send?text=Why%20tetanus%20evades%20eradication%20-%20https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Fsci-tech%2Fhealth%2Fwhy-tetanus-evades-eradication%2Farticle70420914.ece')" data-cf-modified-6686ee87cc2d1f5b7b5fa46e-="">
<p> ਵà¨à¨¸à¨à¨ª</p>
</li>
<li class="reddit" onclick="if (!window.__cfRLUnblockHandlers) return false; openShareLink('https://reddit.com/submit?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Fsci-tech%2Fhealth%2Fwhy-tetanus-evades-eradication%2Farticle70420914.ece&;title=Why%20tetanus%20evades%20eradication')" data-cf-modified-6686ee87cc2d1f5b7b5fa46e-="">
<p> reddit </p>
</li>
</ul>
</div>
</div>
<div class="right">
<div class="read-later"><button class="btn read-later-btn" data-articleid="70420914" style="display:none" data-ga-labelclick="ReadLater"><span>ਬਾਠਦ ਵਿੱਠਪà©à©à¨¹à©</span></button></p>
<div class="delete-tool-tip" style="display: none;">
<p> ਸਾਰ੠ਦà©à¨à©<br />
 <span class="delete bookmarkdelete"><br />
 ਹà¨à¨¾à¨à¨£à¨¾<br />
 </span></div>
</div>
</div>
</div>
<div class="spliter pt-0 mb-0 print-hide"></div>
<div class="article-ad two-side text-ad print-hide">
<div class="ad-text" id="artproduct2" style="display: none;"></div>
</div>
<p><script data-cfasync="false">var totalPcount = document.querySelectorAll(".articlebodycontent>.schemaDiv>p")
if(totalPcount.length > 1)
 insertElementEnd(totalPcount[1],createElementScript("div","","artmeterpv"))
else
 insertElementbegin(document.querySelector(".articlebodycontent .schemaDiv"),createElementScript("div","","artmeterpv"))
</script></p>
<div class="d-none d-lg-block d-xl-block"><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("large")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid01", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[1 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">userIdentify.then(function() 
 if(isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid01'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("large")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_Inarticle_1x1", minHeight: '250px'));
 insertElementEnd(totalPcount[3 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/Hindu_Desktop_Inarticle_1x1, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">userIdentify.then(function() 
 if(isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_Inarticle_1x1'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/Hindu_Desktop_Inarticle_1x1, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid02", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[6 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid02, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid02', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid02').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() 
 if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid02'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid02, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid03", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[9 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid03, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid03', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid03').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() 
 if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid03'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid03, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid04", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[12 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid04, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid04', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid04').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() 
 if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid04'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid04, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid05", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[15 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid05, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid05', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid05').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() 
 if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid05'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid05, publisher: The Hindu --></div>
<div class="d-block d-sm-none "><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("small")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle01", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[1 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">userIdentify.then(function() 
 if(isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle01'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("small")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad ", "Mweb_AT_Bottom01", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[3 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Mweb_AT_Bottom01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">userIdentify.then(function() 
 if(isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Mweb_AT_Bottom01'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Mweb_AT_Bottom01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle02", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[6 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle02, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle02', [[300,250],[336,280],[200,200],[250,250],[300,300]], 'MWeb_AT_Middle02').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() 
 if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle02'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle02, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle03", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[9 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle03, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle03', [[300,250],[336,280],[200,200],[250,250],[300,300]], 'MWeb_AT_Middle03').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() 
 if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle03'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle03, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle04", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[12 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle04, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle04', [[300,250],[336,280],[200,200],[250,250],[300,300]], 'MWeb_AT_Middle04').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() 
 if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle04'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle04, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle05", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[15 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle05, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle05', [[300,250],[336,280],[200,200],[250,250],[300,300]], 'MWeb_AT_Middle05').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() 
 if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle05'););
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle05, publisher: The Hindu --></div>
</div>
<p><script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script></p>

ਟੈਟਨਸ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਦੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮਾਂ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਬਚੋ?

