<div id="content-body-71182427" class="articlebodycontent col-xl-9 col-lg-12 col-md-12 col-sm-12 col-12">
<div class="schemaDiv" id="schemaDiv" itemprop="articleBody">
<p>à¨à¨¾à¨à¨à¨¼à© à¨à¨¿à¨¤à¨¾à¨¬à¨¾à¨ ਠਤ੠ਡਿà¨à©à¨à¨² ਸà¨à©à¨°à©à¨¨à¨¾à¨ ਵਿà¨à¨à¨¾à¨° ਠਦਲਾ-ਬਦਲ੠à¨à¨°à¨¦à© ਸਮà©à¨ ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à© ਵੱà¨-ਵੱਠਤਰà©à¨à¨¿à¨à¨ ਦ੠ਵਰਤà©à¨ à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ। à¨à©à¨à© ਤà©à¨ 9ਵà©à¨ à¨à¨®à¨¾à¨¤ ਦਾ ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à© à¨. ਠà¨à¨¿à¨®à¨¨à¨¿à¨ ਨ੠à¨à¨¿à¨¹à¨¾ à¨à¨¿ à¨à¨¸ ਲਠਪà©à¨°à¨¿à©°à¨ à¨à©à¨¤à© à¨à©à¨à¨¸à¨ ਦ੠ਬà¨à¨¾à¨ ਡਿà¨à©à¨à¨² ਸà¨à©à¨°à©à¨¨à¨¾à¨ &#8216;ਤ੠ਧਿà¨à¨¨ à¨à©à¨à¨¦à¨°à¨¿à¨¤ à¨à¨°à¨¨à¨¾ à¨à¨à¨¾ ਹà©à¥¤ ਪà©à¨°à¨¿à©°à¨ ਦ੠ਲਾà¨à¨¾à¨ ਨà©à©° ਪà¨à¨¾à¨£à¨¦à© ਹà©à¨, à¨à¨¸à¨¨à© à¨à¨¾à¨°à© ਸà¨à©à¨² ਬà©à¨ à¨à©à©±à¨à¨£ ਤà©à¨ ਬà¨à¨£ ਲਠà¨à¨ªà¨£à© à¨à©à¨¤à¨¿à¨ ਵਿà¨à¨¿à¨à¨¨ ਦ੠ਪਾਠ-ਪà©à¨¸à¨¤à¨ ਨà©à©° ਠਲੱà¨, à¨à©à¨à©à¨à¨ à¨à©°à¨¡à¨¾à¨ ਵਿੱਠà¨à©±à¨à¨¿à¨ ਠਤ੠ਬੰਨà©à¨¹à¨¿à¨à¥¤ &#8220;ਮà©à¨ ਤà©à¨°à©°à¨¤ ਪਹà©à©°à¨ ਲਠਡਿà¨à©à¨à¨² ਫਾà¨à¨²à¨¾à¨ ਦ੠ਵਰਤà©à¨ à¨à¨°à¨¦à¨¾ ਹਾਠਪਰ à¨à©à¨¤à¨¿à¨ à¨à¨¿à¨¤à¨¾à¨¬à¨¾à¨ ਨà©à©° ਤਰà¨à©à¨¹ ਦਿੰਦਾ ਹਾਠà¨à¨¿à¨à¨à¨à¨¿ à¨à¨¹ ਮà©à¨¨à©à©° à¨à¨¸à¨¾à¨¨à© ਨਾਲ ਯਾਦ ਰੱà¨à¨£ ਠਤ੠ਨà©à¨ ਬਣਾà¨à¨£ ਵਿੱਠਮਦਦ à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ,&#8221; à¨à¨¹ à¨à¨¹à¨¿à©°à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤</p>
<p><i>(ਦ ਹਿੰਦ੠ਦ੠ਹਫਤਾਵਾਰ੠ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਨਿà¨à¨à¨¼à¨²à©à¨à¨°, ਦ ਹਿੰਦ੠ਲਠਸਾà¨à¨¨ ਠੱਪ à¨à¨°à©à¥¤)</i></p>
<p>ਵਿਸ਼ਾà¨à¨¾à¨ªà¨à¨¨à¨® ਦ੠9ਵà©à¨ à¨à¨®à¨¾à¨¤ ਦ੠ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à¨£ à¨à©°à¨à¨¾ à¨à©à¨²à¨¾à¨ªà©à©à© à¨à¨ªà¨£à©à¨à¨ ਪà©à¨°à©à¨à¨¿à¨à¨µà¨¾à¨ ਦਾ ਠਧਿà¨à¨¨ à¨à¨°à¨¨ ਲਠà¨à¨ªà©à¨à¨ à¨à¨¿à¨¤à¨¾à¨¬à¨¾à¨ ਦ੠ਵਰਤà©à¨ à¨à¨°à¨¦à© ਹà©à¥¤ à¨à¨ªà¨£à© ਪਿà¨à¨²à© ਠਨà©à¨à¨µ ਤà©à¨, à¨à¨¸à¨¨à© ਸਿੱà¨à¨¿à¨ à¨à¨¿ ਡਿà¨à©à¨à¨² ਫਾà¨à¨²à¨¾à¨ ਰà©à¨à¨¼à¨¾à¨¨à¨¾ ਪà©à©à¨¹à¨¨ ਲਠਢà©à¨à¨µà©à¨à¨ ਸਨ, ਪਰ à¨à¨¦à©à¨ à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à©à¨¸à¨à¨¾à¨ ਲਠਸਮà©à¨à¨¿à¨ ਦ੠ਲà©à© ਹà©à©°à¨¦à© ਸ੠ਤਾਠà¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਨà©à©° ਵਰਤਣਾ ਬਹà©à¨¤ ਮà©à¨¸à¨¼à¨à¨² ਸà©à¥¤</p>
<p>à¨à¨¸ ਦ੠à¨à¨²à¨ ਹà©à¨¦à¨°à¨¾à¨¬à¨¾à¨¦ ਦ੠ਨà©à¨µà©à¨ à¨à¨®à¨¾à¨¤ ਦ੠ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à¨£ à¨à©à©±à¨à© ਨà©à¨°à¨¬à¨¾à¨¸à¨¼à¨¾ ਨ੠à¨à¨¾à¨à¨à¨¼à© à¨à¨¿à¨¤à¨¾à¨¬à¨¾à¨ ਦ੠ਵਰਤà©à¨ ਪà©à¨°à© ਤਰà©à¨¹à¨¾à¨ ਬੰਦ à¨à¨° ਦਿੱਤà©à¥¤ à¨à¨¹ ਡਿà¨à©à¨à¨² à¨à¨¿à¨¤à¨¾à¨¬à¨¾à¨ ਦ੠ਵਰਤà©à¨ à¨à¨°à¨¦à¨¾ ਹ੠à¨à¨¿à¨à¨à¨à¨¿ à¨à¨¸à¨¨à©à©° ਸà¨à©à¨°à©à¨¨ &#8216;ਤ੠ਨà©à¨à¨¸ ਨà©à©° ਹਾà¨à¨²à¨¾à¨à¨ à¨à¨°à¨¨à¨¾ ਠਤ੠ਲਿà¨à¨£à¨¾ à¨à¨¸à¨¾à¨¨ ਲੱà¨à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ à¨à¨¹ à¨à¨¿à¨¸à© ਪਾਠਪà©à¨¸à¨¤à¨ ਨà©à©° ਸ਼à©à¨°à© ਤà©à¨ ਠੰਤ ਤੱਠਪà©à©à¨¹à¨¨ ਦ੠ਬà¨à¨¾à¨ ਸਿਰਫ਼ ਲà©à©à©à¨à¨¦à© ਵਿਸ਼ਿà¨à¨ ਨà©à©° ਹ੠ਪà©à©à¨¹à¨¨à¨¾ ਪਸੰਦ à¨à¨°à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤ ਹਾਲਾà¨à¨à¨¿, à¨à¨¸à¨¨à© ਠੱà¨à© à¨à¨¿à¨¹à¨¾ à¨à¨¿ ਡਿà¨à©à¨à¨² ਡਿਵਾà¨à¨¸à¨¾à¨ &#8216;ਤ੠ਠਧਿà¨à¨¨ à¨à¨°à¨¨ ਲਠਧਿà¨à¨¨ à¨à¨à¨à¨£ ਤà©à¨ ਬà¨à¨£ ਲਠਸà¨à¨¤ ਸਵà©-ਠਨà©à¨¸à¨¼à¨¾à¨¸à¨¨ ਦ੠ਲà©à© ਹà©à©°à¨¦à© ਹà©à¥¤</p>
<h4 class="sub_head">ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਦà©à¨à¨ ਠਧਿà¨à¨¨ ਦà©à¨à¨ à¨à¨¦à¨¤à¨¾à¨ &#8216;ਤ੠ਸਰਵà©à¨à¨£</h4>
<p>à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ à¨à¨¦à¨¤à¨¾à¨ ਨà©à©° ਬਿਹਤਰ ਤਰà©à¨à© ਨਾਲ ਸਮà¨à¨£ ਲਠ&#8211; à¨à¨à¨à¨à¨à© ਬੰਬ੠ਦ੠ਸà©à¨à¨à¨° ਫਾਰ à¨à¨à©à¨à©à¨¸à¨¼à¨¨à¨² à¨à©à¨à¨¨à¨¾à¨²à©à¨à© ਦ੠à¨à©à¨à¨à¨°à¨¤à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਨ੠ਸ਼ਹਿਰ੠à¨à¨¾à¨°à¨¤à© ਸà¨à©à¨²à¨¾à¨ ਵਿੱਠà¨à©à¨¦à¨¾à¨ ਤà©à¨ ਠਠਾਰਾਠਸਾਲ ਦ੠à¨à¨®à¨° ਦ੠45 ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਦਾ ਮà©à¨¢à¨²à¨¾ ਸਰਵà©à¨à¨£ à¨à©à¨¤à¨¾à¥¤ ਰਿਪà©à¨°à¨ – “ਠੰਡਰਸà¨à©à¨à¨¡à¨¿à©°à¨ ਸà¨à©à¨¡à©à¨à¨à¨¸ à¨à¨à¨à¨¿à¨µ ਲਰਨਿੰਠà¨à¨¨ ਫਿà¨à©à¨à¨² ਲਰਨਿੰਠà¨à¨¨à¨µà¨¾à¨à¨°à¨®à©à¨à¨à¨¸: ਠਸà¨à©±à¨¡à© à¨à¨«à¨¼ ਸਮਾਰà¨à¨«à¨¼à©à¨¨-ਬà©à¨¸à¨¡ à¨à©à¨à¨¸à¨à¨¬à©à©±à¨ à¨à©°à¨ªà©à¨¨à©à¨ ਨà¨à¨¼ à¨à¨¨ à¨à©°à¨¡à©à¨ ਨ à¨à¨²à¨¾à¨¸à¨°à©à¨®à¨à¨¼” – à¨à©à¨à¨à¨°à¨¤à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਪà©à¨°à©à¨«à¨¼à©à¨¸à¨° ਸਿà¨à¨®à©°à¨¤à¨ ਦਾਸ ਠਤ੠ਪà©à¨°à©à¨«à¨¼à©à¨¸à¨° ਸੰਨ੠ਪà©à¨°à¨à¨¾à¨¸à¨¼ ਪà©à¨°à¨à¨¾à¨ªà¨¤à© ਦà©à¨à¨°à¨¾ ਠà¨à¨µà¨¾à¨ à¨à©à¨¤à© à¨à¨ ਹà©à¥¤</p>
<p>ਸਰਵà©à¨à¨£ ਤà©à¨ ਪਤਾ ਲੱà¨à¨¾ ਹ੠à¨à¨¿ à¨à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਵਿੱà¨à©à¨ 71 ਫà©à¨¸à¨¦à© ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à© à¨à¨à©±à¨²à© ਪà©à©à¨¹à¨¨à¨¾ ਪਸੰਦ à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ। ਠੰà¨à©à¨¿à¨à¨ ਤà©à¨ à¨à¨¹ ਵ੠ਸਾਹਮਣ੠à¨à¨à¨ ਹ੠à¨à¨¿ ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à© à¨à¨ªà¨£à©à¨à¨ ਲà©à©à©à¨à¨¦à©à¨à¨ ਸà¨à©à¨²à© ਪਾਠ-ਪà©à¨¸à¨¤à¨à¨¾à¨ ਦ੠ਵਰਤà©à¨ à¨à¨°à¨¨ ਨਾਲà©à¨ ਬਾਹਰ੠ਡਿà¨à©à¨à¨² ਸਰà©à¨¤à¨¾à¨ ਨà©à©° ਦà©à¨à¨£ ਵਿੱਠà¨à¨¼à¨¿à¨à¨¦à¨¾ ਸਮਾਠਬਿਤਾà¨à¨à¨¦à© ਹਨ। ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à© ਠà¨à¨¸à¨° à¨à¨ªà¨£à© ਸà¨à©à¨² ਦ੠à¨à©°à¨® ਨà©à©° ਸਮà¨à¨£ ਲਠà¨à¨¨à¨²à¨¾à¨à¨¨ ਵà©à¨¡à©à¨, ਵਿਦਿਠਠਵà©à©±à¨¬à¨¸à¨¾à¨à¨à¨¾à¨, ਠਤ੠ਨà¨à¨²à© ਬà©à©±à¨§à© ਵਾਲ੠à¨à©à¨² ਦ੠ਵਰਤà©à¨ à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ। à¨à¨¦à©à¨ à¨à¨¹ à¨à¨¿à¨¸à© ਸ਼ੱਠਨà©à©° ਹੱਲ ਨਹà©à¨ à¨à¨° ਸà¨à¨¦à©, à¨à¨¦à©à¨ à¨à¨¹ à¨à©à¨ ਵੱà¨à¨°à© ਵਿà¨à¨à¨¿à¨ à¨à¨¾à¨¹à©à©°à¨¦à© ਹਨ, à¨à¨¾à¨ à¨à¨¦à©à¨ à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਦ੠ਪਾਠਪà©à¨¸à¨¤à¨ à¨à¨£à¨¿à¨¤ à¨à¨¾à¨ ਵਿà¨à¨¿à¨à¨¨ ਦ੠ਸਮੱਸਿਠਵਿੱਠà¨à¨¦à¨® à¨à©±à¨¡à¨¦à© ਹà©, ਤਾਠà¨à¨¹ à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਡਿà¨à©à¨à¨² ਸਾਧਨਾਠਵੱਲ ਮà©à©à¨¦à© ਹਨ।</p>
<h4 class="sub_head">à¨à¨à©à¨à©à¨¸à¨¼à¨¨ ਸà¨à©±à¨¡à©à¨à¨¼ ਵਿੱਠਫਰੰà¨à©à¨ ਰà¨à¨¼: ਫਿà¨à©à¨à¨² ਬਨਾਮ ਡਿà¨à©à¨à¨²</h4>
<p>à¨à©à¨ ਸਮà©à¨¹ ਨ੠à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਵਿਵਹਾਰਾਠ&#8216;ਤ੠ਨà©à©à¨¿à¨à¨ ਵਿà¨à¨¾à¨° à¨à¨°à¨¨ ਲਠਦ੠ਸਬੰਧਤ ਠਧਿà¨à¨¨ à¨à©à¨¤à©à¥¤ ਫਰੰà¨à©à¨ ਰà¨à¨¼ à¨à¨¨ à¨à¨à©à¨à©à¨¸à¨¼à¨¨ ਵਿੱਠਪà©à¨°à¨à¨¾à¨¸à¨¼à¨¿à¨¤ ਪਹਿਲਾ ਠਧਿà¨à¨¨, ਹਾਠਸà¨à©à¨² ਦ੠ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਦ੠ਨਾਲ ਲà©à¨ªà¨à¨¾à¨ªà¨¾à¨ &#8216;ਤ੠à¨à©±à¨ à¨à©°à¨à¨°à¨à¨à¨à¨¿à¨µ ਡਿà¨à©à¨à¨² ਪਾਠਪà©à¨¸à¨¤à¨ ਦ੠ਨਾਲ &#8211; iBioVARse ਨਾਮਠà¨à©±à¨ ਸਮਾਰà¨à¨«à¨¼à©à¨¨ ਸਾਥ੠à¨à¨ª ਨਾਲ ਵਰਤ੠à¨à¨ à¨à©±à¨ ਪà©à¨°à¨¿à©°à¨ à¨à©à¨¤à© ਪਾਠਪà©à¨¸à¨¤à¨ &#8211; à¨à©±à¨ ਫਿà¨à©à¨à¨² ਸà©à©±à¨à¨ ੱਪ ਦ੠ਤà©à¨²à¨¨à¨¾ à¨à©à¨¤à© à¨à¨ ਹà©à¥¤</p>
<p>ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਦà©à¨à¨ ਵà©à¨¡à©à¨ ਰਿà¨à¨¾à¨°à¨¡à¨¿à©°à¨à¨¾à¨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲà©à¨¸à¨¼à¨£ à¨à¨°à¨à©, à¨à©à¨à¨à¨°à¨¤à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਨ੠ਦ੠ਸਮà©à¨¹à¨¾à¨ ਦ੠ਪà©à©à¨¹à¨¨ ਦ੠ਤਰà©à¨à© ਵਿੱਠਸਪੱਸ਼ਠਠੰਤਰ ਪਾà¨à¨à¥¤ ਪà©à¨ªà¨° ਠਤ੠à¨à¨ª à¨à¨°à©à©±à¨ª ਵਿੱਠਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à© à¨à©±à¨ ਸਥਿਰ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਪà©à©à¨¹à¨¦à© ਹਨ ਠਤ੠ਨਿਯਮਿਤ ਠੰਤਰਾਲਾਠ&#8216;ਤ੠ਪੰਨ੠ਬਦਲਦ੠ਹਨ, à¨à© ਡà©à©°à¨à¨¾à¨ ਨਾਲ ਪà©à©à¨¹à¨¨ ਦਾ ਸੰà¨à©à¨¤ ਦਿੰਦ੠ਹਨ। ਲà©à¨ªà¨à¨¾à¨ª à¨à¨°à©à©±à¨ª ਦ੠ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਨ੠ਸà¨à©à¨°à©à¨²à¨¿à©°à¨ ਨà©à©° à¨à©±à¨ ਤà©à¨ à¨à©±à¨ ਰੱà¨à¨¦à© ਹà©à¨ à¨à©à¨à¨¸à¨ ਦà©à¨à¨ ਲਾà¨à¨¨à¨¾à¨ ਦ੠ਨਾਲ à¨à¨ªà¨£à© ਮਾà¨à¨¸ à¨à¨°à¨¸à¨° ਨà©à©° ਹਿਲਾ à¨à© ਡà©à©°à¨à© ਰà©à¨¡à¨¿à©°à¨ ਦਾ ਪà©à¨°à¨¦à¨°à¨¸à¨¼à¨¨ à¨à©à¨¤à¨¾à¥¤ à¨à©±à¨¥à©à¨ ਤੱਠà¨à¨¿ à¨à©à¨à¨¸à¨ &#8216;ਤ੠à¨à©±à¨ ਸਰਸਰ੠ਨà¨à¨¼à¨° ਨ੠ਦà©à¨µà¨¾à¨ ਸਮà©à¨¹à¨¾à¨ ਵਿੱਠਠੰਤਰ ਪà©à¨°à¨à¨ à¨à©à¨¤à©à¥¤ à¨à¨¾à¨à¨à¨¼ &#8216;ਤà©, ਸà¨à¨¿à¨®à¨¿à©°à¨ ਵਿੱਠਤà©à¨à¨¼à© ਨਾਲ ਪੰਨਾ ਮà©à©à¨¨ ਦ੠ਨਾਲ à¨à©à¨à© ਰà©à¨¡à¨¿à©°à¨ ਬਰਸਠਸ਼ਾਮਲ ਹà©à©°à¨¦à© ਹਨ। ਲà©à¨ªà¨à¨¾à¨ªà¨¾à¨ &#8216;ਤà©, ਸà¨à¨¿à¨®à¨¿à©°à¨ ਵਿੱਠਵੱà¨-ਵੱਠà¨à©à©±à¨²à©à¨¹à©à¨à¨ ਬà©à¨°à¨¾à¨à¨à¨¼à¨° à¨à©à¨¬à¨¾à¨ ਵਿà¨à¨à¨¾à¨° ਤà©à¨à¨¼ ਸà¨à©à¨°à©à¨²à¨¿à©°à¨ ਠਤ੠ਤà©à¨à¨¼à© ਨਾਲ à¨à©°à¨ª à¨à¨°à¨¨à¨¾ ਸ਼ਾਮਲ ਹà©à¥¤</p>
<p>à¨à¨¦à©à¨ ਨà©à¨à¨¸ ਲà©à¨£ ਦ੠à¨à©±à¨² à¨à¨à¨à¨¦à© ਹà©, ਤਾਠà¨à© ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à© à¨à¨¾à¨à¨à¨¼ &#8216;ਤ੠ਪà©à©à¨¹à¨¦à© ਹਨ à¨à¨¹ ਨਿਯਮਿਤ ਤà©à¨° &#8216;ਤ੠ਪà©à¨¨ ਠਤ੠ਹਾà¨à¨²à¨¾à¨à¨à¨° ਦ੠ਵਰਤà©à¨ à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ। à¨à© ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à© ਲà©à¨ªà¨à¨¾à¨ª ਪਾਠਪà©à¨¸à¨¤à¨ ਦ੠ਵਰਤà©à¨ à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ, à¨à¨¹ à¨à©±à¨ ਹ੠ਡਿà¨à©à¨à¨² ਨà©à¨ à¨à©à¨² ਦ੠ਵਰਤà©à¨ à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ। à¨à©à¨à¨à¨°à¨¤à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਨ੠ਸà©à¨à¨¾à¨ ਦਿੱਤਾ à¨à¨¿ ਠà¨à¨¿à¨¹à¨¾ à¨à¨¸ ਲਠਸ੠à¨à¨¿à¨à¨à¨à¨¿ ਡਿà¨à©à¨à¨² ਡਿਵਾà¨à¨¸à¨¾à¨ ਦ੠ਵਰਤà©à¨ à¨à©±à¨ à¨à©à¨¦à¨°à¨¤à© ਮਹਿਸà©à¨¸ à¨à©à¨¤à© à¨à¨ ਸ੠à¨à¨¾à¨ à¨à¨¿à¨à¨à¨à¨¿ ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ à¨à©à¨² ਸà©à¨«à¨à¨µà©à¨ ਰ ਨਾਲ ਠà¨à¨¿à¨à¨¸ ਦ੠à¨à¨¾à¨ ਸà©à¥¤</p>
<p>NASA-TLX (ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਸà©à¨à¨¿à©°à¨à¨¾à¨ ਵਿੱਠਵਰਤ੠à¨à¨ ਬà©à¨§à¨¾à¨¤à¨®à¨ ਲà©à¨¡ ਨà©à©° ਮਾਪਣ ਲਠਵਰਤਿਠà¨à¨¾à¨à¨¦à¨¾ ਹà©) à¨à©à¨¸à¨ ਸà¨à©à¨² ਦ੠ਵਰਤà©à¨ à¨à¨°à¨¦à© ਹà©à¨, à¨à©à¨à¨à¨°à¨¤à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਨ੠ਦà©à¨µà¨¾à¨ ਤਰà©à¨à¨¿à¨à¨ ਦà©à¨à¨°à¨¾ ਲà©à©à©à¨à¨¦à© ਮਾਨਸਿਠà¨à©à¨¸à¨¼à¨¿à¨¸à¨¼ ਨà©à©° ਮਾਪਿà¨à¥¤ ਲà©à¨ªà¨à¨¾à¨ª ਸਮà©à¨¹ ਨ੠à¨à©±à¨ ਮਾਨਸਿਠਮੰà¨à¨¾à¨, ਵਧà©à¨°à© ਨਿਰਾਸ਼ਾ, ਠਤ੠ਸਮà©à©±à¨à© à¨à©°à¨® ਦ੠à¨à¨¾à¨° ਦ੠ਰਿਪà©à¨°à¨ à¨à©à¨¤à©à¥¤ ਪà©à¨ªà¨° ਠਤ੠à¨à¨ª ਦ੠ਸà©à¨®à©à¨² ਦ੠ਵਰਤà©à¨ à¨à¨°à¨¨ ਵਾਲ੠ਸਮà©à¨¹ ਨ੠ਬਹà©à¨¤ à¨à©±à¨ ਮਾਨਸਿਠà¨à©°à¨® ਦਾ ਬà©à¨ ਠਨà©à¨à¨µ à¨à©à¨¤à¨¾à¥¤ à¨à©à¨à¨à¨°à¨¤à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਨ੠à¨à©à¨¹-ਮà©à¨à©à¨°à¨¿à¨à¨¸ ਨਾਮਠà¨à©à¨à¨¸à¨ ਵਿਸ਼ਲà©à¨¸à¨¼à¨£ à¨à©à¨² ਦ੠ਵਰਤà©à¨ à¨à¨°à¨à© ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਦ੠ਲਿà¨à¨¤à© à¨à¨µà¨¾à¨¬à¨¾à¨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲà©à¨¸à¨¼à¨£ ਵ੠à¨à©à¨¤à¨¾à¥¤ ਲà©à¨ªà¨à¨¾à¨ª ਸਮà©à¨¹ ਨ੠à¨à¨µà¨¾à¨¬ ਲਿà¨à© à¨à¨¿à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਵਿੱਠਵਧà©à¨°à© ਸ਼ਬਦ ਠਤ੠ਲੰਬ੠ਵਾਠਸਨ, ਪਰ à¨à¨¹ ਠà¨à¨¸à¨° à¨à¨¹à© ਸ਼ਬਦਾਠਨà©à©° ਦà©à¨¹à¨°à¨¾à¨à¨à¨¦à© ਹਨ। ਪà©à¨ªà¨° ਠਤ੠à¨à¨ª ਸਮà©à¨¹ ਨ੠à¨à©à¨à© à¨à¨µà¨¾à¨¬ ਲਿà¨à©, ਪਰ à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਨ੠ਬਹà©à¨¤ ਹ੠ਵਿà¨à¨ªà¨ à¨à¨¿à¨¸à¨® ਦ੠ਸ਼ਬਦਾਵਲ੠ਵਰਤà©à¥¤</p>
<h4 class="sub_head">ਬà©à¨§à¨¾à¨¤à¨®à¨ ਲà©à¨¡ &#8216;ਤ੠ਸਿੱà¨à¨¾</h4>
<p>ਪà©à¨°à¨®à©à©±à¨ à¨à©à¨à¨à¨°à¨¤à¨¾ ਪà©à¨°à©. ਸਿà¨à¨®à©°à¨¤à¨ ਦਾਸ ਨ੠ਦੱਸਿਠà¨à¨¿ ਫਰੰà¨à©à¨ ਰà¨à¨¼ ਠਧਿà¨à¨¨ ਨ੠ਪਾà¨à¨ à¨à¨¿ ਫਿà¨à©à¨à¨² à¨à¨¨à©à¨à¨à©à¨µà¨¿à¨à© ਦ੠ਵਰਤà©à¨ à¨à¨°à¨¨ ਵਾਲ੠ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਨ੠ਡਿà¨à©à¨à¨² ਪਾਠਪà©à¨¸à¨¤à¨ ਦ੠ਵਰਤà©à¨ à¨à¨°à¨¨ ਵਾਲ੠ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਨਾਲà©à¨ à¨à©±à¨ ਬà©à¨§à¨¾à¨¤à¨®à¨ ਲà©à¨¡, à¨à©±à¨ ਰà©à¨à©à¨µà©à¨ ਠਤ੠ਠਮà©à¨° ਲਿà¨à¨¤à© ਪà©à¨°à¨¤à©à¨à¨¿à¨°à¨¿à¨à¨µà¨¾à¨ ਦਿà¨à¨¾à¨à¨à¨, ਪਰ à¨à¨¸ ਵਿੱਠà¨à©±à¨ ਮਹੱਤਵਪà©à¨°à¨£ ਸà©à¨à¨®à¨¤à¨¾ ਹà©à¥¤ ਪà©à¨°à©à¨«à©à¨¸à¨° ਦਾਸ ਨ੠à¨à¨¿à¨¹à¨¾, &#8220;à¨à¨à©±à¨²à© à¨à¨¾à¨à¨à¨¼ ਦ੠ਬà¨à¨¾à¨, ਪà©à¨°à¨¿à©°à¨ ਠਤ੠ਡਿà¨à©à¨à¨² à¨à¨à©±à¨ à© à¨à©°à¨® à¨à¨°à¨¨ ਦਾ ਫਾà¨à¨¦à¨¾ ਸà©à¥¤&#8221;</p>
<p>à¨à¨¹ à¨à¨¹à¨¿à¨£ ਦ੠ਬà¨à¨¾à¨ à¨à¨¿ à¨à¨¾à¨à¨à¨¼ ਦਿਮਾਠਦ੠ਰੱà¨à¨¿à¨ à¨à¨°à¨¦à¨¾ ਹà©, ਪà©à¨°à©à¨«à©à¨¸à¨° ਦਾਸ ਨ੠à¨à¨¸à¨¼à¨¾à¨°à¨¾ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¿ à¨à¨¹ à¨à¨¹à¨¿à¨£à¨¾ ਵਧà©à¨°à© ਸਹ੠ਹ੠à¨à¨¿ à¨à©±à¨ ਡਿà¨à©à¨à¨² ਸਾਥ੠ਦ੠ਨਾਲ ਪà©à¨°à¨¿à©°à¨ à¨à©à¨¤à© à¨à©à¨à¨¸à¨ ਦ੠à¨à©±à¨ à¨à©°à¨à© ਤਰà©à¨¹à¨¾à¨ ਡਿà¨à¨¼à¨¾à¨à¨¨ à¨à©à¨¤à© à¨à©à©à© à¨à©±à¨ ਪà©à¨°à© ਤਰà©à¨¹à¨¾à¨ ਡਿà¨à©à¨à¨² ਪਾਠਪà©à¨¸à¨¤à¨ ਨਾਲà©à¨ à¨à©±à¨ ਮਾਨਸਿਠਤà©à¨° &#8216;ਤ੠ਬà©à¨ ਲੱà¨à¨¦à© ਹà©à¥¤ à¨à¨¿à¨à¨à¨à¨¿ à¨à¨¹ à¨à©±à¨ ਪà©à¨°à¨®à¨¾à¨£à¨¿à¨¤ ਵਿਧ੠ਦ੠ਬà¨à¨¾à¨ à¨à©±à¨ ਮਾਮà©à¨²à© ਨਮà©à¨¨à© ਤà©à¨ à¨à©±à¨ à¨à¨¸à©à¨¸à©à¨à¨¸à¨¼à¨¨ ਹà©, à¨à¨¸à¨¨à© à¨à¨¿à¨¹à¨¾ à¨à¨¿ à¨à¨¸à¨¨à©à©° à¨à©±à¨ ਸਥਾਪਿਤ à¨à¨¾à¨¨à©à©°à¨¨ ਦ੠ਬà¨à¨¾à¨ à¨à©±à¨ ਵਾਠਦਾਪà©à¨°à¨¨ ਸਿੱà¨à© ਵà¨à©à¨ ਤਿà¨à¨° à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¾à¨£à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤</p>
<h4 class="sub_head">AIED ਠਧਿà¨à¨¨: ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©-AI ਪਰਸਪਰ à¨à©à¨°à¨¿à¨à¨µà¨¾à¨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲà©à¨¸à¨¼à¨£</h4>
<p>à¨à¨¸ ਦ੠ਠà¨à¨µà¨¾à¨ ਵਾਲਾ ਦà©à¨à¨¾ ਠਧਿà¨à¨¨ &#8211; à¨à¨¿à¨¸à¨¦à¨¾ ਸਿਰਲà©à¨ ਹ੠&#8220;ਸਮਾਰà¨à¨«à©à¨¨-ਠਧਾਰਿਤ XR-LLM ਫਿà¨à©à¨à¨² ਲਰਨਿੰਠਸਿਸà¨à¨® ਵਿੱਠਠà¨à¨¾à¨¦à¨®à¨¿à¨ ਰà©à¨¡à¨¿à©°à¨ ਦà©à¨°à¨¾à¨¨ ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à© ਦ੠ਸ਼ਮà©à¨²à©à¨ ਤ ਨà©à©° ਸਮà¨à¨£à¨¾&#8221; &#8211; ਸਿà¨à¨² ਵਿੱਠAIED à¨à¨¾à¨¨à¨«à¨°à©°à¨¸ ਵਿੱਠਪà©à¨¸à¨¼ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¿à¨ ਸà©, à¨à¨¿à¨¸ ਵਿੱਠà¨à¨¹ ਦà©à¨à¨¿à¨ à¨à¨¿à¨ à¨à¨¿ à¨à¨¿à¨µà©à¨ 50 à¨à©à¨°à©à¨¡ 9 ਦ੠ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਨ੠à¨à©±à¨ ਵੱà¨à¨°à© à¨à©°à¨ªà¨à©à¨°à© ਪਾਠਪà©à¨¸à¨¤à¨ ਦ੠ਨਾਲ à¨à©±à¨ ਸਮਾਰà¨à¨«à¨¼à©à¨¨ ਸਾਥ੠à¨à¨ª ਦ੠AI-ਸਮਰੱਥ ਸੰਸà¨à¨°à¨£ ਦ੠ਵਰਤà©à¨ à¨à©à¨¤à©à¥¤ ਵà©à¨¡à©à¨ ਡà©à¨à¨¾ ਨ੠à¨à©à¨²à¨¾à¨¸à¨¾ à¨à©à¨¤à¨¾ ਹ੠à¨à¨¿ ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਨ੠à¨à¨°à¨à©à¨«à©à¨¸à¨¼à©à¨ ਲ à¨à©°à¨à©à¨²à©à¨à©à¨à¨¸ ਵਿਸ਼à©à¨¸à¨¼à¨¤à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à©à¨²à©à¨¹à¨£ ਲਠà¨à¨¿à¨¤à¨¾à¨¬ ਦ੠à¨à©à¨¤à¨¿à¨ ਪੰਨਿà¨à¨ ਨà©à©° ਸà¨à©à¨¨ à¨à¨°à¨¨ ਲਠਠà¨à¨¸à¨° à¨à¨ªà¨£à© ਫà©à¨¨ ਦ੠ਵਰਤà©à¨ à¨à©à¨¤à©à¥¤</p>
<p>ਡà©à¨à¨¾ ਨ੠ਦ੠ਮà©à©±à¨ ਤਰà©à¨à¨¿à¨à¨ ਨà©à©° ਦਿà¨à¨¾à¨à¨ à¨à¨¿à¨¸ ਨਾਲ ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਨ੠ਨà¨à¨²à© ਬà©à©±à¨§à© ਵਾਲ੠à¨à©à¨² ਵਿੱਠਪà©à¨°à¨¸à¨¼à¨¨ à¨à¨¾à¨à¨ª à¨à©à¨¤à©à¥¤ à¨à©à¨ ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਨ੠à¨à©à¨² ਨà©à©° ਵਿਸ਼੠ਨà©à©° ਸਮà¨à¨£ ਵਿੱਠਮਦਦ à¨à¨°à¨¨ ਲਠਸੰà¨à¨²à¨ªà¨¾à¨ ਦ੠ਵਿà¨à¨à¨¿à¨ à¨à¨°à¨¨, ਪਰਿà¨à¨¾à¨¸à¨¼à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਪà©à¨°à¨¦à¨¾à¨¨ à¨à¨°à¨¨, à¨à¨¾à¨ ਮà©à¨¸à¨¼à¨à¨² ਸ਼ਬਦਾਠਨà©à©° ਸਪੱਸ਼ਠà¨à¨°à¨¨ ਲਠà¨à¨¿à¨¹à¨¾à¥¤ ਦà©à¨à© ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਨ੠à¨à¨µà¨¾à¨¬ ਪà©à¨°à¨¾à¨ªà¨¤ à¨à¨°à¨¨ ਲਠà¨à©à¨² ਦ੠ਸà¨à¨¤à© ਨਾਲ ਵਰਤà©à¨ à¨à©à¨¤à©, à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਦ੠ਸà¨à©à¨² ਵਰà¨à¨¸à¨¼à©à¨à¨¾à¨ ਤà©à¨ ਸਿੱਧ੠ਪà©à¨°à¨¸à¨¼à¨¨à¨¾à¨ ਦ੠ਨà¨à¨² à¨à©à¨¤à©, à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à©à¨² ਵਿੱਠਪà©à¨¸à¨ à¨à©à¨¤à¨¾, ਠਤ੠ਬਿਨਾਠà¨à©à¨ ਬਦਲਾਠà¨à©à¨¤à© à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਦ੠ਠਸਾà¨à¨¨à¨®à©à¨à¨à¨¾à¨ ਵਿੱਠà¨à¨µà¨¾à¨¬à¨¾à¨ ਦ੠ਨà¨à¨² à¨à©à¨¤à©à¥¤ ਠੰà¨à©à¨¿à¨à¨ ਦ੠ਠੰà¨à©à¨¿à¨à¨ ਨ੠ਦਿà¨à¨¾à¨à¨ à¨à¨¿ à¨à¨¿à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਨ੠ਨà¨à¨²à© à¨à©à¨«à©à¨ à¨à©à¨² ਨà©à©° ਵਧà©à¨°à© ਸੰਦà©à¨¸à¨¼ à¨à©à¨à©, à¨à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ ਨ੠à¨à¨ªà¨£à© à¨à©°à¨® ਵਿੱਠਵਧà©à¨°à© ਸ਼ਾਮਲ ਮਹਿਸà©à¨¸ à¨à©à¨¤à¨¾, ਪਰ à¨à©à¨² ਦ੠ਵਧà©à¨°à© ਵਰਤà©à¨ à¨à¨°à¨¨ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਠà¨à©°à¨® ਦਾ ਬà©à¨ ਵ੠ਵੱਧ à¨à¨¿à¨à¥¤</p>
<h4 class="sub_head">ਨਾà¨à¨¼à©à¨ ਸà©à¨ ਠਤ੠ਡਿà¨à¨¼à¨¾à¨à¨¨</h4>
<p>à¨à¨¸ à¨à¨¾à¨ªà©-ਪà©à¨¸à¨ ਪà©à¨à¨°à¨¨ ਬਾਰà©, ਪà©à¨°à©à¨«à©à¨¸à¨° ਸ਼ਿà¨à¨®à©°à¨¤à¨ ਦਾਸ ਨ੠à¨à¨¹ ਦਾਠਵਾ à¨à¨°à¨¨ ਤà©à¨ ਸਾਵਧਾਨ à¨à©à¨¤à¨¾ à¨à¨¿ ਠੰà¨à©à© ਸਾਬਤ à¨à¨°à¨¦à© ਹਨ à¨à¨¿ ਡਿà¨à©à¨à¨² ਸਿੱà¨à¨¿à¨ ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਨà©à©° à¨à¨²à©à¨à¨¨à¨¾à¨¤à¨®à¨ ਸà©à¨ ਵਿà¨à¨¸à¨¿à¨¤ à¨à¨°à¨¨ ਤà©à¨ ਰà©à¨à¨¦à© ਹà©, à¨à¨¿à¨à¨à¨à¨¿ ਠਧਿà¨à¨¨ ਨ੠ਨਾà¨à¨¼à©à¨ ਸà©à¨ ਨà©à©° ਨਹà©à¨ ਮਾਪਿਠਠਤ੠ਡਿà¨à©à¨à¨²-ਸਿਰਫ à¨à¨²à¨¾à¨¸à¨¾à¨ ਦ੠ਤà©à¨²à¨¨à¨¾ ਪà©à¨ªà¨°-ਸਿਰਫ à¨à¨²à¨¾à¨¸à¨¾à¨ ਨਾਲ ਨਹà©à¨ à¨à©à¨¤à©à¥¤</p>
<p>à¨à¨¸ ਦ੠ਬà¨à¨¾à¨, ਪà©à¨°à©à¨«à©à¨¸à¨° ਦਾਸ ਨ੠ਰਿਪà©à¨°à¨ à¨à©à¨¤à© à¨à¨¿ ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਨ੠à¨à©±à¨à© à¨à©°à¨® ਦà©à¨°à¨¾à¨¨ ਵੱà¨-ਵੱਠਤਰà©à¨à¨¿à¨à¨ ਨਾਲ AI ਦ੠ਵਰਤà©à¨ à¨à©à¨¤à©à¥¤ &#8220;à¨à©à¨ à¨à¨¸à¨¦à© ਵਰਤà©à¨ ਠਣà¨à¨¾à¨£ ਧਾਰਨਾਵਾਠਦ੠ਵਿà¨à¨à¨¿à¨ à¨à¨°à¨¨ ਲਠà¨à¨°à¨¦à© ਹਨ, à¨à© à¨à¨¿ à¨à¨¿à¨°à¨¿à¨à¨¸à¨¼à©à¨² ਰà©à¨à©à¨µà©à¨ ਹà©, à¨à¨¦à©à¨ à¨à¨¿ ਦà©à¨¸à¨°à© à¨à¨µà¨¾à¨¬ ਪà©à¨°à¨¾à¨ªà¨¤ à¨à¨°à¨¨ ਲਠਸਿੱਧ੠ਸਵਾਲ ਨà©à©° à¨à¨¿à¨ªà¨à¨¾à¨à¨à¨¦à© ਸਨ, à¨à© à¨à¨¿ à¨à©±à¨ ਸ਼ਾਰà¨à¨à©±à¨ ਹà©à¥¤ ਮਹੱਤਵਪà©à¨°à¨¨ à¨à©±à¨² à¨à¨¹ ਹ੠à¨à¨¿ à¨à¨¹à© ਸਾਧਨ ਸà©à¨à¨£ à¨à¨¾à¨ ਸà©à¨à¨£ ਤà©à¨ ਬà¨à¨£ ਲਠਵਰਤ੠à¨à¨¾ ਸà¨à¨¦à© ਹਨ, ਠਤ੠ਸਿਸà¨à¨® ਦਾ ਡਿà¨à¨¼à¨¾à¨à¨¨ ਠਤ੠ਮਾਰà¨à¨¦à¨°à¨¸à¨¼à¨¨ ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à©à¨à¨ ਨà©à©° à¨à¨à¨¾à¨° ਦਿੰਦਾ ਹ੠à¨à¨¿ à¨à¨¹ à¨à¨¿à¨¹à©à¨¾ ਰਾਹ ਲà©à¨à¨¦à© ਹਨ,&#8221; à¨à¨¹ à¨à¨¹à¨¿à©°à¨¦à¨¾ ਹà©à¥¤</p>
<p>à¨à©±à¨ ਬਾਹਰ੠à¨à©à¨ ਠਧਿà¨à¨¨ &#8211; à¨à¨¿à¨¸à¨¦à¨¾ ਸਿਰਲà©à¨ ਹ੠&#8220;à¨à¨¿à¨µà©à¨ AI ਸà¨à¨¿à¨² ਬਿਲਡਿੰਠਨà©à©° ਪà©à¨°à¨à¨¾à¨µà¨¿à¨¤ à¨à¨°à¨¦à¨¾ ਹà©&#8221; ਠਤ੠à¨à©à¨¦à¨°à¨¤ ਵਿੱਠਪà©à¨°à¨à¨¾à¨¸à¨¼à¨¿à¨¤ &#8211; ਨ੠ਦਿà¨à¨¾à¨à¨ à¨à¨¿ ਨà¨à¨²à© à¨à©à¨«à©à¨ ਸਾਧਨਾਠ&#8216;ਤ੠ਨਿਰà¨à¨°à¨¤à¨¾ ਡਾà¨à¨à¨°à¨¾à¨ ਠਤ੠ਸਾਫà¨à¨µà©à¨ ਰ à¨à©°à¨à©à¨¨à©à¨ ਰਾਠਦà©à¨à¨ ਯà©à¨à¨¤à¨¾à¨µà¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à¨®à¨à¨¼à©à¨° à¨à¨°à¨¦à© ਹà©à¥¤</p>
<p>ਪà©à¨°à©à¨«à©à¨¸à¨° ਦਾਸ ਨ੠à¨à¨¿à¨¹à¨¾ à¨à¨¿ à¨à¨¨à©à¨¹à¨¾à¨ à¨à©à¨à¨¾à¨ ਨà©à©° ਤà¨à¨°à¨¬à©à¨à¨¾à¨° ਪà©à¨¸à¨¼à©à¨µà¨°à¨¾à¨ ਦ੠ਹà©à¨¨à¨° à¨à©à¨à¨à¨£ ਬਾਰ੠ਬਾਹਰ੠ਠਧਿà¨à¨¨à¨¾à¨ ਨਾਲ ਨਹà©à¨ ਮਿਲਾà¨à¨£à¨¾ à¨à¨¾à¨¹à©à¨¦à¨¾à¥¤ à¨à¨¸à¨¨à© ਸਮà¨à¨¾à¨à¨, &#8220;ਪà©à¨°à©à¨«à©à¨¸à¨¼à¨¨à¨² ਡà©à¨¸à¨à¨¿à¨²à¨¿à©°à¨ à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਵਿਠà¨à¨¤à©à¨à¨ ਦ੠à¨à¨¿à©°à¨¤à¨¾ à¨à¨°à¨¦à© ਹ੠à¨à© à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ à¨à©à¨² ਪਹਿਲਾਠਹ੠ਮà©à¨à©à¨¦ ਹà©à¨¨à¨°à¨¾à¨ ਨà©à©° à¨à©à¨ ਦਿੰਦ੠ਹਨ, à¨à© à¨à¨¿ ਸà¨à©à¨²à© ਬੱà¨à¨¿à¨à¨ ਦà©à¨à¨°à¨¾ ਹà©à¨¨à¨° ਵਿà¨à¨¸à¨¿à¨¤ à¨à¨°à¨¨ ਤà©à¨ à¨à©±à¨ ਵੱà¨à¨°à¨¾ ਸਵਾਲ ਹà©&#8221;।</p>
<p>ਪà©à¨°à©à¨«à©à¨¸à¨° ਸਿà¨à¨®à©°à¨¤à¨ ਦਾਸ ਦ੠ਠਨà©à¨¸à¨¾à¨°, à¨à¨¸ à¨à©à¨ ਦਾ ਸਹ੠ਸਿਰਲà©à¨ à¨à¨¹ ਹ੠à¨à¨¿ ਪà©à¨°à¨¸à¨¼à¨¨ ਪà©à¨ªà¨° ਬਨਾਮ ਸà¨à¨°à©à¨¨ ਬਾਰ੠à¨à©±à¨ ਠਤ੠ਠਸà©à¨ ਸਿੱà¨à¨£ ਦ੠ਵਾਤਾਵਰਣ ਨà©à©° à¨à¨¿à¨µà©à¨ ਡਿà¨à¨¼à¨¾à¨à¨¨ à¨à¨°à¨¦à© ਹਾà¨, ਠਤ੠ਵਿਦਿà¨à¨°à¨¥à© à¨à¨¹à¨¨à¨¾à¨ ਨਾਲ à¨à¨¿à¨µà©à¨ à¨à©à©à¨¦à© ਹਨ, à¨à¨¸ ਬਾਰ੠ਵਧà©à¨°à© ਹà©, ਤਾਠà¨à© ਤà¨à¨¨à¨¾à¨²à©à¨à© ਪà©à¨¸à¨¿à¨µ à¨à¨«à¨²à©à¨¡à¨¿à©°à¨ ਦ੠ਬà¨à¨¾à¨ à¨à¨¿à¨°à¨¿à¨à¨¸à¨¼à©à¨² ਸà©à¨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ à¨à¨°à©à¥¤</p>
</div>
<div class="articleblock-container" id="arthardpv"></div>
<div class="update-publish-time article-published-time-end"></div>
<div class="comments-shares share-page flex print-hide" data-artid="71182427" data-title="Studies show tech can dumb down, but also support learning if done right" data-url="https://www.thehindu.com/education/studies-establish-how-tech-can-dumb-down-but-also-support-learning/article71182427.ece">
<div class="left">
<div class="share">
<ul class="share-list bottom" style="display: none;">
<li class="copy-link" onclick="copytext('https://www.thehindu.com/education/studies-establish-how-tech-can-dumb-down-but-also-support-learning/article71182427.ece');">
<p> ਲਿੰਠà¨à¨¾à¨ªà© à¨à¨°à© </p>
</li>
<li class="email">
<p> à¨à¨®à©à¨² </p>
</li>
<li class="facebook" onclick="openShareLink('https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Feducation%2Fstudies-establish-how-tech-can-dumb-down-but-also-support-learning%2Farticle71182427.ece&;t=Studies%20show%20tech%20can%20dumb%20down%2C%20but%20also%20support%20learning%20if%20done%20right')">
<p> ਫà©à¨¸à¨¬à©à©±à¨ </p>
</li>
<li class="twitter" onclick="openShareLink('https://twitter.com/intent/tweet?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Feducation%2Fstudies-establish-how-tech-can-dumb-down-but-also-support-learning%2Farticle71182427.ece&;text=Studies%20show%20tech%20can%20dumb%20down%2C%20but%20also%20support%20learning%20if%20done%20right')">
<p> à¨à¨µà¨¿à©±à¨à¨° </p>
</li>
<li class="telegram" onclick="openShareLink('https://t.me/share/url?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Feducation%2Fstudies-establish-how-tech-can-dumb-down-but-also-support-learning%2Farticle71182427.ece&;text=Studies%20show%20tech%20can%20dumb%20down%2C%20but%20also%20support%20learning%20if%20done%20right')">
<p> à¨à©à¨²à©à¨à©à¨°à¨¾à¨® </p>
</li>
<li class="in" onclick="openShareLink('https://www.linkedin.com/shareArticle?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Feducation%2Fstudies-establish-how-tech-can-dumb-down-but-also-support-learning%2Farticle71182427.ece&;title=Studies%20show%20tech%20can%20dumb%20down%2C%20but%20also%20support%20learning%20if%20done%20right')">
<p> ਲਿੰà¨à¨¡à¨à¨¨ </p>
</li>
<li class="whatsapp" onclick="openShareLink('https://api.whatsapp.com//send?text=Studies%20show%20tech%20can%20dumb%20down%2C%20but%20also%20support%20learning%20if%20done%20right%20-%20https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Feducation%2Fstudies-establish-how-tech-can-dumb-down-but-also-support-learning%2Farticle71182427.ece')">
<p> ਵà¨à¨¸à¨à¨ª</p>
</li>
<li class="reddit" onclick="openShareLink('https://reddit.com/submit?url=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Feducation%2Fstudies-establish-how-tech-can-dumb-down-but-also-support-learning%2Farticle71182427.ece&;title=Studies%20show%20tech%20can%20dumb%20down%2C%20but%20also%20support%20learning%20if%20done%20right')">
<p> reddit </p>
</li>
</ul>
</div>
<div class="read-later"><button class="btn read-later-btn" data-articleid="71182427" style="display:none" data-ga-labelclick="ReadLater"><span>ਬਾਠਦ ਵਿੱਠਪà©à©à¨¹à©</span></button></p>
<div class="delete-tool-tip" style="display: none;">
<p> ਸਾਰ੠ਦà©à¨à©<br />
 <span class="delete bookmarkdelete"><br />
 ਹà¨à¨¾à¨à¨£à¨¾<br />
 </span></div>
</div>
</div>
<div class="right"></div>
</div>
<div class="spliter pt-0 mb-0 print-hide"></div>
<div class="article-ad two-side text-ad print-hide">
<div class="ad-text" id="artproduct2" style="display: none;"></div>
</div>
<p><script data-cfasync="false">var totalPcount = document.querySelectorAll(".articlebodycontent>.schemaDiv>p")
if(totalPcount.length > 1)
 insertElementEnd(totalPcount[1],createElementScript("div","","artmeterpv"))
else
 insertElementbegin(document.querySelector(".articlebodycontent .schemaDiv"),createElementScript("div","","artmeterpv"))
</script></p>
<div class="d-none d-lg-block d-xl-block"><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("large")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead middleonead", "Desktop_AT_Mid01", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[1 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid01, publisher: The Hindu --></p>
<div id="Desktop_AT_Mid01" class="dfp-ad articleinlinead middleonead" data-devicetype="large" style=" minHeight: ‘90px’" data-unit="/22390678/TH_Desktop_AT_Mid01" data-size="[728, 90]"></div>
<p><script data-cfasync="false"> userIdentify.then(function() if(isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid01');
 );
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("large")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_Inarticle_1x1", minHeight: '250px'));
 insertElementEnd(totalPcount[3 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/Hindu_Desktop_Inarticle_1x1, publisher: The Hindu --></p>
<div id="Desktop_Inarticle_1x1" class="dfp-ad articleinlinead" data-devicetype="large" style=" minHeight: ‘250px’" data-unit="/22390678/Hindu_Desktop_Inarticle_1x1" data-size="[1, 1]"></div>
<p><script data-cfasync="false"> userIdentify.then(function() if(isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_Inarticle_1x1');
 );
 );</script><!-- End DFP : /22390678/Hindu_Desktop_Inarticle_1x1, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid02", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[6 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid02, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid02', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid02').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid02');
 );
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid02, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid03", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[9 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid03, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid03', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid03').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid03');
 );
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid03, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid04", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[12 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid04, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid04', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid04').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid04');
 );
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid04, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("large") && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "Desktop_AT_Mid05", minHeight: '90px'));
 insertElementEnd(totalPcount[15 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid05, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) if (isDeviceEnabled("large")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_Desktop_AT_Mid05', [728, 90], 'Desktop_AT_Mid05').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("large") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Desktop_AT_Mid05');
 );
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Desktop_AT_Mid05, publisher: The Hindu --></div>
<div class="d-block d-sm-none "><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("small")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle01", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[1 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle01, publisher: The Hindu --></p>
<div id="MWeb_AT_Middle01" class="dfp-ad articleinlinead" data-devicetype="small" style=" minHeight: ‘330px’" data-unit="/22390678/TH_MWeb_AT_Middle01" data-size="[[300,250],[336,280],[200,200],[250,250],[300,300]]"></div>
<p><script data-cfasync="false"> userIdentify.then(function() if(isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle01');
 );
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (isDeviceEnabled("small")) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad ", "Mweb_AT_Bottom01", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[3 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_Mweb_AT_Bottom01, publisher: The Hindu --></p>
<div id="Mweb_AT_Bottom01" class="dfp-ad " data-devicetype="small" style=" minHeight: ‘330px’" data-unit="/22390678/TH_Mweb_AT_Bottom01" data-size="[[300,250],[336,280],[200,200],[250,250],[300,300]]"></div>
<p><script data-cfasync="false"> userIdentify.then(function() if(isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser()) googletag.cmd.push(function() googletag.display('Mweb_AT_Bottom01');
 );
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_Mweb_AT_Bottom01, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle02", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[6 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle02, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle02', [[300,250],[336,280],[200,200],[250,250],[300,300]], 'MWeb_AT_Middle02').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(6) && totalPcount.length >= (5 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle02');
 );
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle02, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle03", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[9 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle03, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle03', [[300,250],[336,280],[200,200],[250,250],[300,300]], 'MWeb_AT_Middle03').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(9) && totalPcount.length >= (8 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle03');
 );
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle03, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle04", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[12 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle04, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle04', [[300,250],[336,280],[200,200],[250,250],[300,300]], 'MWeb_AT_Middle04').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(12) && totalPcount.length >= (11 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle04');
 );
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle04, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">
 totalPcount = totalPcount || [];if (totalPcount.length > 0 && isDeviceEnabled("small") && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) var container = document.createElement("div");
 container.className = "article-ad";container.appendChild(createElementScript("div", "dfp-ad articleinlinead", "MWeb_AT_Middle05", minHeight: '330px'));
 insertElementEnd(totalPcount[15 - 1], container)
 </script><!-- Begin DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle05, publisher: The Hindu --><script data-cfasync="false">if (totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) if (isDeviceEnabled("small")) googletag.cmd.push(function() 
 googletag.defineSlot('/22390678/TH_MWeb_AT_Middle05', [[300,250],[336,280],[200,200],[250,250],[300,300]], 'MWeb_AT_Middle05').addService(googletag.pubads());
 );
 userIdentify.then(function() if (isDeviceEnabled("small") && isNonSubcribedUser() && totalPcount.length > 0 && Number.isInteger(15) && totalPcount.length >= (14 + 3)) googletag.cmd.push(function() googletag.display('MWeb_AT_Middle05');
 );
 );</script><!-- End DFP : /22390678/TH_MWeb_AT_Middle05, publisher: The Hindu --></div>
</div>
<p><script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script></p>

ਅਧਿਐਨ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸੁਸਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਸਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

